Ο πλανήτης δεν βρίσκεται ακόμη σε έναν ι ενδεχομένως πιο επικίνδυνο: σε ένα σύστημα πολλών ταυτόχρονων πολέμων, στρατιωτικών επεμβάσεων, εμφυλίων συγκρούσεων και «γκρίζων» αναμετρήσεων, οι οποίες αλληλοτροφοδοτούνται.
Η Διεθνής Επιτροπή του Ερυθρού Σταυρού υπολογίζει ότι ο αριθμός των ένοπλων συγκρούσεων είχε ήδη φθάσει περίπου τις 130 το 2024, υπερδιπλάσιος σε σχέση με δεκαπέντε χρόνια νωρίτερα. Περισσότερες από είκοσι συγκρούσεις διαρκούν πάνω από δύο δεκαετίες, ενώ περίπου 204 εκατομμύρια άνθρωποι ζουν σε περιοχές που βρίσκονται υπό τον πλήρη ή αμφισβητούμενο έλεγχο ενόπλων οργανώσεων. ίως, όλες οι συγκρούσεις την ίδια ένταση ή την ίδια γεωπολιτική σημασία. Άλλες είναι πόλεμοι μεταξύ κρατών, άλλες εμφύλιοι, άλλες επιχειρήσεις κατά τζιχαντιστικών οργανώσεων και άλλες συγκρούσεις κρατικών δυνάμεων με βαριά οπλισμένα εγκληματικά δίκτυα.
Οι σημαντικότερες εμπόλεμες ζώνες του καλοκαιριού του 2026 είναι περίπου είκοσι. Αυτές, και όχι το σύνολο των μικρότερων τοπικών συγκρούσεων, είναι που θα καθορίσουν τη μορφή του διεθνούς συστήματος το 2027.
| Περιοχή | Κύρια σύγκρουση | Κατεύθυνση |
|---|---|---|
| Ανατολική Ευρώπη | Ρωσία–Ουκρανία | Κλιμάκωση και πόλεμος φθοράς |
| Περσικός Κόλπος | ΗΠΑ–Ισραήλ–Ιράν | Εύθραυστος κύκλος επιθέσεων και διαπραγματεύσεων |
| Γάζα | Ισραήλ–Χαμάς και μεταπολεμικός έλεγχος | Χαμηλότερη ένταση, χωρίς πολιτική λύση |
| Λίβανος | Ισραήλ–Χεζμπολάχ | Εκεχειρία υπό όρους, κίνδυνος αναζωπύρωσης |
| Υεμένη–Ερυθρά Θάλασσα | Χούθι, διεθνής ναυσιπλοΐα | Διαρκής απειλή για τις μεταφορές |
| Σουδάν | Στρατός–RSF | Πρακτική διχοτόμηση |
| Ανατολικό Κονγκό | Κυβέρνηση–M23–Ρουάντα | Ασταθής ειρήνη, μάχη για ορυκτά |
| Σαχέλ | JNIM, ISIS, στρατιωτικά καθεστώτα | Επέκταση τζιχαντιστών |
| Σομαλία | Αλ Σαμπάμπ–κεντρική κυβέρνηση | Κίνδυνος υποχώρησης του κράτους |
| Μιανμάρ | Στρατός–αντάρτες–εθνοτικές οργανώσεις | Μακροχρόνια πολυδιάσπαση |
| Πακιστάν–Αφγανιστάν | Διακρατικές επιθέσεις και TTP | Επαναλαμβανόμενες πολεμικές εξάρσεις |
| Ινδία–Πακιστάν | Κασμίρ και τρομοκρατία | Πυρηνικός κίνδυνος χαμηλής πιθανότητας |
| Αϊτή | Συμμορίες–κράτος–διεθνής δύναμη | Αποσύνθεση κρατικής εξουσίας |
| Κολομβία | ELN, πρώην FARC, εγκληματικά δίκτυα | Επανεξάπλωση ένοπλων ομάδων |
| Βενεζουέλα | Μετά την αμερικανική επέμβαση | Ελεγχόμενη αλλά ασταθής μετάβαση |
Ουκρανία: Ο πόλεμος που δεν πλησιάζει στο τέλος του
Παρά τις αλλεπάλληλες αμερικανικές προσπάθειες διαμεσολάβησης, η Μόσχα δεν εμφανίζεται διατεθειμένη να αποδεχθεί κατάπαυση του πυρός στις σημερινές γραμμές.
Πηγές με γνώση των συζητήσεων στο Κρεμλίνο ανέφεραν στο Reuters ότι ο Βλαντίμιρ Πούτιν θεωρεί την πλήρη κατάληψη του Ντονμπάς αναγκαία για να παρουσιάσει τον πόλεμο ως νίκη. Οι ίδιες πηγές βλέπουν υψηλή πιθανότητα νέας ρωσικής κλιμάκωσης κατά τους επόμενους μήνες. ι τις επιθέσεις σε ουκρανικές πόλεις και ενεργειακές υποδομές, χρησιμοποιώντας βαλλιστικούς πυραύλους, εκατοντάδες drones και νέα, φθηνά μη επανδρωμένα συστήματα που καθοδηγούνται με οπτική ίνα και δεν παρεμβάλλονται ηλεκτρονικά. Η Ουκρανία απαντά χτυπώντας διυλιστήρια, πετρελαιαγωγούς, λιμάνια και δεξαμενόπλοια στο εσωτερικό της Ρωσίας. ηκε στην Άγκυρα για στρατιωτική βοήθεια περίπου 70 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία μέσα στο 2026. Ωστόσο, η ουκρανική αεράμυνα παραμένει εξαρτημένη από αμερικανικά συστήματα Patriot, τα οποία διεκδικούν πλέον και οι χώρες του Περσικού Κόλπου λόγω του πολέμου με το Ιράν. τάληξη δεν είναι ούτε μια ολοκληρωτική ρωσική νίκη ούτε η πλήρης απελευθέρωση των ουκρανικών εδαφών. Είναι ένας παρατεταμένος πόλεμος φθοράς, με αργές μεταβολές του μετώπου, βαθύτερα πλήγματα στα μετόπισθεν και αυξανόμενη οικονομική πίεση και στις δύο πλευρές.
