Οι διεθνείς αγορές εισέρχονται σε μία από τις πιο κρίσιμες εβδομάδες του καλοκαιριού, έχοντας μπροστά τους έναν ασυνήθιστα πυκνό συνδυασμό μακροοικονομικών στοιχείων, εταιρικών αποτελεσμάτων και γεωπολιτικών κινδύνων.
Ο S&P 500 βρίσκεται λιγότερο από 1% χαμηλότερα από το ιστορικό του κλείσιμο και έχει ήδη ενισχυθεί περισσότερο από 10% από τις αρχές του έτους. Η αμερικανική αγορά, επομένως, δεν προσέρχεται στις ανακοινώσεις από θέση φόβου, αλλά από θέση υψηλών προσδοκιών. Και αυτό είναι σημαντικό: όσο υψηλότερα βρίσκονται οι δείκτες, τόσο λιγότερα περιθώρια υπάρχουν για απογοητεύσεις.
Το βασικό τεστ θα είναι ο πληθωρισμός των ΗΠΑ για τον Ιούνιο. Ακολουθούν τα στοιχεία τιμών παραγωγού, οι λιανικές πωλήσεις, η πρώτη ουσιαστική κατάθεση του νέου προέδρου της Federal Reserve στο Κογκρέσο και η έναρξη της περιόδου αποτελεσμάτων από τις μεγάλες αμερικανικές τράπεζες.
Όλα αυτά, μάλιστα, συμβαίνουν ενώ η νέα ένταση ΗΠΑ–Ιράν έχει επαναφέρει το πετρέλαιο και τα Στενά του Ορμούζ στο ραντάρ των επενδυτών.
Το πρώτο μεγάλο τεστ: ο πληθωρισμός
Την Τρίτη 14 Ιουλίου ανακοινώνεται ο δείκτης τιμών καταναλωτή των ΗΠΑ για τον Ιούνιο. Η αγορά θα εξετάσει δύο διαφορετικές εικόνες.
Η πρώτη αφορά τον γενικό πληθωρισμό, ο οποίος επηρεάζεται άμεσα από τις τιμές των καυσίμων και της ενέργειας. Η δεύτερη και σημαντικότερη αφορά τον δομικό πληθωρισμό, από τον οποίο αφαιρούνται οι πιο ευμετάβλητες κατηγορίες τροφίμων και ενέργειας.
Για τη Fed, μια προσωρινή υποχώρηση της βενζίνης δεν είναι αρκετή. Αυτό που έχει πραγματική σημασία είναι αν επιβραδύνονται οι υπηρεσίες, τα ενοίκια, οι ασφαλίσεις, οι μισθοί και οι υπόλοιπες κατηγορίες στις οποίες οι αυξήσεις τιμών εμφανίζουν μεγαλύτερη διάρκεια.
Αν ο δομικός πληθωρισμός παραμείνει επίμονος, η αγορά θα αναγκαστεί να αυξήσει την πιθανότητα νέας ανόδου επιτοκίων μέχρι το τέλος του έτους. Αντίθετα, μια πειστική αποκλιμάκωση μπορεί να προσφέρει ανάσα στις μετοχές και ιδιαίτερα στους κλάδους υψηλής αποτίμησης, όπως η τεχνολογία.
Η δύσκολη εξίσωση της Fed
Η Federal Reserve βρίσκεται μπροστά σε μια δυσάρεστη εξίσωση. Από τη μία πλευρά, η αμερικανική οικονομία εξακολουθεί να εμφανίζει ανθεκτικότητα. Από την άλλη, οι πληθωριστικές πιέσεις δεν έχουν υποχωρήσει αρκετά ώστε να επιτρέψουν άνετη χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής.
Τα πρακτικά της τελευταίας συνεδρίασης έδειξαν αυξημένη ανησυχία στο εσωτερικό της Fed. Το ενδεχόμενο νέας αύξησης επιτοκίων έχει επιστρέψει στις συζητήσεις, έπειτα από μια περίοδο κατά την οποία οι επενδυτές θεωρούσαν ότι ο κύκλος της σύσφιξης είχε ολοκληρωθεί οριστικά.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον θα έχει η πρώτη κατάθεση του Κέβιν Γουόρς για τη νομισματική πολιτική ενώπιον του Κογκρέσου. Οι αγορές θα αναλύσουν κάθε λέξη, αναζητώντας απαντήσεις σε τρία ερωτήματα:
Πόσο ανησυχεί η Fed για τον πληθωρισμό; Πόσο σοβαρά εξετάζεται νέα αύξηση επιτοκίων; Και πόσο μπορεί να επηρεαστεί η πολιτική της από μια νέα άνοδο του πετρελαίου;
Το πετρέλαιο επιστρέφει ως παράγοντας νομισματικής πολιτικής
Το Brent κινείται γύρω από τα 76 δολάρια το βαρέλι, αρκετά χαμηλότερα από τα επίπεδα των 100 δολαρίων που είχε αγγίξει νωρίτερα μέσα στη χρονιά. Αυτό εξηγεί σε μεγάλο βαθμό γιατί οι χρηματιστηριακές αγορές δεν έχουν πανικοβληθεί από τη νέα ένταση στη Μέση Ανατολή.
