Αναλυτικό Υπόμνημα επί του σχεδίου ΚΥΑ για το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ απέστειλε ο Γιάννης Μπρατάκος.
Αναλυτικό Υπόμνημα επί του σχεδίου Κοινής Υπουργικής Απόφασης (ΚΥΑ) για το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΕΧΠ-ΑΠΕ) απέστειλε ο Πρόεδρος του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητήριου Αθηνών, κ. Γιάννης Μπρατάκος, στην ηγεσία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Στο υπόμνημά του, ο Πρόεδρος του ΕΒΕΑ υπογραμμίζει ότι η χώρα χρειάζεται ένα σύγχρονο, σαφές και λειτουργικό χωροταξικό πλαίσιο που θα αποτρέπει την υπερσυγκέντρωση έργων και θα προστατεύει το περιβάλλον. Ωστόσο, επισημαίνει ότι το νέο πλαίσιο πρέπει να λειτουργήσει ως εργαλείο οργανωμένης πράσινης μετάβασης και όχι ως μηχανισμός διοικητικής ακινητοποίησης της αγοράς, αποφεύγοντας νέα γραφειοκρατικά εμπόδια, ανατροπές υφιστάμενων επενδύσεων και υπέρμετρους περιορισμούς.
Ειδικότερα, ο κ. Μπρατάκος δήλωσε σχετικά: «Η ενεργειακή μετάβαση αποτελεί μονόδρομο για την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας, τη βιώσιμη ανάπτυξη και τη μείωση του κόστους για επιχειρήσεις και νοικοκυριά. Το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ αποτελεί μια σημαντική θεσμική ευκαιρία για τη χώρα. Η επιτυχία του, όμως, δεν θα κριθεί μόνο από τον αριθμό των απαγορεύσεων ή των περιορισμών. Θα κριθεί από το κατά πόσο θα διαμορφώσει ένα καθαρό, προβλέψιμο, εφαρμόσιμο και αναπτυξιακά λειτουργικό πλαίσιο, το οποίο θα συνδυάζει την περιβαλλοντική προστασία, την κοινωνική αποδοχή, την επενδυτική ασφάλεια και την πραγματική παραγωγή αξιοποιήσιμης καθαρής ενέργειας.
Ως ΕΒΕΑ, υποστηρίζουμε σταθερά τον χωροταξικό εξορθολογισμό των ΑΠΕ. Ζητάμε, όμως, ένα πλαίσιο που θα αποφεύγει την αναδρομικότητα, θα προστατεύει τα νομίμως λειτουργούντα έργα, θα επιταχύνει την αποθήκευση, θα αντιμετωπίζει με αναλογικότητα τα έργα μικρής κλίμακας, θα επανεξετάζει το οριζόντιο πλαφόν φωτοβολταϊκής κάλυψης και θα στηρίζεται σε πραγματικά, δημόσια και δυναμικά γεωχωρικά δεδομένα.
Η ελληνική οικονομία χρειάζεται περισσότερη καθαρή ενέργεια, χαμηλότερο κόστος, πιο ανθεκτικά δίκτυα, επενδύσεις με ασφάλεια δικαίου και παραγωγικές επιχειρήσεις που μπορούν να ανταγωνιστούν σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο. Το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ πρέπει να υπηρετήσει ακριβώς αυτή την ισορροπία: πράσινη μετάβαση με κανόνες, αλλά και ανάπτυξη με προοπτική».
Οι 10 Βασικές Προτάσεις του ΕΒΕΑ
Το Επιμελητήριο εξειδικεύει τις θέσεις του σε 10 κεντρικούς άξονες:
1. Θετική αξιολόγηση της πρωτοβουλίας: Αναγνωρίζεται η ανάγκη για καθαρούς κανόνες χωροθέτησης ανά τεχνολογία και η εισαγωγή αυστηρότερων κριτηρίων για τις περιβαλλοντικά ευαίσθητες περιοχές (Natura κ.ά.), με την προϋπόθεση ότι αυτά βασίζονται σε επιστημονική τεκμηρίωση και όχι σε υποκειμενικές ερμηνείες.