Ο πόλεμος θα μπορούσε να «παγώσει» μέσα στο 2027, αλλά μόνο εάν η Ρωσία διαπιστώσει ότι δεν μπορεί να πετύχει ουσιαστικές εδαφικές προόδους ή εάν η ευρωπαϊκή βοήθεια καταστεί πιο προβλέψιμη και μακροπρόθεσμη. Σήμερα, καμία από τις δύο συνθήκες δεν έχει εκπληρωθεί πλήρως.
Ιράν, ΗΠΑ και Ισραήλ: Η καρδιά του νέου πολέμου στη Μέση Ανατολή
Η σοβαρότερη νέα σύγκρουση του 2026 είναι ο πόλεμος που άρχισε στις 28 Φεβρουαρίου με τις κοινές αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις κατά του Ιράν και τον θάνατο του ανώτατου ηγέτη Αλί Χαμενεΐ.
Ακολούθησαν ιρανικά πλήγματα, πολεμικές επιχειρήσεις στον Περσικό Κόλπο, επιθέσεις κατά αμερικανικών εγκαταστάσεων και σοβαρές διαταραχές στα Στενά του Χορμούζ. Μια προσωρινή συμφωνία αποκλιμάκωσης της 17ης Ιουνίου δεν άντεξε. Στις 7 και 8 Ιουλίου, οι ΗΠΑ και το Ιράν αντάλλαξαν ξανά επιθέσεις, με την Τεχεράνη να χτυπά στόχους σε Κουβέιτ και Μπαχρέιν και την Ουάσιγκτον να εξαπολύει νέα κύματα πληγμάτων κατά ιρανικών ναυτικών και πυραυλικών υποδομών. ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι η εκεχειρία έχει τελειώσει, αλλά ταυτόχρονα αποδέχθηκε τη συνέχιση των διαπραγματεύσεων που ζήτησε η Τεχεράνη. Αυτό αποκαλύπτει τη βασική στρατηγική και των δύο πλευρών: κλιμακώνουν για να διαπραγματευτούν από καλύτερη θέση, χωρίς όμως να επιθυμούν –τουλάχιστον ακόμη– μια χερσαία, ολοκληρωτική αναμέτρηση. ξαμενόπλοιων μέσω Χορμούζ έχει μειωθεί, τα ασφάλιστρα πολέμου έχουν εκτοξευθεί και πολλά πλοία απενεργοποιούν τα συστήματα εντοπισμού τους. Μέσω των στενών περνούσε πριν από τον πόλεμο περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων συναλλαγών πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου. έλιξη είναι μια μακρά περίοδος «ελεγχόμενου πολέμου»: περιοδικές επιθέσεις, στοχευμένα πλήγματα, ναυτικές κρίσεις και ενδιάμεσες συμφωνίες που θα καταρρέουν όταν κάποια πλευρά θεωρεί ότι χάνει την πρωτοβουλία.
Το χειρότερο σενάριο θα ήταν μια πραγματική, παρατεταμένη διακοπή της ναυσιπλοΐας στο Χορμούζ. Αυτό θα προκαλούσε νέο ενεργειακό σοκ, πληθωρισμό, άνοδο των αποδόσεων των ομολόγων και πιθανότατα παγκόσμια ύφεση. Η Διεθνής Υπηρεσία Ενέργειας προειδοποιεί ήδη ότι νέα κλιμάκωση μπορεί να ανατρέψει ακόμη και την πρόβλεψη για πλεόνασμα πετρελαίου το 2027. εχειρία, αλλά όχι ειρήνη
Η Χεζμπολάχ μπήκε στον πόλεμο μετά τις επιθέσεις κατά του Ιράν, ανοίγοντας ξανά το μέτωπο με το Ισραήλ. Ο ισραηλινός στρατός εισέβαλε στον νότιο Λίβανο, κατέλαβε εκτάσεις και έπληξε μεγάλο μέρος της στρατιωτικής υποδομής της οργάνωσης.
Στις 19 Ιουνίου συμφωνήθηκε κατάπαυση του πυρός και στις 26 Ιουνίου υπογράφηκε αμερικανικής έμπνευσης πλαίσιο μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου. Το σχέδιο προβλέπει σταδιακό αφοπλισμό της Χεζμπολάχ από τον λιβανικό στρατό, αρχικά σε δύο πιλοτικές ζώνες, και ισραηλινή αποχώρηση μόνο εφόσον η οργάνωση πάψει να αποτελεί στρατιωτική απειλή. αι προφανές: το λιβανικό κράτος δεν διαθέτει ούτε την πολιτική συνοχή ούτε τη στρατιωτική ισχύ για να αφοπλίσει εύκολα τη Χεζμπολάχ. Αν επιχειρήσει να το κάνει βίαια, κινδυνεύει να προκαλέσει εσωτερική σύγκρουση. Αν δεν το κάνει, το Ισραήλ θα διατηρήσει στρατεύματα και θα συνεχίσει τις αεροπορικές επιθέσεις.
Η εκεχειρία επομένως μπορεί να επιβιώσει, αλλά μόνο ως μια προσωρινή ισορροπία φόβου.
Γάζα: Ο πόλεμος χαμήλωσε σε ένταση, αλλά η σύγκρουση δεν τελείωσε
Η μεγάλη ισραηλινοπαλαιστινιακή πολεμική φάση περιορίστηκε μετά τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός του Οκτωβρίου 2025. Ωστόσο, το Ισραήλ συνεχίζει περιορισμένες στρατιωτικές επιχειρήσεις και διατηρεί ή επιδιώκει έλεγχο σε μεγάλο τμήμα της Λωρίδας.
Η αμερικανική πλευρά προωθεί τώρα πιλοτική «ανθρωπιστική ζώνη», η οποία θα διοικείται από νέα παλαιστινιακή επιτροπή, αστυνομία και διεθνή δύναμη σταθεροποίησης. Η Χαμάς έχει διαλύσει την προηγούμενη διοικητική της δομή, χωρίς όμως να έχει εξαφανιστεί ως ένοπλη και πολιτική οργάνωση. απώλειες από ισραηλινά πυρά δείχνουν ότι η κατάπαυση του πυρός δεν ισοδυναμεί με κανονικότητα. τάσταση για το 2027 είναι μια Γάζα κατακερματισμένη σε διαφορετικές ζώνες ασφαλείας, χωρίς ολοκληρωμένη πολιτική λύση, χωρίς πλήρη ισραηλινή αποχώρηση και χωρίς λειτουργικό παλαιστινιακό κράτος.
