Υπέρβαση στο πρωτογενές πλεόνασμα 2,2 δισ. παρά την υστέρηση στα έσοδα από Ειδικούς Φόρους Κατανάλωσης λόγω πτώσης στην κατανάλωση καυσίμων.
Θετική παρέμεινε και τον Μάιο η εικόνα του κρατικού προϋπολογισμού, παρά την διεθνή ενεργειακή και γεωπολιτική κρίση. Τα οριστικά στοιχεία εκτέλεσης του κρατικού προϋπολογισμού, τα οποία ανακοίνωσε το ΥΠΕΘΟΟ για το α΄πεντάμηνο, δείχνουν υπέρβαση της τάξεως των 2,2 δισ. στο πρωτογενές πλεόνασμα, σε σχέση με ό,τι προέβλεπε η εισηγητική έκθεση του προϋπολογισμού για την περίοδο αυτή.
Συνολικά στο πεντάμηνο το πρωτογενές αποτέλεσμα διαμορφώθηκε σε πλεόνασμα 3,65 δισ. ευρώ έναντι αρχικού στόχου για 1,24 δισ., ενώ το ισοζύγιο του προϋπολογισμού κατέγραψε πλεόνασμα 0,10 δισ. αντί για έλλειμα 2,18 δισ. όπως προβλεπόταν.
Ειδικά το μήνα Μάιο, πάντως, η εικόνα είναι μικτή: τα καθαρά έσοδα του μήνα ανήλθαν σε 5,04 δισ. ευρώ, υπερβαίνοντας τον μηνιαίο στόχο κατά 418 εκατ. ευρώ. Ωστόσο οι ΕΦΚ εμφάνισαν υστέρηση: οι εισπράξεις ειδικών φόρων διαμορφώθηκαν στα 561 εκατ. ευρώ, δηλαδή 44 εκατ. κάτω από τον στόχο, σημάδι ότι η μειωμένη κατανάλωση καυσίμων αποτυπώνεται άμεσα στα φορολογικά έσοδα.
Αντιθέτως, ΦΠΑ και φόροι εισοδήματος κινήθηκαν ενισχυτικά: τα έσοδα ΦΠΑ του Μαΐου έφτασαν τα 2,342 δισ. ευρώ, με υπέρβαση 91 εκατ., ενώ οι φόροι εισοδήματος του μήνα ανήλθαν σε 1,763 δισ., υπερβαίνοντας κατά 192 εκατ. τον αρχικό χρόνο, με τον φόρο φυσικών προσώπων να συνεισφέρει το μεγαλύτερο μέρος αυτής της υπέρβασης.
Η συνολική εικόνα πεντάμηνου δείχνει ότι τα φορολογικά έσοδα (κατηγορία «Φόροι») ανήλθαν σε 28,03 δισ. ευρώ, αλλά σε αυτά περιλαμβάνονται έκτακτα ποσά — 0,306 δισ. από την παραχώρηση της Εγνατίας και 0,135 δισ. από τη 2η δόση του τιμήματος για την παραχώρηση στο Ελληνικό που, αν αφαιρεθούν, αφήνουν τα μόνιμα φορολογικά έσοδα στα 27,59 δισ. ευρώ.
Πιο αναλυτικά, σύμφωνα με τα οριστικά στοιχεία εκτέλεσης του κρατικού προϋπολογισμού για την περίοδο Ιανουαρίου-Μαΐου 2026, παρουσιάζεται πλεόνασμα στο ισοζύγιο του κρατικού προϋπολογισμού ύψους 103 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου για έλλειμμα 2,18 δισ. ευρώ που έχει περιληφθεί για το αντίστοιχο διάστημα του 2026 στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2026 και πλεονάσματος 1,88 δισ. ευρώ το αντίστοιχο διάστημα του 2025. Το πρωτογενές αποτέλεσμα σε τροποποιημένη ταμειακή βάση διαμορφώθηκε σε πλεόνασμα ύψους 3,65 δισ. ευρώ, έναντι στόχου για πρωτογενές πλεόνασμα 1,24 δισ. ευρώ και πρωτογενούς πλεονάσματος 5,34 δισ. ευρώ για την ίδια περίοδο το 2025.