2. Ασφάλεια δικαίου και αποφυγή αναδρομικότητας: Ζητείται ρητή μεταβατική διάταξη ώστε το νέο πλαίσιο να μην επηρεάζει αναδρομικά νομίμως λειτουργούντα ή ώριμα αδειοδοτημένα έργα κατά τις διαδικασίες απλής ανανέωσης ή επικαιροποίησης των περιβαλλοντικών τους όρων.
3. Επανεξέταση του πλαφόν (1,5%) φωτοβολταϊκής κάλυψης: Το οριζόντιο όριο ανά Περιφερειακή Ενότητα κρίνεται υπερβολικά περιοριστικό. Προτείνεται ο υπολογισμός του να γίνεται βάσει πραγματικών δεδομένων, εξαιρώντας ανώριμα έργα (με απλή Βεβαίωση Παραγωγού) που δεσμεύουν τεχνητά ηλεκτρικό χώρο, και να υπάρχει ευελιξία για άγονες ή υποβαθμισμένες εκτάσεις.
4. Ταχεία αδειοδότηση συστημάτων αποθήκευσης: Προτείνεται απλουστευμένη, ταχεία και αυτοματοποιημένη διαδικασία (μέσω Πρότυπων Περιβαλλοντικών Δεσμεύσεων) για την προσθήκη μπαταριών σε υφιστάμενα έργα ΑΠΕ ή εντός παραγωγικών και βιομηχανικών επιχειρήσεων, χωρίς επανεκκίνηση της συνολικής αδειοδότησης.
5. Δημιουργία Δημόσιου Γεωχωρικού Μητρώου: Πρόταση για τη δημιουργία μιας ανοιχτής, ψηφιακής πλατφόρμας που θα αποτυπώνει δυναμικά τη φέρουσα ικανότητα κάθε περιοχής, τα λειτουργούντα έργα, τις σωρευτικές επιπτώσεις και το στάδιο ωριμότητας των νέων αιτήσεων.
6. Διακριτή μεταχείριση μικρών έργων (έως 60 kW): Ζητείται αναλογική αντιμετώπιση και απλοποιημένο πλαίσιο για μικρές ανεμογεννήτριες και έργα μικρής κλίμακας που εξυπηρετούν την αυτοπαραγωγή και την ενεργειακή εξοικονόμηση των επιχειρήσεων.
7. Εξειδίκευση για νησιωτικές και ορεινές περιοχές: Εφαρμογή περιορισμών με αναλογικότητα, ώστε να μην επιβαρύνονται δυσανάλογα λίγες περιοχές, και αυστηρός προσδιορισμός των εξαιρέσεων «δημόσιου συμφέροντος» με διαφανή κριτήρια.
8. Ειδική περιφερειακή μέριμνα για τη Δυτική Μακεδονία: Αποφυγή της μετάβασης από τη «λιγνιτική μονοκαλλιέργεια» σε μια «φωτοβολταϊκή μονοκαλλιέργεια». Το ΕΒΕΑ προτείνει ιεράρχηση χρήσεων γης, προστασία της υψηλής παραγωγικότητας αγροτικής γης και σύνδεση των έργων με την τοπική απασχόληση και κατανάλωση.
9. Μηχανισμοί χρηματοοικονομικής διασφάλισης για την αποξήλωση: Η υποχρέωση αποκατάστασης του περιβάλλοντος μετά το πέρας λειτουργίας των έργων πρέπει να συνοδεύεται από εγγυητικές επιστολές ή ασφαλιστήρια περιβαλλοντικής ευθύνης.
10. Ενίσχυση της κοινωνικής ανταποδοτικότητας: Σύνδεση των επενδύσεων ΑΠΕ με μετρήσιμα οφέλη για τις τοπικές κοινωνίες, όπως η συμμετοχή σε Ενεργειακές Κοινότητες, η μείωση του ενεργειακού κόστους για τοπικές επιχειρήσεις και ευάλωτα νοικοκυριά, και η ενίσχυση της τοπικής απασχόλησης.
Το υπόμνημα του ΕΒΕΑ καταλήγει ότι η ελληνική οικονομία χρειάζεται περισσότερη καθαρή ενέργεια και ανθεκτικά δίκτυα, όμως αυτό πρέπει να επιτευχθεί μέσα από μια δίκαιη ισορροπία που διασφαλίζει το περιβάλλον χωρίς να ναρκοθετεί την επιχειρηματικότητα.