Αυτό δεν είναι ειρήνη. Είναι διαχείριση μιας μη επιλυμένης σύγκρουσης.
Υεμένη και Ερυθρά Θάλασσα: Ο πόλεμος των θαλάσσιων περασμάτων
Η Υεμένη παραμένει διαιρεμένη μεταξύ των Χούθι στον βορρά, της διεθνώς αναγνωρισμένης αλλά αδύναμης κυβέρνησης, των νοτίων αυτονομιστών και πολυάριθμων τοπικών δυνάμεων.
Οι Χούθι εντάχθηκαν ενεργότερα στον πόλεμο μετά τις επιθέσεις κατά του Ιράν και επανέφεραν τις απειλές εναντίον πλοίων που θεωρούν ότι συνδέονται με το Ισραήλ. Τον Ιούνιο ανακοίνωσαν νέο αποκλεισμό ισραηλινής ναυσιπλοΐας στην Ερυθρά Θάλασσα. ύζ έγινε επισφαλές, η Ερυθρά Θάλασσα απέκτησε ακόμη μεγαλύτερη αξία ως εναλλακτικός ενεργειακός διάδρομος. Αυτό σημαίνει ότι ο πόλεμος της Υεμένης δεν είναι πλέον μόνο εμφύλιος. Είναι τμήμα της μάχης για τον έλεγχο των θαλάσσιων αρτηριών που συνδέουν τον Ινδικό Ωκεανό, τη Μέση Ανατολή και την Ευρώπη.
Συρία: Μετά τον Άσαντ, η μάχη για τη νέα κρατική δομή
Η πτώση του Μπασάρ αλ Άσαντ το 2024 δεν έφερε αυτόματα ειρήνη. Η νέα κυβέρνηση του Αχμέντ αλ Σάραα προσπαθεί να ενοποιήσει τη χώρα, να εντάξει τις κουρδικές Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις στον κρατικό μηχανισμό και να αποκαταστήσει τις σχέσεις της Συρίας με την Ευρώπη και τις αραβικές χώρες. μάτωσης των κουρδικών δυνάμεων απέτρεψε προσωρινά μια μεγάλη μάχη στη βορειοανατολική Συρία. Παραμένουν όμως οι διαφωνίες για την αυτονομία, τον έλεγχο των πετρελαϊκών περιοχών και τη συνταγματική κατοχύρωση των κουρδικών δικαιωμάτων.
Παράλληλα, οι βομβιστικές επιθέσεις στη Δαμασκό τον Ιούλιο συνδέθηκαν από τις αρχές με πυρήνα του Ισλαμικού Κράτους, δείχνοντας ότι η τζιχαντιστική απειλή δεν έχει εξαλειφθεί. μέχρι το 2027 να γίνει είτε το σπάνιο παράδειγμα μεταπολεμικής επανένωσης είτε ένα κράτος που θα επανέλθει στον κατακερματισμό, εάν η νέα κυβέρνηση επιχειρήσει να επιβάλει υπερβολικά συγκεντρωτικό και θρησκευτικά μονολιθικό μοντέλο.
Σουδάν: Η χώρα που έχει ήδη διχοτομηθεί στην πράξη
Το Σουδάν αποτελεί ίσως τη χειρότερη ανθρωπιστική καταστροφή του πλανήτη.
Ο τακτικός στρατός έχει ανακαταλάβει το Χαρτούμ και ελέγχει το ανατολικό τμήμα της χώρας. Οι Δυνάμεις Ταχείας Υποστήριξης, RSF, κυριαρχούν στο Νταρφούρ, έχουν δημιουργήσει παράλληλη πολιτική διοίκηση και επιχειρούν να επεκταθούν προς το Κορντοφάν.
Έρευνα του ΟΗΕ κατέληξε ότι οι μαζικές εκτελέσεις, οι βιασμοί, οι απαγωγές και η επιβολή πείνας από την RSF κατά την κατάληψη του αλ-Φασίρ συνιστούν πράξεις γενοκτονίας. σχέδιο προβλέπει ανθρωπιστική εκεχειρία 90 ημερών και διαπραγματεύσεις για μόνιμη κατάπαυση του πυρός. Ο στρατός δέχεται μεγάλο μέρος του σχεδίου, αλλά απαιτεί την πλήρη αποχώρηση της RSF από όλες τις πόλεις, ενώ η αμερικανική πρόταση προβλέπει αρχικά περιορισμένες αποχωρήσεις. ποτέλεσμα είναι μια de facto διχοτόμηση: στρατιωτικό καθεστώς στην ανατολή και παραστρατιωτική εξουσία στη δύση. Μια τέτοια λύση μπορεί να μειώσει προσωρινά τις μάχες, αλλά θα μετατρέψει το Σουδάν σε μόνιμη εστία προσφυγικών ροών, πείνας, λαθρεμπορίου χρυσού και ξένων ανταγωνισμών.
Ανατολικό Κονγκό: Πόλεμος για εξουσία, ασφάλεια και κρίσιμα ορυκτά
Το M23, το οποίο σύμφωνα με τον ΟΗΕ και τις δυτικές κυβερνήσεις υποστηρίζεται από τη Ρουάντα, εξακολουθεί να ελέγχει την Γκόμα και σημαντικές περιοχές των επαρχιών Βόρειου και Νότιου Κίβου. Η Ρουάντα αρνείται ότι ελέγχει την οργάνωση.
