Ένας εμπειρογνώμονας στους ηλεκτρονικούς υπολογιστές, που κατείχε στο παρελθόν υψηλή θέση στην εταιρεία κυβερνοασφάλειας Kaspersky Lab που έχει την έδρα της στην Μόσχα, αντιμετωπίζει κατηγορίες περί ηλεκτρονικής παρείσφρησης (hacking), σύμφωνα με ένα άτομο που γνωρίζει το θέμα και στοιχεία που εξέτασε το Reuters.
Ο Ντενίς Ομπρέζκο, ο οποίος την περασμένη εβδομάδα αρνήθηκε κατά την διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας σε δικαστήριο της Βοστώνης ότι διέπραξε ηλεκτρονικά εγκλήματα δηλώνοντας αθώος, εργάζονταν ως ανώτατο στέλεχος για την εταιρεία Κασπέρσκι την περίοδο 2017 – 2019, σύμφωνα με έγγραφα σχετικά με την μισθοδοσία τα οποία διέρρευσαν και έναν πρώην συνάδελφο του. Οι Αμερικανοί εισαγγελείς ανέφεραν ότι ο Ομπρέζκο επί πέντε χρόνια εργάζονταν για λογαριασμό της υπηρεσίας πληροφοριών της Ρωσίας, γνωστής ως FSB (Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Ασφαλείας).
Αν και η φερόμενη δραστηριότητα ηλεκτρονικής παρείσφρησης αναπτύχθηκε αφότου ο Ομπρέζκο αποχώρησε από την εταιρεία Kaspersky, το παρελθόν του αναμένεται να προσελκύσει ακόμη περισσότερο την προσοχή στη σχέση της εταιρείας με τη ρωσική κυβέρνηση. Η εταιρεία Kaspersky, μία από τις κορυφαίες εταιρείες παραγωγής αντιϊκών προγραμμάτων στον κόσμο, είχε σημαντική παρουσία στις Ηνωμένες Πολιτείες, προτού οι ανησυχίες σχετικά με τους δεσμούς της με το Κρεμλίνο την αποκλείσουν ουσιαστικά από την αμερικανική αγορά.
Σε ανακοίνωση της η εταιρεία Kaspersky αναφέρει: «Ένας υπάλληλος με το όνομα αυτό εργάσθηκε στην εταιρεία κατά την περίοδο 2017- 2019 και δεν διαθέτουμε πληροφορίες σχετικά με τρέχουσα κατάσταση του εν λόγω ατόμου. Τα αδικήματα για τα οποία κατηγορείται δεν μπορούν να συνδεθούν με τον ρόλο ή τις αρμοδιότητες του ατόμου κατά τη διάρκεια της απασχόλησής του στην Kaspersky».
Ο δικηγόρος του Ομπρέζκο, Μαξ Νέμτσεφ, δήλωσε μέσω ενός - ότι δεν είναι σε θέση να σχολιάσει το ιστορικό απασχόλησης του Ομπρέζκο. Δεν κατέστη δυνατή η επικοινωνία με την FSB για να σχολιάσει το θέμα. Η ρωσική πρεσβεία στην Ουάσιγκτον δεν απάντησε σε επαναλαμβανόμενες ερωτήσεις σχετικές με την υπόθεση Ομπρέζκο. Η Ρωσία γενικά αρνείται την όποια συμμετοχή σε εκστρατείες hacking.
Σχέσεις με τεχνική σχολή που ειδικεύεται στην ηλεκτρονική παρείσφρηση
To Reuters δεν μπορεί να προσδιορίσει ακριβώς τις αρμοδιότητες που είχε ο Omprezko στην εταιρεία Kaspersky όσο εργαζόταν εκεί. Ένας λογαριασμός στο ρωσικό μέσο κοινωνικής δικτύωσης VKontakte στο οποίο χρησιμοποιήθηκε μία από τις ηλεκτρονικές του διευθύνσεις τον χαρακτηρίζει ως απόφοιτο του Πανεπιστημίου Μπάουμαν της Μόσχας, ένα τεχνολογικό πανεπιστήμιο, το οποίο μια κοινοπραξία ερευνητικής δημοσιογραφίας Ευρωπαίων Δημοσιογράφων αποκάλυψε ως κύριο εκπαιδευτικό κέντρο για του ρώσους κυβερνητικούς χάκερς. Η ειδικότητα του σύμφωνα με τον λογαριασμό του στο VKontakte και με στοιχεία από το βιογραφικό του που διέρρευσαν και εξετάστηκαν από το Reuters ήταν η ασφάλεια των πληροφοριών.
