Το πλαίσιο για τα «φωτοβολταϊκά στο μπαλκόνι» περιλαμβάνει το σχέδιο της Υπουργικής Απόφασης του ΥΠΕΝ που τέθηκε εχθές σε δημόσια διαβούλευση. Ποια είναι τα βήματα για τον καταναλωτή, ποιες είναι οι υποχρεώσεις του ΔΕΔΔΗΕ και ποια τα «παράπονα» της αγοράς ως προς την αποτελεσματικότητα των προτεινόμενων ρυθμίσεων.
Την επέκταση της αυτοκατανάλωσης σε πολλαπλάσια νοικοκυριά και καταναλωτές φιλοδοξεί να πετύχει η νέα ρύθμιση που εισηγείται το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας και αφορά στην δυνατότητα εγκατάστασης μικρών φωτοβολταϊκών συστημάτων μέγιστης ισχύος έως 800 Watt, γνωστών ως «φωτοβολταϊκά στο μπαλκόνι».
Πρόκειται για μικροηλιακά συστήματα με ρευματολήπτη (plug-in) μέγιστης ισχύος έγχυσης 800 Watt και εγκατεστημένης ισχύος έγχυσης έως 900 Watt που μπορεί να συνδυάζονται και με σύστημα αποθήκευσης και τα οποία εγκαθίσταται εντός και επί των κτιρίων αποκλειστικά για αυτοκανάλωση χωρίς έγχυση.
Τα παραπάνω προβλέπονται στην Υπουργική Απόφαση του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας που τέθηκε εχθές σε δημόσια διαβούλευση μέχρι και τις 20 Ιουλίου και εισηγείται συνολικότερες αλλαγές στο υφιστάμενο πλαίσιο περί αυτοκατανάλωσης και αυτοπαραγωγής, αποσκοπώντας παράλληλα να επιλύσει μια σειρά «κενά» και ελλείψεις που παρεμπόδιζαν την ανάπτυξη του κλάδου παρά το υπαρκτό και έντονο επενδυτικό ενδιαφέρον.
Στην περίπτωση των εν λόγω συστημάτων, η Υπουργική απόφαση διευκρινίζει όλες τις αναγκαίες λεπτομέρειες για την αξιοποίηση του μέτρου από τους καταναλωτές, προσδιορίζοντας τόσο το διαδικαστικό όσο και τις τεχνικές προδιαγραφές των συστημάτων, καθώς και τις υποχρεώσεις του αρμόδιου Διαχειριστή του δικτύου διανομής, ΔΕΔΔΗΕ.
Τι πρέπει να κάνει ο καταναλωτής
Σύμφωνα με το κείμενο της υπό διαβούλευση Υπουργικής Απόφασης, ο καταναλωτής καλείται:
α) κατά την αγορά (είτε από φυσικό είτε από ηλεκτρονικό κατάστημα) του συστήματος, να δηλώνει στον προμηθευτή του σχετικού συστήματος ή στον εγκαταστάτη του σχετικού συστήματος (σε περίπτωση που η προμήθεια και η εγκατάσταση παρέχεται συνολικά ως υπηρεσία), τα στοιχεία της παροχής όπου πρόκειται να συνδεθεί το σύστημα. Στη συνέχεια ο προμηθευτής ή ο εγκαταστάτης αντίστοιχα υποχρεούται να ενημερώσει αμελλητί τον Διαχειριστή του Δικτύου,
β) έως και πέντε (5) ημέρες πριν την εγκατάσταση του συστήματος ενημερώνει τον Διαχειριστή του Δικτύου, μέσω Ειδικής Ψηφιακής Πύλης που υλοποιεί σχετικά ο Διαχειριστής. Ο ενδιαφερόμενος εισέρχεται στην Ειδική Ψηφιακή Πύλη με κωδικούς διαπιστευτήρια της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων Δημόσιας Διοίκησης του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης (taxisnet) και συμπληρώνει τα απαραίτητα πεδία με τα στοιχεία του.
Για την εγκατάσταση και τη σύνδεση των εν λόγω συστημάτων απαιτείται από τον ενδιαφερόμενο:
α) η υποβολή νέας Υπεύθυνης Δήλωσης Εγκαταστάτη η οποία και θα πρέπει να ανανεώνεται κάθε δύο (2) έτη,
β) η εγκατάσταση αισθητήρα κατεύθυνσης, ώστε να διασφαλίζεται η μη έγχυση ενέργειας από το εν λόγω σύστημα στο Δίκτυο,
γ) η εγκατάσταση συστήματος τηλέμετρησης για την καταγραφή δεδομένων της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας του σταθμού και της κατανάλωσης της παροχής προς συμψηφισμό.