Παρά τις συμφωνίες που προωθούν οι ΗΠΑ και το Κατάρ, οι συγκρούσεις συνεχίζονται. Η Ουάσιγκτον επέβαλε τον Ιούνιο κυρώσεις σε διοικητές του M23 και της αντίπαλης οργάνωσης FDLR, καθώς καμία πλευρά δεν έχει εφαρμόσει πλήρως τις δεσμεύσεις της. τίζεται με εθνοτικές διαφορές και τις συνέπειες της γενοκτονίας της Ρουάντας, αλλά και με τον έλεγχο κοιτασμάτων χρυσού, κασσίτερου, τανταλίου, κοβαλτίου και λιθίου. Σε ορισμένες περιοχές στρατηγικών ορυκτών κυριαρχεί το M23, ενώ οι ΗΠΑ έχουν συνδέσει τη διαμεσολάβησή τους με συμφωνίες επενδύσεων και πρόσβασης στις πρώτες ύλες του Κονγκό. έλιξη είναι μια περιορισμένη ειρήνη που θα σταθεροποιήσει τις γραμμές ελέγχου χωρίς να λύσει τα βασικά ζητήματα. Η περιοχή θα παραμείνει ουσιαστικά ένας γεωπολιτικός και μεταλλευτικός χώρος ανταγωνισμού μεταξύ κρατών, πολυεθνικών επιχειρήσεων και ενόπλων ομάδων.
Σαχέλ: Η αργή κατάρρευση της κρατικής εξουσίας
Στο Μάλι, στην Μπουρκίνα Φάσο και στον Νίγηρα, τα στρατιωτικά καθεστώτα που απομάκρυναν τις δυτικές δυνάμεις δεν κατόρθωσαν να περιορίσουν την τζιχαντιστική απειλή.
Στις 4 Ιουλίου, αντάρτες πραγματοποίησαν ταυτόχρονες επιθέσεις σε πολλές στρατιωτικές εγκαταστάσεις σε ολόκληρο το Μάλι. Η συνδεδεμένη με την Αλ Κάιντα JNIM και αυτονομιστές Τουαρέγκ εμφανίζονται πλέον ικανοί να επιχειρούν από τον βορρά μέχρι περιοχές κοντά στην πρωτεύουσα. και Ισλαμικό Κράτος συγκρούονται μεταξύ τους για τον έλεγχο εδαφών, διαδρόμων λαθρεμπορίου και πληθυσμών, με τη σύγκρουσή τους να εξαπλώνεται στον Νίγηρα και προς τη βόρεια Νιγηρία. του Σαχέλ ενισχύουν τη συνεργασία τους με τη Ρωσία και το Africa Corps, καθώς η Μόσχα αποκτά στρατιωτική, πολιτική και οικονομική παρουσία σε μια περιοχή πλούσια σε χρυσό και ουράνιο. εν είναι η δημιουργία ενός ενιαίου «χαλιφάτου». Είναι κάτι πιο ρεαλιστικό και εξίσου επικίνδυνο: μεγάλα τμήματα της υπαίθρου να περνούν σε μόνιμο καθεστώς τζιχαντιστικού ελέγχου ή φορολόγησης, ενώ οι στρατιωτικές κυβερνήσεις θα περιορίζονται στις πρωτεύουσες και στους βασικούς οδικούς άξονες.
Σομαλία: Η εξάρτηση από μια διεθνή δύναμη που ίσως αποχωρήσει
Η Αλ Σαμπάμπ εξακολουθεί να ελέγχει ή να αμφισβητεί αγροτικές περιοχές και να πραγματοποιεί επιθέσεις κατά κυβερνητικών και διεθνών στόχων.
Η κατάσταση επιδεινώνεται από τις εσωτερικές πολιτικές συγκρούσεις. Τον Ιούνιο σημειώθηκαν μάχες στο Μογκαντίσου μεταξύ κυβερνητικών στρατευμάτων και ενόπλων ομάδων που συνδέονται με την αντιπολίτευση. ΗΠΑ αποφάσισαν να μην υποστηρίξουν από το 2027 τη χρηματοδότηση της υλικοτεχνικής υποδομής της αφρικανικής ειρηνευτικής δύναμης AUSSOM. Χωρίς τρόφιμα, καύσιμα, μεταφορές και ιατρική υποστήριξη από τον ΟΗΕ, η αποστολή των περίπου 12.000 στρατιωτών μπορεί να καταστεί μη βιώσιμη. υρρίκνωση της AUSSOM θα μπορούσε να επιτρέψει στην Αλ Σαμπάμπ να καταλάβει νέες περιοχές και να θέσει ακόμη και την πρωτεύουσα υπό μεγαλύτερη πίεση.
Αιθιοπία, Ερυθραία και Τιγκράι: Ο πόλεμος που μπορεί να επιστρέψει
Η ειρηνευτική συμφωνία που έληξε τον πόλεμο του Τιγκράι έχει αποδυναμωθεί. Η ηγεσία του TPLF επανέφερε την προπολεμική περιφερειακή διοίκηση, δημιουργώντας αντίπαλα κέντρα εξουσίας μέσα στο Τιγκράι και παραβιάζοντας βασικά σημεία της συμφωνίας της Πρετόρια. περιορισμούς θεωρήσεων σε Αιθίοπες αξιωματούχους, προειδοποιώντας ότι οι συγκρούσεις μεταξύ σκληροπυρηνικών του TPLF και ομοσπονδιακών δυνάμεων μπορεί να αναζωπυρώσουν τον πόλεμο. , οι σχέσεις Αιθιοπίας–Ερυθραίας παραμένουν εξαιρετικά τεταμένες. Μια νέα σύγκρουση θα μπορούσε να συνδέσει το ζήτημα του Τιγκράι με την αιθιοπική επιδίωξη πρόσβασης στην Ερυθρά Θάλασσα, προκαλώντας περιφερειακό πόλεμο στο Κέρας της Αφρικής.
