Ο κ. Tζούρος ανέλυσε τα εμπόδια που υπάρχουν αυτή τη στιγμή στην προσέλκυση επενδύσεων, ιδιωτικών και θεσμικών, στον τομέα της άμυνας σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Η Πειραιώς έχει αναλάβει πρωταγωνιστικό ρόλο στην προώθηση και χρηματοδότηση αμυντικών επενδύσεων στη χώρα μας, ως η πρώτη τράπεζα στην Ελλάδα που συμμετέχει στο ειδικό πρόγραμμα της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων και η μόνη από την ΝΑ Ευρώπη που υποστηρίζει την πρωτοβουλία της Defense and Resilience Bank (DSRB).
Αυτό τόνισε ο Θοδωρής Τζούρος, Ανώτερος Γενικός Διευθυντής, Chief Corporate & Ιnvestment Banking της Πειραιώς, στο Athens Defense Conference και σε συζήτηση με θέμα Financing the EU’s Defence Funding Renaissance. Ο κ. Tζούρος ανέλυσε τα εμπόδια που υπάρχουν αυτή τη στιγμή στην προσέλκυση επενδύσεων, ιδιωτικών και θεσμικών, στον τομέα της άμυνας σε ευρωπαϊκό επίπεδο και όπως είπε χαρακτηριστικά: «Ο επανεξοπλισμός της Ευρώπης απαιτεί κάτι περισσότερο από πολιτική δέσμευση. Απαιτεί τράπεζες έτοιμες να αναλάβουν δράση».
Η Πειραιώς πράγματι αναλαμβάνει δράση και συμμετέχει από τον Ιανουάριο στο πρόγραμμα της ΕΤΕπ για την ασφάλεια και την άμυνα – πρώτη τράπεζα στην Ελλάδα και τρίτη στην Ευρώπη, εξασφαλίζοντας κονδύλια ύψους 100 εκατ. ευρώ τα οποία θα διοχετευθούν σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις του κλάδου. Σημαντική είναι η υποστήριξή της επίσης στην Defense and Resilience Bank, η οποία βρίσκεται στο στάδιο της ίδρυσης και έχει ως στόχο αντιμετωπίσει τη χρόνια υποεπένδυση στην άμυνα, την ασφάλεια και την ανθεκτικότητα.
O κ. Τζούρος διατύπωσε την πρόταση να εφαρμοστεί άμεσα στη χρηματοδότηση της άμυνας, το αποδεδειγμένο, κλιμακούμενο πρότυπο του Ταμείου Ανάκαμψης & Ανθεκτικότητας, το οποίο υλοποιήθηκε με μεγάλη επιτυχία από την Ελλάδα.
Συγκεκριμένα,
• Δομή Προγράμματος Δανείων ΤΑΑ: 50% χρηματοδότηση ΤΑΑ/SAFE, 30% συγχρηματοδότηση εμπορικής τράπεζας, 20% ίδια κεφάλαια από τους χρηματοδότες του έργου.
• Ιστορικό αποδοτικότητας: Σε 3 χρόνια, ο ελληνικός μηχανισμός δανείων ΤΑΑ διευκόλυνε συνολικές επενδύσεις κεφαλαίου άνω των 20 δισ. ευρώ — αποδεικνύοντας ταχύτητα, διαφάνεια και μόχλευση ιδιωτικού τομέα.
• Άμεση εφαρμοσιμότητα: Η ίδια πλατφόρμα IT, το πλαίσιο πιστοποιημένων ελεγκτών και η διαδικασία εκκίνησης μπορούν να επανενεργοποιηθούν για SAFE-χρηματοδοτούμενες αμυντικές επενδύσεις στον ελληνικό ιδιωτικό τομέα.
• Ρόλος τράπεζας: Οι τράπεζες λειτουργούν ως μηχανισμός εκκίνησης, αξιολόγησης και παρακολούθησης — διασφαλίζοντας την ποιότητα και εμπορική βιωσιμότητα των έργων που λαμβάνουν δημόσια κεφάλαια.