Ωστόσο η πραγματική υπέρβαση στο πρωτογενές αποτέλεσμα έναντι των στόχων του προϋπολογισμού, ανέρχεται σε 246 εκατ. ευρώ, αν εξαιρεθούν:
-ποσό ύψους 31 εκατ. ευρώ που αφορά σε πληρωμές για εξοπλιστικά προγράμματα, ποσό 473 εκατ. ευρώ που αφορά σε ετεροχρονισμό επενδυτικών πληρωμών και ποσό 64 εκατ. ευρώ που αφορά σε ετεροχρονισμό μεταβιβαστικών πληρωμών σε φορείς της Γενικής Κυβέρνησης, τα οποία που δεν επηρεάζουν το αποτέλεσμα της Γενικής Κυβέρνησης σε δημοσιονομικούς όρους
-ποσό ύψους 135 εκατ. ευρώ από τη 2η δόση του τιμήματος για την παραχώρηση άδειας λειτουργίας επιχείρησης καζίνο στο Ελληνικό, το οποίο δημοσιονομικά καταγράφεται κατά τη διάρκεια των ετών της παραχώρησης
-ποσό 884 εκατ. ευρώ από πρόωρα έσοδα του ΤΑΑ και ποσό 574 εκατ. ευρώ που αφορά σε πρόωρα ταμειακά έσοδα του ΠΔΕ,.
Από το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους επισημαίνεται ότι το πρωτογενές αποτέλεσμα σε δημοσιονομικούς όρους διαφέρει από το αποτέλεσμα σε ταμειακούς όρους. Επιπρόσθετα, τα ανωτέρω αφορούν στο πρωτογενές αποτέλεσμα της Κεντρικής Διοίκησης και όχι στο σύνολο της Γενικής Κυβέρνησης, που περιλαμβάνει και τα δημοσιονομικά αποτελέσματα των Νομικών Προσώπων και των υποτομέων των ΟΤΑ και ΟΚΑ.
Σημειώνεται επίσης ότι στα έσοδα μηνός Ιανουαρίου 2026, καταγράφηκαν τα ποσά από τις απαιτούμενες συναλλαγές για την ολοκλήρωση της Σύμβασης Παραχώρησης Υπηρεσιών για τη χρηματοδότηση, λειτουργία, συντήρηση και εκμετάλλευση του αυτοκινητοδρόμου της Εγνατίας Οδού και των τριών (3) κάθετων οδικών αξόνων της για 35 χρόνια, η οποία κυρώθηκε με τον ν. 5260/2025.
Ειδικότερα:
ποσό 306 εκατ. ευρώ που αφορά στον ΦΠΑ 24% επί του τιμήματος της συναλλαγής, αποδόθηκε από τον παραχωρησιούχο στο Ελληνικό Δημόσιο, καταγράφηκε στην κατηγορία «Φόροι» και συνοδεύτηκε με ισόποση επιστροφή φόρου.
Ακολούθως, το ίδιο ποσό των 306 εκατ. ευρώ, αποδόθηκε εκ νέου στο Ελληνικό Δημόσιο και καταγράφηκε στην κατηγορία «Πωλήσεις αγαθών και υπηρεσιών».
Ο Προϋπολογισμός στο πεντάμηνο
Την περίοδο Ιανουαρίου – Μαΐου 2026, το ύψος των καθαρών εσόδων του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθε σε 30,22 δισ. ευρώ, παρουσιάζοντας αύξηση κατά 2,53 δισ. ευρώ έναντι του στόχου που έχει περιληφθεί για το αντίστοιχο διάστημα στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2026. Η υπερεκτέλεση αυτή οφείλεται κυρίως στην είσπραξη, κατά τον μήνα Απρίλιο, της έβδομης δόσης από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ), ύψους 884 εκατ. ευρώ, η οποία είχε προβλεφθεί ότι θα εισπραχθεί τον Ιούνιο 2026, καθώς και στα αυξημένα έσοδα ΠΔΕ κατά 574 εκατ. ευρώ.
Πιο συγκεκριμένα, τα έσοδα των μειζόνων κατηγοριών του κρατικού προϋπολογισμού έχουν ως ακολούθως:
Τα έσοδα της κατηγορίας «Φόροι» ανήλθαν σε 28,03 δισ. ευρώ, και περιλαμβάνουν: (α) το ποσό των 306 εκατ. ευρώ, από τη Σύμβαση Παραχώρησης της Εγνατίας Οδού, όπως προαναφέρθηκε και (β) το ποσό των 135 εκατ. ευρώ από τη 2η δόση του τιμήματος για την παραχώρηση άδειας λειτουργίας επιχείρησης καζίνο στο Ελληνικό που είχε προβλεφθεί να εισπραχθεί στο τέλος του 2025. Αν εξαιρεθούν τα ανωτέρω ποσά, τα φορολογικά έσοδα ανήλθαν σε 27,59 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 171 εκατ. ευρώ ή 0,6% έναντι του στόχου.
Ειδικότερα για τους κυριότερους φόρους της κατηγορίας αυτής παρατηρούνται τα εξής:
· Τα έσοδα από ΦΠΑ ανήλθαν σε 12,34 δισ. ευρώ και είναι αυξημένα έναντι του στόχου κατά 650 εκατ. ευρώ. Σημειώνεται ότι αν εξαιρεθεί το ποσό των 306 εκατ. ευρώ της ανωτέρω σύμβασης παραχώρησης, τα έσοδα από ΦΠΑ είναι αυξημένα κατά 344 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου.