Νότιο Σουδάν, Νιγηρία και Μοζαμβίκη: Οι λιγότερο ορατοί πόλεμοι
Στο Νότιο Σουδάν, οι δυνάμεις της αντιπολίτευσης σημείωσαν εδαφικά κέρδη στις αρχές του 2026 και κάλεσαν σε προέλαση προς την Τζούμπα. Οι εκλογικές καθυστερήσεις, η προσωπική σύγκρουση των παλαιών ηγετών και η διάχυση του πολέμου από το γειτονικό Σουδάν δημιουργούν κίνδυνο επιστροφής στον εμφύλιο πόλεμο. λική Νιγηρία, η Boko Haram και το Ισλαμικό Κράτος Δυτικής Αφρικής εξακολουθούν να πραγματοποιούν επιθέσεις. Τον Μάρτιο, τριπλή βομβιστική επίθεση αυτοκτονίας στο Μαϊντουγκούρι σκότωσε τουλάχιστον 23 ανθρώπους, ενώ τον Απρίλιο ένα κυβερνητικό αεροπορικό πλήγμα κατά περιοχής που ελέγχεται από τζιχαντιστές φέρεται να προκάλεσε περίπου 200 θανάτους και βρίσκεται υπό διερεύνηση. οι δυνάμεις της Ρουάντας έχουν περιορίσει τους τζιχαντιστές στο Κάμπο Ντελγκάντο και επέτρεψαν την επανεκκίνηση του έργου LNG των 20 δισ. δολαρίων. Η εξέγερση όμως δεν έχει ηττηθεί και η ασφάλεια των ενεργειακών επενδύσεων εξαρτάται από τη συνέχιση της ξένης στρατιωτικής παρουσίας. ας εμφύλιος χωρίς αποφασιστικό νικητή
Πέντε χρόνια μετά το στρατιωτικό πραξικόπημα, η Μιανμάρ παραμένει σε εμφύλιο πόλεμο. Σύμφωνα με εκτίμηση που μεταδίδει το Reuters, περίπου 100.000 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί και εκατομμύρια έχουν εκτοπιστεί.
Η χώρα διαθέτει πλέον τυπικά πολιτική κυβέρνηση, αλλά πρόεδρος είναι ο πρώην αρχηγός της χούντας Μιν Αούνγκ Χλάινγκ και ο στρατός εξακολουθεί να ελέγχει τον κρατικό μηχανισμό. Η ASEAN οργανώνει στις 12 Ιουλίου την πρώτη διά ζώσης συνάντηση με τον υπουργό Εξωτερικών της Μιανμάρ μετά το πραξικόπημα, επιχειρώντας να ξαναρχίσει μια διαδικασία διαλόγου. μία πλευρά δεν μπορεί να κυριαρχήσει. Οι εθνοτικές οργανώσεις και οι δυνάμεις αντίστασης ελέγχουν μεγάλες παραμεθόριες εκτάσεις, ενώ ο στρατός διαθέτει αεροπορία, βαρύ πυροβολικό και νέες κινεζικές τεχνολογίες drones. Οι μάχες επικεντρώνονται πλέον και σε περιοχές με κρίσιμες σπάνιες γαίες και εμπορικούς δρόμους προς την Κίνα. τάληξη είναι μια μακροχρόνια, άτυπη ομοσπονδοποίηση μέσω των όπλων: διαφορετικές περιοχές θα διοικούνται από διαφορετικές δυνάμεις, χωρίς ενιαία κρατική εξουσία.
Πακιστάν–Αφγανιστάν: Από τους Ταλιμπάν στην ανοικτή διακρατική σύγκρουση
Οι πρώην σύμμαχοι Πακιστάν και Αφγανοί Ταλιμπάν ήρθαν στις αρχές του 2026 σε άμεση πολεμική σύγκρουση.
Το Ισλαμαμπάντ κατηγορεί την Καμπούλ ότι επιτρέπει στην πακιστανική οργάνωση TTP να χρησιμοποιεί αφγανικό έδαφος. Οι Ταλιμπάν το αρνούνται και κατηγορούν το Πακιστάν ότι στηρίζει το Ισλαμικό Κράτος του Χορασάν.
Τον Φεβρουάριο και τον Μάρτιο πραγματοποιήθηκαν αεροπορικές επιδρομές και χερσαίες μάχες, με τον Πακιστανό υπουργό Άμυνας να μιλά για «ανοικτό πόλεμο». Ο ΟΗΕ υπολόγισε ότι περίπου 100.000 άνθρωποι εκτοπίστηκαν. Τον Ιούνιο, νέα πακιστανικά πλήγματα σε τρεις αφγανικές επαρχίες σκότωσαν τουλάχιστον δεκατρείς ανθρώπους, ανάμεσά τους έντεκα παιδιά, σύμφωνα με τις αφγανικές αρχές. η οικονομική αλληλεξάρτηση καθιστούν έναν ολοκληρωτικό πόλεμο δύσκολο. Ωστόσο, οι περιοδικές αεροπορικές επιθέσεις και οι συγκρούσεις στα σύνορα ενδέχεται να γίνουν μόνιμο χαρακτηριστικό.
Ινδία–Πακιστάν: Η πυρηνική σύγκρουση που παραμένει ένα λάθος μακριά
Μετά τη σοβαρή στρατιωτική αναμέτρηση του 2025, η κατάσταση στο Κασμίρ παραμένει εύθραυστη. Ινδία και Πακιστάν αντάλλαξαν πυραυλικά και αεροπορικά πλήγματα μετά την επίθεση κατά τουριστών στο ινδικό Κασμίρ.
Το 2026, η Ινδία εξακολούθησε να κατηγορεί πακιστανικές οργανώσεις για διασυνοριακή τρομοκρατία, ενώ σημειώθηκαν νέες καταγγελίες για εισβολές drones κατά μήκος των συνόρων. ή έχει χαμηλότερη πιθανότητα αναζωπύρωσης από άλλους πολέμους, αλλά δυσανάλογα μεγάλη επικινδυνότητα επειδή και οι δύο χώρες διαθέτουν πυρηνικά όπλα. Το SIPRI σημειώνει ότι η πρόσφατη πολεμική αναμέτρηση Ινδίας–Πακιστάν έδειξε τα όρια της θεωρίας ότι η πυρηνική αποτροπή αποκλείει αυτομάτως τη συμβατική σύγκρουση. εμφύλιος χωρίς επίσημο στρατό ανταρτών
Η Αϊτή δεν έχει κλασικό εμφύλιο πόλεμο, αλλά ένοπλες συμμορίες ελέγχουν μεγάλα τμήματα της πρωτεύουσας και επεκτείνονται προς την αγροτική ενδοχώρα.
Τον Μάιο, συγκρούσεις μεταξύ αντίπαλων συμμοριών οδήγησαν στην εκκένωση νοσοκομείων και στην αναστολή υπηρεσιών των Γιατρών Χωρίς Σύνορα. Η κυβέρνηση παραδέχθηκε ότι δεν υπάρχουν οι συνθήκες για τη διεξαγωγή των προεδρικών εκλογών που είχαν προγραμματιστεί για τον Αύγουστο. η ασφαλείας δεν έχει ακόμη αποκτήσει την αναγκαία ισχύ και συνοχή. Αν δεν αποκατασταθεί μια στοιχειώδης κρατική παρουσία, η Αϊτή μπορεί να μετατραπεί στο πρώτο κράτος της Καραϊβικής όπου η πραγματική κυριαρχία θα ανήκει σε συνασπισμούς συμμοριών.