Το Πανεπιστήμιο Μπάουμαν δεν απάντησε σε μήνυμα μέσω του οποίου ζητούνταν να σχολιάσει το θέμα.
Σύμφωνα με έγγραφα που κατέθεσαν οι αμερικανοί εισαγγελείς, ο Ομπρέζκο κατηγορείται για συμμετοχή σε μια πρόσφατα αποκαλυφθείσα ομάδα χάκερ, γνωστή ως «Void Blizzard» ή «Laundry Bear». Η ομάδα φέρεται να έχει διαπράξει μαζική κλοπή ηλεκτρονικών μηνυμάτων και άλλων επικοινωνιών από ευρωπαϊκές κυβερνητικές υπηρεσίες που συνδέονται με το ΝΑΤΟ και από τουλάχιστον 11 αμερικανικές εταιρείες, κατόπιν εντολής της ρωσικής κυβέρνησης, από το 2023 και μετά.
Σύμφωνα με το αμερικανικό κατηγορητήριο που κατατέθηκε την περασμένη εβδομάδα, η Void Blizzard αποδίδεται σε μια ρωσική εταιρεία κυβερνοασφάλειας με την ονομασία Yutek-NN, στην οποία ο Ομπρέζκο εργάστηκε ως αναπληρωτής διευθυντής από το 2024 και μετά. Το κατηγορητήριο δεν έκανε καμία αναφορά στην προηγούμενη σχέση του Ομπρέζκο με την εταιρεία Kaspersky, η οποία αναφέρεται εδώ για πρώτη φορά.
Η Yutek αυτοπροσδιορίζεται τον ιστότοπό της ως μια εταιρεία πληροφορικής πολλαπλών χρήσεων που χρησιμοποιεί «τεχνολογία αιχμής, καινοτόμες ιδέες και δημιουργικό σχεδιασμό». Σύμφωνα με τα ρωσικά εταιρικά μητρώα, η εταιρεία, η οποία εδρεύει στην πόλη Νίζνι Νόβγκοροντ, διαθέτει άδεια από την FSB για την ανάπτυξη, πώληση ή απόκτηση «ειδικών τεχνικών μέσων για τη μυστική συλλογή πληροφοριών».
Ο Στέφαν Σοεσάντο, λέκτορας στο Πανεπιστήμιο Εφαρμοσμένων Επιστημών και Τεχνών της Λουκέρνης στην Ελβετία, δήλωσε ότι η άσκηση ποινικής δίωξης εναντίον του Ομπρέζκο αποτελεί «δικαίωση για όλους όσους έχουν ήδη εκφράσει έντονη κριτική προς την Kaspersky». Η Kaspersky έχει πάντα υποστηρίξει ότι διατηρεί την ανεξαρτησία της από το Κρεμλίνο, ωστόσο το Υπουργείο Εμπορίου των ΗΠΑ απαγόρευσε τη χρήση του λογισμικού της το 2024 λόγω ανησυχιών για την ασφάλεια, ενώ και οι ευρωπαϊκές αρχές έχουν εκδώσει προειδοποιήσεις κατά της εταιρείας.
Ο Σοεσάντο ανέφερε ότι τα όρια που χωρίζουν τον κλάδο της κυβερνοασφάλειας από την κοινότητα των μυστικών υπηρεσιών είναι διαπερατά και ότι η «περιστρεφόμενη πόρτα» μεταξύ των δύο δεν θα ήταν κάτι μοναδικό για την Kaspersky.
«Πραγματικά με παρόμοιο τρόπο λειτουργούν οι ΗΠΑ. Απλώς οι Ρώσοι δεν απαγγέλλουν κατηγορίες σε πρώην Αμερικανούς κατασκόπους», είπε ο ίδιος.