Ωστόσο, η κατάσταση παραμένει εύθραυστη. Η αγορά δεν ανησυχεί τόσο για μία ακόμη ανταλλαγή στρατιωτικών πληγμάτων, όσο για το ενδεχόμενο να επηρεαστούν οι μεταφορές πετρελαίου, οι υποδομές παραγωγής ή η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ.
Σε μια τέτοια περίπτωση, το πετρέλαιο θα πάψει να είναι απλώς γεωπολιτικό ζήτημα και θα μετατραπεί άμεσα σε πρόβλημα πληθωρισμού και επιτοκίων.
Εδώ βρίσκεται και η παγίδα για τις αγορές. Μία νέα άνοδος της ενέργειας μπορεί να οδηγήσει σε υψηλότερο πληθωρισμό, την ώρα που η οικονομική ανάπτυξη θα επιβραδύνεται. Πρόκειται για τον χειρότερο συνδυασμό για τις κεντρικές τράπεζες: μικρότερη ανάπτυξη, αλλά χωρίς δυνατότητα μείωσης επιτοκίων.
Οι μεγάλες τράπεζες ανοίγουν την περίοδο αποτελεσμάτων
Παράλληλα με τον πληθωρισμό, ξεκινά η ανακοίνωση των αποτελεσμάτων δεύτερου τριμήνου από τις μεγαλύτερες αμερικανικές τράπεζες.
Η JPMorgan Chase και η Goldman Sachs ανακοινώνουν την Τρίτη, ανοίγοντας μια περίοδο κατά την οποία η αγορά δεν θα εξετάσει απλώς τα κέρδη τους. Θα χρησιμοποιήσει τις τραπεζικές ανακοινώσεις ως ακτινογραφία της αμερικανικής οικονομίας.
Οι μεγάλες τράπεζες μπορούν να δώσουν πληροφορίες που δεν εμφανίζονται άμεσα στους γενικούς οικονομικούς δείκτες:
- αν οι καταναλωτές συνεχίζουν να εξυπηρετούν κανονικά τις πιστωτικές κάρτες,
- αν αυξάνονται οι καθυστερήσεις στα δάνεια,
- αν οι επιχειρήσεις εξακολουθούν να ζητούν χρηματοδότηση,
- αν η δραστηριότητα σε εξαγορές, συγχωνεύσεις και χρηματιστηριακές συναλλαγές παραμένει ισχυρή,
- και αν η πραγματική οικονομία αντέχει το υψηλό κόστος χρήματος.
Τα κέρδη των εταιρειών του S&P 500 αναμένεται να εμφανίσουν εντυπωσιακή αύξηση περίπου 24% σε ετήσια βάση. Το ποσοστό είναι εξαιρετικά υψηλό, αλλά δημιουργεί και ένα μεγάλο πρόβλημα: η αγορά έχει ήδη προεξοφλήσει εξαιρετικά αποτελέσματα.
Μια εταιρεία μπορεί να ανακοινώσει καλά κέρδη και παρ’ όλα αυτά να υποχωρήσει στο ταμπλό, αν δεν ξεπεράσει τις ήδη απαιτητικές προβλέψεις.
Το τραπεζικό τεστ της πραγματικής οικονομίας
Τα έσοδα από trading και επενδυτική τραπεζική αναμένεται να είναι ισχυρά, καθώς η μεταβλητότητα και οι χρηματιστηριακές συναλλαγές ενισχύθηκαν. Αυτά τα έσοδα, όμως, δεν αποτελούν απαραίτητα απόδειξη ότι η πραγματική οικονομία είναι εξίσου ισχυρή.
Η αγορά θα δώσει μεγαλύτερο βάρος:
- στις προβλέψεις για επισφαλή δάνεια,
- στις καθυστερήσεις πιστωτικών καρτών,
- στην ποιότητα των εταιρικών δανείων,
- στην πορεία των καταθέσεων,
- και στις εκτιμήσεις των διοικήσεων για το δεύτερο εξάμηνο.
Αν οι τράπεζες ανακοινώσουν υψηλά κέρδη αλλά ταυτόχρονα αυξήσουν σημαντικά τις προβλέψεις για μελλοντικές ζημιές, το μήνυμα θα είναι μικτό. Θα σημαίνει ότι το παρόν παραμένει ισχυρό, αλλά οι διοικήσεις βλέπουν πιο δύσκολο μέλλον.