Κολομβία, Μεξικό και Ισημερινός: Ο πόλεμος ανάμεσα στο κράτος και στην οργανωμένη βία
Στην Κολομβία, οι ειρηνευτικές προσπάθειες δεν απέτρεψαν την επέκταση του ELN, των διαφωνούντων πρώην ανταρτών των FARC και της εγκληματικής οργάνωσης Clan del Golfo. Οι ένοπλες ομάδες σχεδόν διπλασίασαν τη δύναμή τους από περίπου 13.000 σε 25.000 μέλη μεταξύ του 2022 και του πρώτου εξαμήνου του 2026. ός χαρακτήρισε το 2025 ως τη χειρότερη χρονιά της τελευταίας δεκαετίας για τους Κολομβιανούς αμάχους, με μαζικές εκτοπίσεις, νάρκες και εξαφανίσεις. ολοφονία του ηγέτη του καρτέλ CJNG, «Ελ Μέντσο», από τον στρατό τον Φεβρουάριο προκάλεσε εκτεταμένες επιθέσεις αντιποίνων, εμπρησμούς, αποκλεισμούς δρόμων και πλήγματα κατά εγκαταστάσεων ασφαλείας. η επίσημη «εσωτερική ένοπλη σύγκρουση» του κράτους με τα καρτέλ συνεχίζεται. Αυτές οι περιπτώσεις δεν είναι πόλεμοι με τη συμβατική νομική έννοια, αλλά η χρήση στρατιωτικών δυνάμεων, drones, βαρέων όπλων και εδαφικού ελέγχου από εγκληματικές οργανώσεις μειώνει συνεχώς τη διαφορά μεταξύ εγκληματικότητας και πολέμου.
Βενεζουέλα: Η αμερικανική επέμβαση και η επιστροφή των σφαιρών επιρροής
Στις 3 Ιανουαρίου 2026, οι Ηνωμένες Πολιτείες επιτέθηκαν στη Βενεζουέλα και συνέλαβαν τον Νικολάς Μαδούρο, μεταφέροντάς τον στις ΗΠΑ. Η επιχείρηση αποτέλεσε τη σοβαρότερη αμερικανική στρατιωτική επέμβαση στη Λατινική Αμερική μετά τον Παναμά. ι Ροντρίγκες κυβερνά ως μεταβατική πρόεδρος, οι διπλωματικές σχέσεις με τις ΗΠΑ έχουν αποκατασταθεί και η αμερικανική πρεσβεία στο Καράκας λειτουργεί ξανά. Αμερικανικές δυνάμεις πραγματοποίησαν στρατιωτικές ασκήσεις πάνω από την πρωτεύουσα και παραμένουν επιχειρησιακά παρούσες, αν και η κατάσταση δεν έχει εξελιχθεί σε διαρκή πόλεμο. πέμβαση έχει σημασία πέρα από τη Βενεζουέλα. Έστειλε το μήνυμα ότι η Ουάσιγκτον θεωρεί εκ νέου το δυτικό ημισφαίριο δική της σφαίρα επιρροής και ότι είναι έτοιμη να εμποδίσει την εδραίωση της Κίνας, της Ρωσίας ή του Ιράν στην περιοχή. ναι το μοντέλο που οι ΗΠΑ καταγγέλλουν όταν η Ρωσία το εφαρμόζει στην Ουκρανία ή όταν η Κίνα το επικαλείται απέναντι στην Ταϊβάν. Η αντίφαση υπονομεύει περαιτέρω την έννοια μιας ενιαίας διεθνούς τάξης βασισμένης σε κανόνες.
Τα τρία μέτωπα που δεν είναι ακόμη πόλεμοι – αλλά μπορεί να γίνουν
Η Ταϊβάν δεν βρίσκεται σε πόλεμο, όμως η Κίνα αυξάνει τις αεροναυτικές επιχειρήσεις, τις περιπολίες της ακτοφυλακής και τις επιχειρήσεις «γκρίζας ζώνης», με στόχο να μεταβάλει σταδιακά το καθεστώς στα Στενά χωρίς να πραγματοποιήσει άμεση εισβολή. Η Ταϊπέι προειδοποιεί ότι η συσσώρευση τέτοιων ενεργειών μπορεί να δημιουργήσει μια νέα πραγματικότητα πριν η διεθνής κοινότητα αντιληφθεί ότι η παλαιά ισορροπία έχει χαθεί. ή Θάλασσα, η κινεζική ακτοφυλακή συνεχίζει να εκδιώκει Φιλιππινέζους αλιείς και να χρησιμοποιεί κανόνια νερού, φράγματα και συγκρούσεις πλοίων. Η παρουσία της αμερικανοφιλιππινέζικης αμυντικής συνθήκης σημαίνει ότι ένα θανατηφόρο ναυτικό επεισόδιο θα μπορούσε να ενεργοποιήσει πολύ ευρύτερη κρίση. Χερσόνησο, η Βόρεια Κορέα αποφάσισε νέα ποσοτική και ποιοτική επέκταση του πυρηνικού της οπλοστασίου, εκσυγχρονίζει το ναυτικό της και ενισχύει τις μονάδες στα σύνορα. τις τρεις κρίσεις δεν είναι αναπόφευκτο να εξελιχθεί σε πόλεμο. Είναι όμως οι συγκρούσεις όπου ένα λάθος, μια λανθασμένη πληροφορία ή μια υπερβολικά επιθετική «δοκιμή» του αντιπάλου θα μπορούσε να εμπλέξει πυρηνικές δυνάμεις.
Επηρεάζει ο ένας πόλεμος τον άλλον;
Η απάντηση είναι πλέον ξεκάθαρα θετική.