Για την εγκατάσταση και τη σύνδεση του εν λόγω συστήματος δεν απαιτείται η σύναψη Σύμβασης Σύνδεσης με τον ΔΕΔΔΗΕ και οποιαδήποτε άλλη άδεια ή έγκριση, καθώς επίσης ούτε η καταβολή Τέλους Σύνδεσης.
Η συνολική μέγιστη και εγκατεστημένη ισχύς των εν λόγω συστημάτων ανά παροχή κατανάλωσης, όπως προαναφέρθηκε, δεν δύναται να ξεπερνά σε καμία περίπτωση τα 800 Watt και 900 Watt αντιστοίχως.
Τι πρέπει να κάνει ο Διαχειριστής
Από την πλευρά του ο Διαχειριστής του δικτύου, όπως αναφέρεται στο σχέδιο απόφασης, αναρτά στην ιστοσελίδα του σε συνεργασία με τον ΕΛΟΤ (Ελληνική Οργανισμός Τυποποίησης ΑΕ) πρόσθετες ειδικές προδιαγραφές για την εγκατάσταση, τη σύνδεση και τη λειτουργία των εν λόγω συστημάτων, ώστε να τηρηθούν όλες οι προβλέψεις σχετικά με την ασφάλεια και την λειτουργία των συστημάτων προκειμένου να διασφαλιστεί ότι ο νέος εξοπλισμός θα συμμορφώνεται πλήρως με το «οικοσύστημα» του δικτύου και δεν θα δημιουργεί πρόσθετα προβλήματα παρά το γεγονός ότι πρόκειται για εφαρμογές μηδενικής έγχυσης.
Επιπρόσθετα, ο Διαχειριστής, μετά από ενημέρωση που θα λάβει από τον ενδιαφερόμενο, καλείται να ενημερώσει τους προμηθευτές ηλεκτρικές ενέργειας που εκπροσωπούν τις αντίστοιχες παροχές κατανάλωσης που συνδέονται τα εν λόγω συστήματα, ενώ προσδιορίζεται ως αρμόδιος για τον έλεγχο της διαδικασίας μέσα από δειγματοληπτικούς ελέγχους σε συνεργασία με τους προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας προκειμένου να επιβεβαιώνεται η ορθή τήρηση των προϋποθέσεων για την εγκατάσταση, σύνδεση και λειτουργία των εν λόγω συστημάτων.
Εν αναμονή ΔΕΔΔΗΕ για την έναρξη ισχύος του μέτρου
Αναφέρεται ακόμη ότι ο Διαχειριστής «αναρτά στην ιστοσελίδα του την ημερομηνία έναρξης της λειτουργίας της Ειδικής Ψηφιακής Πύλης κατά την οποία θα εκκινήσει η δυνατότητα εγκατάστασης των εν λόγω συστημάτων και ενημέρωσης του Διαχειριστή του Δικτύου». Από τα παραπάνω προκύπτει ότι η δυνατότητα για την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών στο μπαλκόνι «ενεργοποιείται» σχετικά ανεξάρτητα της ψήφισης του νόμου και περισσότερο σε συνάρτηση της διαθεσιμότητας της Ειδικής Ψηφιακής Πύλης που θα πρέπει να προετοιμάσει ο ΔΕΔΔΗΕ.
Σε κάθε περίπτωση, το σχέδιο υπουργικής απόφασης δεν προσδιορίζει κάποιο συγκεκριμένο χρονικό διάστημα εντός του οποίου ο Διαχειριστής να καλείται να υλοποιήσει την Ειδική Ψηφιακή Πύλη με την όλη διαδικασία, όπως επισημαίνουν αρμόδιες πηγές, να απαιτεί ένα εύλογο χρονικό διάστημα για να αναπτυχθεί.