Ο επικεφαλής του Corporate & Investment Banking της Πειραιώς αναφέρθηκε σε μια σειρά ζητήματα που αποτελούν τροχοπέδη στην προσέλκυση σημαντικών ιδιωτικών επενδύσεων στο χώρο της άμυνας στην Ευρώπη.
Καταρχάς, το πλαίσιο ESG και ταξινόμησης επενδύσεων που είναι και το μεγαλύτερο δομικό εμπόδιο καθώς τα τελευταία 10 χρόνια, το μεγαλύτερο μέρος των ευρωπαίων θεσμικών επενδυτών εφάρμοζε πολιτικές αποκλεισμού της έκθεσης στον αμυντικό τομέα. Υπάρχει βελτίωση αλλά γίνεται αργά και μεμονωμένα ενώ παραμένει ο κίνδυνος φήμης για τους διαχειριστές κεφαλαίων.
Δεύτερον, το πρόβλημα χαρακτηρισμού των αμυντικών δαπανών ως Διπλής Χρήσης (Dual Use) καθώς δεν υπάρχει εναρμονισμένος ορισμός σε επίπεδο Ε.Ε. και δημιουργείται κανονιστικός λαβύρινθος που αποτρέπει ειδικά τους θεσμικούς επενδυτές με εκ φύσεως συντηρητικές νομικές ομάδες.
Τρίτον, υπάρχει ένα δομικό χρηματοδοτικό πρόβλημα που προκύπτει από την αναντιστοιχία του κύκλου προμηθειών αφού οι κυβερνητικές συμβάσεις είναι μεγάλες, αργοκίνητες και μη διαπραγματεύσιμες ως προς τους χρόνους πληρωμής, με αποτέλεσμα για τις επιχειρήσεις του κλάδου να έχουν μεγάλες ανάγκες σε κεφάλαιο κίνησης. «Αρκετές, πολλά υποσχόμενες εταιρείες αμυντικής τεχνολογίας σκοντάφτουν στην «κοιλάδα του θανάτου» μεταξύ αρχικής κρατικής χρηματοδότησης Έρευνας και Ανάπτυξης και συμβάσεων εμπορικής κλίμακας», ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Τζούρος.
Ένα ακόμη πεδίο που δημιουργεί προσκόμματα είναι ο κανονιστικός κατακερματισμός που παρατηρείται στην Ευρώπη, με τέτοιες διαφορές από χώρα σε χώρα, που αυξάνουν σημαντικά το νομικό και κανονιστικό κόστος συμμόρφωσης, κάτι που δεν υφίσταται στις ΗΠΑ και πλήττει δυσανάλογα τους μικρότερους επενδυτές και τις αναδυόμενες εταιρείες που δεν διαθέτουν εξειδικευμένες ομάδες κανονιστικής συμμόρφωσης.
Τέλος, το γεγονός ότι η άμυνα είναι ένας κλάδος όπου μεγάλο μέρος των σημαντικότερων εμπορικών πληροφοριών είναι διαβαθμισμένο ή εμπορικά ευαίσθητο, δυσκολεύει τους επενδυτές στην αποτίμηση των επιχειρήσεων. Οι επενδυτές δημόσιων αγορών δυσκολεύονται να αποτιμήσουν σωστά τις αμυντικές εταιρείες χωρίς πρόσβαση σε στοιχεία υπολοίπου παραγγελιών ή αδειών εξαγωγής. «Τα παραδοσιακά χρηματοοικονομικά μοντέλα υποτιμούν την αξία μιας υπογεγραμμένης κυβερνητικής σύμβασης σε σχέση με δείκτες ισολογισμού. Αυτό δημιουργεί μια δυναμική «ο νικητής παίρνει τα πάντα», όπου ένας μικρός αριθμός εξειδικευμένων επενδυτών αποσπά το μεγαλύτερο μέρος της ευκαιρίας», υπογράμμισε ο Chief Corporate & Investment Banking της Πειραιώς.