Η περιορισμένη επίδραση από τη λήξη της επιδότησης στο ντίζελ ενισχύει τις προσδοκίες για περαιτέρω αποκλιμάκωση στις τιμές των καυσίμων.
Η περιορισμένη επίδραση που είχε στις τιμές του πετρελαίου κίνησης η λήξη της επιδότησης, σε συνδυασμό με τη συνεχιζόμενη αποκλιμάκωση των διεθνών τιμών του πετρελαίου, ενισχύει την αισιοδοξία ότι μέσα στις επόμενες εβδομάδες μπορεί να υπάρξει περαιτέρω αποκλιμάκωση στις τιμές των καυσίμων. Ταυτόχρονα, η αγορά εκτιμά ότι η τάση αυτή θα περάσει σταδιακά στην αντλία, καθώς οι διεθνείς τιμές αποκλιμακώνονται ταχύτερα από ό,τι αποκαθίσταται η ομαλή λειτουργία της εφοδιαστικής αλυσίδας μετά την πρόσφατη κρίση στη Μέση Ανατολή.
Απορροφήθηκε το 74% της λήξης της επιδότησης – Η Ελλάδα συγκράτησε καλύτερα την ανατίμηση του ντίζελ από την ΕΕ
Σχεδόν τα τρία τέταρτα της επιβάρυνσης που θα μπορούσε να προκαλέσει η λήξη της επιδότησης στο πετρέλαιο κίνησης δεν πέρασαν τελικά στην αντλία, ενώ κατά τη διάρκεια της πρόσφατης ενεργειακής αναταραχής η Ελλάδα εμφάνισε καλύτερη εικόνα από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως προς την εξέλιξη των τιμών του ντίζελ.
Τα πρώτα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι, παρά την κατάργηση της επιδότησης των 15 λεπτών ανά λίτρο από την 1η Ιουλίου, η μέση πανελλαδική τιμή αυξήθηκε μόλις κατά 4 λεπτά, από τα 1,608 ευρώ στα 1,648 ευρώ ανά λίτρο. Με άλλα λόγια, περίπου το 74% της θεωρητικής αύξησης απορροφήθηκε από την αγορά πριν φτάσει στον τελικό καταναλωτή.
Η περιορισμένη αυτή μεταβολή είχε ως αποτέλεσμα να μην ανακοπεί η πτωτική πορεία που είχε καταγράψει το πετρέλαιο κίνησης τις προηγούμενες εβδομάδες. Είναι χαρακτηριστικό ότι στις 14 Ιουνίου, όταν ανακοινώθηκε η συμφωνία μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, η μέση λιανική τιμή διαμορφωνόταν στα 1,739 ευρώ ανά λίτρο. Μέχρι τις 30 Ιουνίου, τελευταία ημέρα εφαρμογής της επιδότησης, είχε υποχωρήσει στα 1,608 ευρώ, ενώ μετά τη λήξη του μέτρου διαμορφώθηκε στα 1,648 ευρώ, παραμένοντας σημαντικά χαμηλότερα από τα επίπεδα που επικρατούσαν στα μέσα Ιουνίου και μόλις 8 λεπτά υψηλότερα από τα 1,568 ευρώ ανά λίτρο που είχαν καταγραφεί στις 28 Φεβρουαρίου, πριν από την έναρξη των εχθροπραξιών στον Κόλπο.
Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, η περιορισμένη επίδραση της λήξης της επιδότησης επιβεβαιώνει ότι η αγορά απορρόφησε το μεγαλύτερο μέρος της επιβάρυνσης, ενώ δημιουργεί τις προϋποθέσεις ώστε η αποκλιμάκωση των τιμών να συνεχιστεί το επόμενο διάστημα, καθώς ο εφοδιασμός στη διεθνή αγορά πετρελαίου επανέρχεται σταδιακά σε πιο ομαλές συνθήκες. Οι ίδιες πηγές επισημαίνουν ακόμη ότι η συγκράτηση της τιμής του πετρελαίου κίνησης αποτέλεσε βασική προτεραιότητα κατά τη διάρκεια της κρίσης, λόγω της σημασίας του για τις οδικές μεταφορές, την εφοδιαστική αλυσίδα και, κατ’ επέκταση, το κόστος χιλιάδων αγαθών και υπηρεσιών. Παράλληλα, επικαλούμενες τα εβδομαδιαία δελτία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τα πετρελαιοειδή, σημειώνουν ότι η Ελλάδα κατάφερε να περιορίσει την ανατίμηση του ντίζελ σε μεγαλύτερο βαθμό από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Την ίδια στιγμή, παράγοντες της αγοράς συμμερίζονται την εκτίμηση ότι οι διεθνείς τιμές βρίσκονται πλέον σε τροχιά αποκλιμάκωσης, επισημαίνουν όμως ότι η μετάβαση αυτής της τάσης στις τιμές της αντλίας δεν μπορεί να γίνει άμεσα. Όπως εξηγούν, οι επιπτώσεις της πρόσφατης ενεργειακής αναταραχής εξακολουθούν να επηρεάζουν την εφοδιαστική αλυσίδα, τα αποθέματα και τη λειτουργία της αγοράς, με αποτέλεσμα η πλήρης ομαλοποίηση να απαιτεί περισσότερο χρόνο.
Η αγορά βλέπει αποκλιμάκωση, αλλά όχι άμεσα στην αντλία
Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι οι διεθνείς τιμές βρίσκονται ήδη σε τροχιά αποκλιμάκωσης, ωστόσο επισημαίνουν ότι οι επιπτώσεις της πρόσφατης κρίσης στη Μέση Ανατολή εξακολουθούν να επηρεάζουν την εφοδιαστική αλυσίδα, τα αποθέματα και συνολικά τη λειτουργία της αγοράς, με αποτέλεσμα η πλήρης ομαλοποίηση να απαιτήσει περισσότερο χρόνο.
Κατά τη Γενική Συνέλευση της ΕΛΙΝΟΙΛ την Πέμπτη, ο πρόεδρος της εταιρείας και του ΣΕΕΠΕ, Γιάννης Αλιγιζάκης, ανέφερε ότι το 2026 ξεκίνησε με ιδιαίτερα δύσκολες συνθήκες για την αγορά καυσίμων. Όπως είπε, σήμερα οι τιμές βρίσκονται σε φάση αποκλιμάκωσης και η αγορά επιστρέφει σταδιακά σε πιο φυσιολογικούς ρυθμούς, ωστόσο η πλήρης εξομάλυνση θα απαιτήσει περισσότερο χρόνο. Όπως εξήγησε, εξακολουθούν να υπάρχουν επιπτώσεις από τις ζημιές που υπέστησαν διυλιστήρια στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής, ενώ περισσότερα από 1.200 πλοία παρέμειναν εγκλωβισμένα στον Περσικό Κόλπο. Την ίδια ώρα, η διεθνής αγορά καλείται να αναπληρώσει περίπου 400 εκατ. βαρέλια αποθεμάτων.
«Σήμερα οι τιμές κινούνται κοντά στα επίπεδα πριν από την κρίση και η τάση είναι πτωτική. Κανείς όμως δεν μπορεί να πει με βεβαιότητα πότε θα τερματιστεί το περιβάλλον αβεβαιότητας», σημείωσε, επισημαίνοντας ότι η γεωπολιτική αστάθεια εξακολουθεί να επηρεάζει τις αποφάσεις των επιχειρήσεων, τις εμπορικές ροές και συνολικά τη λειτουργία της διεθνούς αγοράς ενέργειας.