Το κρίσιμο ημερολόγιο της εβδομάδας
| Ημέρα | Γεγονός | Τι εξετάζουν οι αγορές |
|---|---|---|
| Τρίτη 14 Ιουλίου | Πληθωρισμός καταναλωτή ΗΠΑ | Αν ο δομικός πληθωρισμός επιβραδύνεται πραγματικά |
| Τρίτη 14 Ιουλίου | JPMorgan, Goldman Sachs και άλλες μεγάλες τράπεζες | Καταναλωτική πίστη, trading, δάνεια και guidance |
| Τρίτη–Τετάρτη | Κατάθεση του προέδρου της Fed στο Κογκρέσο | Πιθανότητα νέας αύξησης επιτοκίων |
| Τετάρτη 15 Ιουλίου | Τιμές παραγωγού ΗΠΑ | Αν οι πιέσεις κόστους περνούν στην τελική κατανάλωση |
| Πέμπτη 16 Ιουλίου | Λιανικές πωλήσεις | Αν ο Αμερικανός καταναλωτής συνεχίζει να αντέχει |
| Καθ’ όλη την εβδομάδα | Εξελίξεις ΗΠΑ–Ιράν | Πετρέλαιο, Ορμούζ και ενεργειακός πληθωρισμός |
Τρία πιθανά σενάρια
1. Αποκλιμάκωση πληθωρισμού και ισχυρά κέρδη
Είναι το ιδανικό σενάριο. Η οικονομία παραμένει ισχυρή, οι εταιρείες αυξάνουν τα κέρδη τους και ο πληθωρισμός υποχωρεί χωρίς ύφεση.
Σε αυτή την περίπτωση, ο S&P 500 μπορεί να κινηθεί προς νέα ιστορικά υψηλά, ενώ οι αποδόσεις των ομολόγων θα σταθεροποιηθούν ή θα υποχωρήσουν. Η τεχνολογία και οι κυκλικές μετοχές θα είναι οι βασικοί ωφελημένοι.
2. Ισχυρά κέρδη, αλλά επίμονος πληθωρισμός
Η Wall Street μπορεί αρχικά να στηριχθεί στα εταιρικά αποτελέσματα, αλλά οι αποδόσεις των ομολόγων θα αυξηθούν. Η αγορά θα αρχίσει να προεξοφλεί νέα σύσφιξη από τη Fed.
Οι τράπεζες μπορεί να διατηρήσουν καλύτερη εικόνα, όμως οι μετοχές μεγάλης διάρκειας —κυρίως η ακριβή τεχνολογία— θα βρεθούν υπό πίεση.
3. Υψηλός πληθωρισμός και πιστωτική κόπωση
Πρόκειται για το αρνητικό σενάριο. Η Fed θα χρειαστεί να διατηρήσει ή και να αυξήσει τα επιτόκια, την ώρα που οι τράπεζες θα εμφανίζουν αυξημένες επισφάλειες και ασθενέστερη ζήτηση για δάνεια.
Αυτό θα μπορούσε να μετατρέψει τη φυσιολογική μεταβλητότητα σε ουσιαστική διόρθωση των αγορών.
Τι σημαίνει για την Ευρώπη και το Χρηματιστήριο Αθηνών
Οι ευρωπαϊκές αγορές δεν μπορούν να απομονωθούν από τις ΗΠΑ. Υψηλότερος αμερικανικός πληθωρισμός σημαίνει ισχυρότερο δολάριο, υψηλότερες διεθνείς αποδόσεις ομολόγων και μικρότερη διάθεση για ανάληψη κινδύνου.
Για το Χρηματιστήριο Αθηνών, η εβδομάδα έχει ιδιαίτερη σημασία. Η ελληνική αγορά έχει ήδη καταγράψει ισχυρές αποδόσεις και εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τα ξένα χαρτοφυλάκια. Αν οι διεθνείς αγορές περάσουν σε καθεστώς risk-off, το ΧΑ δύσκολα θα μείνει ανεπηρέαστο, ακόμη και αν τα ελληνικά θεμελιώδη μεγέθη παραμένουν θετικά.
Οι τραπεζικές μετοχές θα επηρεαστούν επίσης από το μήνυμα των αμερικανικών τραπεζών. Υγιής πιστωτική εικόνα στις ΗΠΑ θα στηρίξει συνολικά το διεθνές banking story. Αντίθετα, αύξηση καθυστερήσεων και προβλέψεων θα ενισχύσει τις ανησυχίες και για τις ευρωπαϊκές τράπεζες.
Συμπέρασμα
Η εβδομάδα δεν θα κρίνει απλώς την επόμενη κίνηση της Federal Reserve. Θα δείξει αν το μεγάλο αμερικανικό χρηματιστηριακό ράλι στηρίζεται ακόμη σε πραγματική αύξηση κερδών και ανθεκτική οικονομία ή αν οι αποτιμήσεις έχουν αρχίσει να τρέχουν ταχύτερα από τα θεμελιώδη μεγέθη.
Οι δείκτες βρίσκονται κοντά στα ιστορικά υψηλά. Αυτό σημαίνει ότι τα καλά αποτελέσματα δεν αρκούν. Πρέπει να είναι καλύτερα από αυτά που έχει ήδη προεξοφλήσει η αγορά.
Η Wall Street περνά, επομένως, από το εύκολο στάδιο της προσδοκίας στο δύσκολο στάδιο της απόδειξης.