· Τα έσοδα των ΕΦΚ ανήλθαν σε 2,58 δισ. ευρώ και είναι μειωμένα έναντι του στόχου κατά 224 εκατ. ευρώ.
· Τα έσοδα των φόρων ακίνητης περιουσίας ανήλθαν σε 1,51 δισ. ευρώ και είναι αυξημένα έναντι του στόχου κατά 31 εκατ. ευρώ.
· Τα έσοδα των φόρων εισοδήματος ανήλθαν σε 8,85 δισ. ευρώ και είναι αυξημένα έναντι του στόχου κατά 7 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων: ο Φόρος Εισοδήματος Φυσικών Προσώπων είναι αυξημένος κατά 211 εκατ. ευρώ, ενώ ο Φόρος Εισοδήματος Νομικών Προσώπων μειωμένος κατά 105 εκατ. ευρώ και οι Λοιποί Φόροι Εισοδήματος μειωμένοι κατά 99 εκατ. ευρώ, έναντι του στόχου.
Τα έσοδα της κατηγορίας «Κοινωνικές Εισφορές» ανήλθαν σε 23 εκατ. ευρώ, μειωμένα κατά 2 εκατ. ευρώ, έναντι του στόχου.
Τα έσοδα της κατηγορίας «Μεταβιβάσεις» ανήλθαν σε 3,32 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 1,31 δισ. ευρώ έναντι του στόχου, κυρίως λόγω της νωρίτερης είσπραξης ποσού 884 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, όπως προαναφέρθηκε. Επιπλέον, ποσό 2,279 δισ. ευρώ αφορά έσοδα ΠΔΕ, τα οποία είναι αυξημένα κατά 412 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου.
Τα έσοδα της κατηγορίας «Πωλήσεις αγαθών και υπηρεσιών» ανήλθαν σε 1,10 δισ. ευρώ και περιλαμβάνουν το ποσό των 306 εκατ. ευρώ, από τη Σύμβαση Παραχώρησης της Εγνατίας Οδού, όπως προαναφέρθηκε. Εξαιρουμένου αυτού, τα ανωτέρω έσοδα ανήλθαν σε 792 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 278 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου.
Τα έσοδα της κατηγορίας «Λοιπά τρέχοντα έσοδα» ανήλθαν σε 1,18 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 258 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου. Ποσό 240 εκατ. ευρώ αφορά έσοδα ΠΔΕ, τα οποία είναι αυξημένα κατά 162 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου.
Οι επιστροφές εσόδων ανήλθαν σε 3,44 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 231 εκατ. ευρώ από τον στόχο (3,20 δισ. ευρώ), που έχει περιληφθεί στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2026, εξαιτίας της επιστροφής ΦΠΑ ύψους 306 εκατ. ευρώ από τη Σύμβαση Παραχώρησης της Εγνατίας Οδού, όπως προαναφέρθηκε.
Τα συνολικά έσοδα του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) ανήλθαν σε 2,52 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 574 εκατ. ευρώ σε σχέση με τον στόχο (1,95 δισ. ευρώ), που έχει περιληφθεί στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2026.
Πώς κινήθηκε ο Μάιος
Ειδικά κατά τον Μάιο 2026, το σύνολο των καθαρών εσόδων του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθε στα 5,04 δισ. ευρώ, αυξημένο κατά 418 εκατ. ευρώ έναντι του μηνιαίου στόχου.
Πιο συγκεκριμένα, τα έσοδα των μειζόνων κατηγοριών του κρατικού προϋπολογισμού έχουν ως ακολούθως:
Τα έσοδα της κατηγορίας «Φόροι» ανήλθαν σε 5,37 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 289 εκατ. ευρώ ή 5,7% έναντι του στόχου.
Ειδικότερα για τους κυριότερους φόρους της κατηγορίας αυτής παρατηρούνται τα εξής:
· Τα έσοδα από ΦΠΑ ανήλθαν σε 2,34 δισ. ευρώ και είναι αυξημένα έναντι του στόχου κατά 91 εκατ. ευρώ.
· Τα έσοδα των ΕΦΚ ανήλθαν σε 561 εκατ. ευρώ και είναι μειωμένα έναντι του στόχου κατά 44 εκατ. ευρώ.
· Τα έσοδα των φόρων ακίνητης περιουσίας ανήλθαν σε 195 εκατ. ευρώ και είναι αυξημένα έναντι του στόχου κατά 11 εκατ. ευρώ.