Ο ανταγωνισμός για τα όπλα
Ο πόλεμος με το Ιράν απορροφά αμερικανικά αποθέματα αντιαεροπορικών πυραύλων που χρειάζεται η Ουκρανία. Η Ουάσιγκτον καλείται να προστατεύσει ταυτόχρονα το Ισραήλ, τις βάσεις της στον Κόλπο, την Ουκρανία και τις δικές της δυνάμεις. Οι γραμμές παραγωγής δεν επαρκούν για απεριόριστη πολεμική κατανάλωση. ία ενός χαλαρού αντιδυτικού στρατιωτικού δικτύου
Η Βόρεια Κορέα έχει στείλει, σύμφωνα με νοτιοκορεατικές, ουκρανικές και δυτικές εκτιμήσεις, περίπου 14.000 στρατιώτες στο πλευρό της Ρωσίας, με περισσότερους από 6.000 νεκρούς. Η συνεργασία Μόσχας–Πιονγκγιάνγκ φαίνεται ότι θα συνεχιστεί και μετά τον πόλεμο. που 200 Ρώσοι στρατιωτικοί εκπαιδεύθηκαν μυστικά στην Κίνα σε drones, ηλεκτρονικό πόλεμο και άλλες μορφές σύγχρονης μάχης, ενώ κινεζικές και ρωσικές ναυτικές δυνάμεις διεξάγουν κοινές ασκήσεις. μη μια ενιαία «συμμαχία του κακού» με κοινό αρχηγείο, όπως το ΝΑΤΟ. Υπάρχει όμως αυξανόμενη ανταλλαγή όπλων, εμπειρίας, πληροφοριών και διπλωματικής κάλυψης μεταξύ Ρωσίας, Κίνας, Βόρειας Κορέας και, σε διαφορετικό βαθμό, Ιράν.
Η εξαγωγή της τεχνολογίας των drones
Η Ουκρανία έχει μετατραπεί σε εργαστήριο του σύγχρονου πολέμου. Η τεχνολογία της μεταφέρεται στην Ευρώπη, στον Περσικό Κόλπο και στην Ασία. Ουκρανικές εταιρείες αναζητούν συνεργασίες με την Ιαπωνία και άλλες χώρες που ανησυχούν για την Κίνα, ενώ το Κίεβο έχει υπογράψει αμυντικές συμφωνίες για drones και αντιπυραυλική άμυνα με αραβικά κράτη. nes και τεχνογνωσία περνούν από κρατικούς στρατούς σε τζιχαντιστές, παραστρατιωτικές οργανώσεις και καρτέλ.
Τα εμπορεύματα χρηματοδοτούν τους πολέμους
Ο χρυσός του Σουδάν και του Σαχέλ χρηματοδοτεί τοπικές ένοπλες ομάδες και, σύμφωνα με αναλύσεις, τροφοδοτεί επίσης ρωσικά οικονομικά δίκτυα που συνδέονται με τον πόλεμο στην Ουκρανία. ονγκό είναι κρίσιμα για μπαταρίες, ηλεκτρονικά, drones και αμυντικές βιομηχανίες. Οι σπάνιες γαίες της Μιανμάρ συνδέονται άμεσα με τις κινεζικές εφοδιαστικές αλυσίδες. Το πετρέλαιο του Κόλπου, το LNG του Κατάρ και της Μοζαμβίκης και οι θαλάσσιες αρτηρίες Χορμούζ–Ερυθράς Θάλασσας μετατρέπουν τοπικές συγκρούσεις σε παγκόσμια οικονομικά γεγονότα.
Είναι όλοι οι πόλεμοι μέρος μιας ενιαίας μεγάλης σκακιέρας;
Δεν υπάρχει ένα μυστικό κέντρο που σχεδιάζει όλους τους πολέμους. Οι αιτίες του Σουδάν, της Μιανμάρ, της Ουκρανίας και της Αϊτής είναι διαφορετικές.
Υπάρχει όμως μια ενιαία δομή κινήτρων.
Οι μεγάλες δυνάμεις αντιλαμβάνονται ότι το κόστος χρήσης στρατιωτικής ισχύος έχει μειωθεί, επειδή:
- το Συμβούλιο Ασφαλείας είναι παραλυμένο,
- οι κυρώσεις παρακάμπτονται,
- τα drones επιτρέπουν επιθέσεις με χαμηλό οικονομικό και πολιτικό κόστος,
- οι ΗΠΑ δεν μπορούν να κυριαρχούν ταυτόχρονα σε όλα τα θέατρα,
- και η έννοια των σφαιρών επιρροής επανέρχεται.
Η Ρωσία θεωρεί την Ουκρανία ζωτικό χώρο ασφαλείας. Η Κίνα θεωρεί την Ταϊβάν εσωτερικό ζήτημα. Οι ΗΠΑ αντιμετώπισαν τη Βενεζουέλα ως τμήμα της δικής τους στρατηγικής περιφέρειας. Η Τουρκία, το Ιράν, το Ισραήλ, η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Ρουάντα επιχειρούν επίσης να δημιουργήσουν μικρότερες περιφερειακές σφαίρες επιρροής.
Η νέα τάξη δεν είναι ακριβώς πολυπολική. Είναι ιεραρχικά κατακερματισμένη: οι ισχυρές δυνάμεις επιβάλλουν κανόνες στις γειτονιές τους, οι μεσαίες δυνάμεις συναλλάσσονται με όλους και τα αδύναμα κράτη μετατρέπονται σε πεδία ανταγωνισμού.
Το Munich Security Report 2026 περιγράφει μια διεθνή τάξη που δεν μεταρρυθμίζεται απλώς, αλλά βρίσκεται «υπό καταστροφή», καθώς πολιτικές δυνάμεις σε πολλές χώρες προτιμούν τη διάλυση των παλαιών θεσμών από τη σταδιακή προσαρμογή τους. γει σε παρόμοια προειδοποίηση: οι χώρες στηρίζονται όλο και περισσότερο στα πυρηνικά όπλα ως εργαλεία εθνικής ισχύος, ενώ η διάλυση των συμφωνιών ελέγχου εξοπλισμών και οι νέες τεχνολογίες αυξάνουν τον κίνδυνο λανθασμένου υπολογισμού. Τον Ιανουάριο του 2026 υπήρχαν περίπου 12.187 πυρηνικές κεφαλές, εκ των οποίων 2.100–2.200 βρίσκονταν σε υψηλή επιχειρησιακή ετοιμότητα. Chatham House είχαν ήδη προειδοποιήσει ότι το 2026 θα κρινόταν από τη χρηματοδότηση της Ουκρανίας, τις «ανήσυχες ειρήνες» στη Μέση Ανατολή, τη νέα πυρηνική ανασφάλεια, τη μάχη για τα αφρικανικά ορυκτά και τη δοκιμασία της αμερικανικής παγκόσμιας ισχύος. κεται ο πλανήτης το 2027
Καμία σοβαρή ανάλυση δεν μπορεί να προβλέψει με βεβαιότητα την πορεία τόσων διαφορετικών συγκρούσεων. Μπορούν όμως να διατυπωθούν τρία βασικά σενάρια.