Το πλεονέκτημα έναντι των φωτοβολταϊκών στέγης
Σημειώνεται ότι τα φωτοβολταϊκά μπαλκονιού απευθύνονται πρωτίστως σε όσους δεν μπορούν να εγκαταστήσουν κανονικό φωτοβολταϊκό στη στέγη τους που θεωρείται η πλέον ενδεδειγμένη λύση. Ένα φωτοβολταϊκό στέγης σε συνδυασμό με ένα σύστημα αποθήκευσης θα μπορούσε να διασφαλίσει μέχρι και την ενεργειακή «ανεξαρτησία» ενός νοικοκυριού, αναλόγως πάντα τόσο της κατανάλωσης που έχει όσο και του μεγέθους του συστήματος που εγκαθίστανται, στοιχεία που με την σειρά τους ορίζουν και τον χρόνο απόσβεσης της επένδυσης.
Αντιθέτως, η χρησιμότητα ενός plug-in φωτοβολταϊκού έγκειται στην μερική εξοικονόμηση της κατανάλωσης με την έμφαση να δίνεται στις σταθερές καταναλώσεις : ψυγείο, router, μικροσυσκευές, ηλεκτρικές συσκευές σε αναμονή, φωτισμός ή φορτία που λειτουργούν τις ώρες ηλιοφάνειας με το πρόσθετο ιδιαίτερο «πλεονέκτημα» να αφορά στο γεγονός ότι δεν απαιτείται διαθέσιμος χώρος στην ταράτσα που συνήθως δεν υπάρχει στην περίπτωση των πολυκατοικιών, όπου συγκεντρώνονται και τα περισσότερα νοικοκυριά.
Με άλλα λόγια, με τα «φωτοβολταϊκά στα μπαλκόνια» πολλαπλάσια νοικοκυριά μπορούν δυνητικά να αξιοποιήσουν την δυνατότητα της αυτοκατανάλωσης και αυτοπαραγωγής στο βαθμό βέβαια που αναλογεί στις «αποδόσεις» τέτοιων συστημάτων, που διαφορετικά θα ήταν εξαιρετικά δύσκολο έως και απαγορευτικό.
«Ωστόσο καταλήγει ασύμφορο όπως το έκαναν»
Αξίζει βέβαια να σημειωθεί ότι η αγορά, σε μια πρώτη «ανάγνωση» των προτεινόμενων διατάξεων, εκφράζει επιφυλάξεις κάνοντας λόγο ακόμη και για «καταδικασμένο να αποτύχει» το όλο εγχείρημα καθώς το προτεινόμενο πλαίσιο καταλήγει να ακυρώνει εν τοις πράγμασι την βασική αρχή τέτοιων εφαρμογών «do it yourself», δηλαδή να μπορεί ο καταναλωτής να το κάνει μόνος του χωρίς «πολύπλοκες» αδειοδοτικές ενέργειες και μεσολάβηση τρίτων.
Συγκεκριμένα, όπως αναφέρουν σχετικά παράγοντες της αγοράς, σύμφωνα με όσα προβλέπονται, καθίσταται υποχρεωτικά η μεσολάβηση εγκαταστάτη καθώς το σύστημα θα πρέπει να συνδεθεί στον πίνακα του σπιτιού και όχι απλώς σε μια πρίζα. Την ίδια στιγμή, όπως συμπληρώνουν οι ίδιες πηγές, ο περιορισμός για zero feed-in, δηλαδή μηδενική έγχυση στο δίκτυο, προϋποθέτει την εγκατάσταση ειδικού μηχανισμού στο ηλεκτρολογικό πίνακα του σπιτιού, πράγμα που με την σειρά του αυξάνει το συνολικό κόστος, συνυπολογίζοντας και το κόστος των εργασιών του εγκαταστάτη. Σε ένα τέτοιο σενάριο, όπου η «εξίσωση» περιλαμβάνει τα plug-in συστήματα, τον εξοπλισμό για την διασφάλιση μηδενικής έγχυσης και το κόστος του εγκαταστάτη, το συνολικό κόστος αυξάνει, σύμφωνα με εκτιμήσεις, στα 1000 ευρώ από περίπου μια μέση τιμή των 500 ευρώ που θα ήταν μόνο τα «μικροηλιακά συστήματα με ρευματολήπτη».
Αν και τα νούμερα μπορεί να διαφέρουν από περίπτωση σε περίπτωση, εντούτοις, το πρόβλημα παραμένει ένα και αφορά τον χρόνο απόσβεσης της «επένδυσης» που στο «σενάριο» της Υπουργικής Απόφασης καταλήγει να επιμηκύνεται επί μακρόν, αποθαρρύνοντας τους καταναλωτές να προχωρήσουν σε κάτι τέτοιο.