· Τα έσοδα των φόρων εισοδήματος ανήλθαν σε 1,76 δισ. ευρώ και είναι αυξημένα έναντι του στόχου κατά 192 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων ο Φόρος Εισοδήματος Φυσικών Προσώπων είναι αυξημένος κατά 161 εκατ. ευρώ, ο Φόρος Εισοδήματος Νομικών Προσώπων αυξημένος κατά 7 εκατ. ευρώ και οι Λοιποί Φόροι Εισοδήματος αυξημένοι κατά 25 εκατ. ευρώ.
II. Τα έσοδα της κατηγορίας «Κοινωνικές Εισφορές» ανήλθαν σε 4 εκατ. ευρώ, μειωμένα κατά 1 εκατ. ευρώ, έναντι του στόχου.
Τα έσοδα της κατηγορίας «Μεταβιβάσεις» ανήλθαν σε 191 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 99 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου. Ποσό 181 εκατ. ευρώ αφορά έσοδα του ΠΔΕ, τα οποία είναι αυξημένα κατά 99 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου.
Τα έσοδα της κατηγορίας «Πωλήσεις αγαθών και υπηρεσιών» ανήλθαν σε 110 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 16 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου.
Τα έσοδα της κατηγορίας «Λοιπά τρέχοντα έσοδα» ανήλθαν σε 202 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 40 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου. Ποσό 26 εκατ. ευρώ αφορά έσοδα ΠΔΕ, τα οποία είναι αυξημένα κατά 14 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου.
Οι επιστροφές εσόδων ανήλθαν σε 834 εκατ. ευρώ, αυξημένες κατά 25 εκατ. ευρώ από τον στόχο (809 εκατ. ευρώ).
Τα συνολικά έσοδα του Προϋπολογισμού Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) ανήλθαν σε 208 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 113 εκατ. ευρώ σε σχέση με τον στόχο (95 εκατ. ευρώ).
Οι δαπάνες του Κρατικού Προϋπολογισμού για την περίοδο Ιανουαρίου-Μαΐου 2026 ανήλθαν στα 30,11 δισ. ευρώ και παρουσιάζονται αυξημένες κατά 250 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου (29,86 δισ. ευρώ), που έχει περιληφθεί στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2026. Επίσης, είναι αυξημένες σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025 κατά 3,02 δισ. ευρώ.
Στο σκέλος του Τακτικού Προϋπολογισμού, οι πληρωμές εμφανίζονται αυξημένες κατά 723 εκατ. ευρώ σε σχέση με τον στόχο.
Αξιοσημείωτες μεταβιβάσεις είναι οι ακόλουθες:
Η επιχορήγηση στον Εθνικό Οργανισμό Παροχής Υπηρεσιών Υγείας ύψους 825 εκατ. ευρώ.
Η επιχορήγηση στον Οργανισμό Προνοιακών Επιδομάτων Κοινωνικής Ασφάλισης ύψους 1,16 δισ. ευρώ.
Η επιχορήγηση ύψους 915 εκατ. ευρώ προς την Εθνική Κεντρική Αρχή Προμηθειών Υγείας (Ε.Κ.Α.Π.Υ.) για την προμήθεια φαρμακευτικών σκευασμάτων, προϊόντων και υπηρεσιών υγείας, για λογαριασμό των δημόσιων νοσοκομείων.
Οι μεταβιβάσεις προς τα νοσοκομεία και την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας ύψους 520 εκατ. ευρώ.
Οι επιχορηγήσεις προς τους συγκοινωνιακούς φορείς (ΟΑΣΑ, ΟΑΣΘ και ΟΣΕ) ύψους 169 εκατ. ευρώ.
Η επιχορήγηση προς την Κοινωνία της Πληροφορίας ύψους 131 εκατ. ευρώ για την πληρωμή του FUEL PASS.
Οι πληρωμές στο σκέλος των επενδυτικών δαπανών ανήλθαν στα 4,19 δισ. ευρώ, μειωμένες κατά 473 εκατ. ευρώ σε σχέση με τον στόχο που έχει περιληφθεί στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2026. Ωστόσο, παρουσιάζονται αυξημένες σε σχέση με τις αντίστοιχες πληρωμές του 2025 κατά 456 εκατ. ευρώ.
Επισημαίνεται, τέλος, ότι τον μήνα Μάιο έλαβαν χώρα οι δαπάνες για τη συμμετοχή του Ελληνικού Δημοσίου στις αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου της ΔΕΗ ΑΕ και της ΔΕΣ ΑΔΜΗΕ ΑΕ ύψους 1,29 δισ. ευρώ και 259 εκατ. ευρώ αντίστοιχα, οι οποίες ως χρηματοοικονομικές συναλλαγές είναι δημοσιονομικά ουδέτερες.