Βασικό σενάριο – 55%: Ένοπλη πολυπολικότητα
Η Ρωσία και η Ουκρανία συνεχίζουν τον πόλεμο ή καταλήγουν σε ασταθή πάγωμα του μετώπου. Η σύγκρουση ΗΠΑ–Ιράν περνά από επιθέσεις σε προσωρινές συμφωνίες και ξανά σε επιθέσεις. Το Σουδάν παραμένει διαιρεμένο, το M23 διατηρεί επιρροή στο ανατολικό Κονγκό και οι τζιχαντιστές επεκτείνονται στο Σαχέλ.
Δεν ξεσπά παγκόσμιος πόλεμος, αλλά ο πλανήτης ζει σε μια μόνιμη κατάσταση στρατιωτικής κινητοποίησης, υψηλών αμυντικών δαπανών, γεωπολιτικών ασφαλίστρων και συχνών ενεργειακών διαταραχών.
Αυτό είναι το πιθανότερο σενάριο.
Αρνητικό σενάριο – 25%: Η αλυσιδωτή κρίση
Τα Στενά του Χορμούζ κλείνουν για μεγάλο χρονικό διάστημα, το Ιράν χτυπά ευθέως περισσότερες αμερικανικές βάσεις, η Χεζμπολάχ επιστρέφει σε πλήρη πόλεμο και οι Χούθι διακόπτουν τη ναυσιπλοΐα στην Ερυθρά Θάλασσα.
Την ίδια περίοδο, η Ρωσία επιχειρεί μεγάλη επίθεση στην Ουκρανία και η Κίνα επιβάλλει μερικό αποκλεισμό στην Ταϊβάν ή προκαλεί κρίση με τις Φιλιππίνες.
Οι κρίσεις δεν χρειάζεται να είναι συντονισμένες. Αρκεί να συμβούν ταυτόχρονα. Οι ΗΠΑ και οι ευρωπαϊκές χώρες θα υποχρεωθούν να μοιράσουν περιορισμένα αποθέματα πυραύλων, πλοίων και οικονομικής βοήθειας σε τρία ή τέσσερα θέατρα.
Αυτό θα ήταν το πλησιέστερο σημείο σε παγκόσμιο πόλεμο μετά το 1945, ακόμη και χωρίς επίσημη κήρυξή του.
Θετικό σενάριο – 20%: Μερική σταθεροποίηση
Ο πόλεμος της Ουκρανίας παγώνει, ΗΠΑ και Ιράν καταλήγουν σε συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα και τη ναυσιπλοΐα, το Ισραήλ αποσύρεται σταδιακά από τον Λίβανο και η Συρία ενσωματώνει τους Κούρδους σε μια αποκεντρωμένη κρατική δομή.
Παράλληλα, επιτυγχάνονται τοπικές συμφωνίες στο Κονγκό και ανθρωπιστική εκεχειρία στο Σουδάν.
Ακόμη και αυτό το αισιόδοξο σενάριο δεν θα επαναφέρει τον κόσμο του 2019. Η αύξηση των εξοπλισμών, η στρατιωτικοποίηση της τεχνολογίας, η αποδυνάμωση του ΟΗΕ και η επιστροφή των σφαιρών επιρροής θα παραμείνουν.
Συμπέρασμα: Το 2027 δεν θα είναι ο τρίτος παγκόσμιος πόλεμος – θα είναι ο κόσμος των μόνιμων πολέμων
Ο πλανήτης πιθανότατα δεν βαδίζει προς έναν ενιαίο πόλεμο με δύο καθαρά στρατόπεδα, όπως το 1939. Βαδίζει προς ένα σύστημα συνδεδεμένων αλλά όχι πλήρως συντονισμένων συγκρούσεων.
Σε αυτό το σύστημα:
- οι μεγάλες δυνάμεις αποφεύγουν την άμεση μεταξύ τους σύγκρουση,
- αλλά εξοπλίζουν συμμάχους και αντιπροσώπους,
- τα κράτη χρησιμοποιούν drones, κυρώσεις, αποκλεισμούς και κυβερνοεπιθέσεις,
- οι πόλεμοι χρηματοδοτούνται από πετρέλαιο, χρυσό, ναρκωτικά και κρίσιμα ορυκτά,
- και οι εκεχειρίες δεν αποτελούν λύσεις, αλλά διαλείμματα επανεξοπλισμού.
Η σημαντικότερη αλλαγή είναι ψυχολογική και πολιτική: η χρήση στρατιωτικής ισχύος έχει επανέλθει ως θεμιτό εργαλείο κρατικής πολιτικής.
Το 2027, ο κόσμος θα είναι πιθανότατα περισσότερο οπλισμένος, λιγότερο παγκοσμιοποιημένος και πολύ πιο πρόθυμος να αποδεχθεί ότι η ισχύς προηγείται του δικαίου. Δεν θα υπάρχει μία ενιαία παγκόσμια τάξη, αλλά πολλές περιφερειακές τάξεις, καθεμία με τους δικούς της κανόνες και τον δικό της ισχυρό παίκτη.
Ο μεγαλύτερος κίνδυνος δεν είναι ότι κάποιος σχεδιάζει συνειδητά τον τρίτο παγκόσμιο πόλεμο. Είναι ότι όλοι πιστεύουν πως μπορούν να κερδίσουν έναν μικρό, περιορισμένο πόλεμο χωρίς να προκαλέσουν τον μεγάλο.
Ιστορικά, αυτή είναι ακριβώς η αυταπάτη από την οποία γεννιούνται οι παγκόσμιες καταστροφές.