Εξηγώντας γιατί η αποκλιμάκωση των διεθνών τιμών δεν περνά άμεσα στην ελληνική αντλία, ανέφερε ότι το Brent κινείται πλέον κοντά στα 72 δολάρια το βαρέλι, ενώ και οι τιμές Platts έχουν εισέλθει σε τροχιά αποκλιμάκωσης. Όπως σημείωσε, εξακολουθεί να υπάρχει διαφορά της τάξεως του 30% μεταξύ των δύο δεικτών, γεγονός που επηρεάζει τον χρόνο με τον οποίο οι διεθνείς μεταβολές αποτυπώνονται στις λιανικές τιμές. Όπως επεσήμανε, οι μεταβολές στις διεθνείς τιμές των έτοιμων καυσίμων χρειάζονται συνήθως περίπου δύο εβδομάδες μέχρι να αποτυπωθούν στις λιανικές τιμές των πρατηρίων.
Καθοριστικό ρόλο, σύμφωνα με τον πρόεδρο της ΕΛΙΝΟΙΛ, θα διαδραματίσει και η αναπλήρωση των αποθεμάτων που χρησιμοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια της κρίσης. Όπως ανέφερε, τα ελληνικά διυλιστήρια διέθεσαν στην αγορά περίπου 2 εκατ. τόνους στρατηγικών αποθεμάτων, συμβάλλοντας στη διατήρηση της ομαλής τροφοδοσίας και στον περιορισμό των πιέσεων στο κόστος.
Αναφερόμενος στις επιπτώσεις της κρίσης στον Περσικό Κόλπο, σημείωσε ότι περίπου το 45% των εισαγωγών αργού πετρελαίου των ελληνικών διυλιστηρίων εξαρτιόταν από την ευρύτερη περιοχή του Κόλπου, με ένα από τα δύο διυλιστήρια να προμηθεύεται σημαντικές ποσότητες από το Ιράκ. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, «μέσα σε μία νύχτα» αναδιοργανώθηκε ο εφοδιασμός, με τις εταιρείες να εξασφαλίζουν εναλλακτικές προμήθειες από τις ΗΠΑ, την Αίγυπτο και τη Νιγηρία, αποτρέποντας προβλήματα τροφοδοσίας που καταγράφηκαν σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες όπως για παράδειγμα η Γαλλία όπου είδαμε και ακυρώσεις πτήσεων. Όπως κατέληξε, η αποκλιμάκωση των διεθνών τιμών αναμένεται να συνεχιστεί, ωστόσο η ανάγκη αναπλήρωσης των αποθεμάτων, η αυξημένη θερινή ζήτηση και η αβεβαιότητα που εξακολουθεί να χαρακτηρίζει το διεθνές περιβάλλον σημαίνουν ότι η αποκλιμάκωση στην αντλία θα είναι σταδιακή και όχι άμεση.
Από την πλευρά της ζήτησης, ο κ. Αλιγιζάκης σημείωσε ότι στην Ελλάδα η ζήτηση βενζίνης υποχώρησε κατά περίπου 5% το τρίμηνο Μαρτίου – Μαΐου, ενώ και ο Ιούνιος κινήθηκε επίσης πτωτικά, εξέλιξη που απέδωσε στις επιπτώσεις της κρίσης στη Μέση Ανατολή. Αντίστοιχα, στην ευρωπαϊκή αγορά η μείωση της κατανάλωσης διαμορφώθηκε περίπου στο 8%.
Παρά τη βραχυπρόθεσμη υποχώρηση της ζήτησης, εμφανίστηκε αισιόδοξος για την πορεία της αγοράς κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, εκτιμώντας ότι η τουριστική περίοδος θα στηρίξει την κατανάλωση καυσίμων. Όπως ανέφερε, τα μέχρι σήμερα στοιχεία δείχνουν ότι η τουριστική κίνηση εξελίσσεται καλύτερα από ό,τι αναμενόταν πριν από έναν μήνα, παρά τις πληθωριστικές πιέσεις που εξακολουθούν να επηρεάζουν την ευρωπαϊκή οικονομία.