Ανοίγει «έξοδος κινδύνου» από τα Στενά του Oρμούζ: Το σχέδιο της Chevron για νέο πετρελαϊκό διάδρομο προς τη Mεσόγειο

Οι γεωπολιτικές αναταράξεις στα Στενά του Ορμούζ δεν αλλάζουν μόνο τις στρατιωτικές ισορροπίες στη Μέση Ανατολή. Αναδιαμορφώνουν και τον παγκόσμιο ενεργειακό χάρτη.

Μετά τον πόλεμο ΗΠΑ – Ιράν και τις επανειλημμένες απειλές για έλεγχο ή αποκλεισμό του στρατηγικού περάσματος, κυβερνήσεις και πετρελαϊκοί κολοσσοί επενδύουν πλέον σε εναλλακτικές διαδρομές μεταφοράς πετρελαίου.

Σε αυτό το πλαίσιο, η Chevron ετοιμάζεται να υπογράψει προκαταρκτικές συμφωνίες με την κυβέρνηση του Ιράκ για επενδύσεις σε δύο μεγάλα πετρελαϊκά κοιτάσματα, ενώ θα συμμετάσχει και σε κοινοπραξία που θα εξετάσει την κατασκευή αγωγού ο οποίος θα συνδέει τα πεδία του βόρειου Ιράκ με τις ακτές της Συρίας στη Μεσόγειο.

Σχέδιο για αγωγό προς τη Μεσόγειο

Σύμφωνα με τη Wall Street Journal, ένα από τα βασικά σενάρια που εξετάζονται είναι η ανακατασκευή του ιστορικού αγωγού Κιρκούκ – Μπανιάς, ο οποίος οδηγούσε το ιρακινό πετρέλαιο στο συριακό λιμάνι της Μπανιάς και έχει παραμείνει εκτός λειτουργίας από την αμερικανική εισβολή στο Ιράκ το 2003.

Η κοινοπραξία θα πραγματοποιήσει τεχνικές μελέτες προκειμένου να αποφασίσει εάν συμφέρει η πλήρης ανακατασκευή του αγωγού ή η δημιουργία νέας υποδομής που θα συνδέεται με το υφιστάμενο δίκτυο αγωγών μέσω Τουρκίας.

Παράλληλα, η Chevron διαπραγματεύεται συμμετοχή στα μεγάλα κοιτάσματα West Qurna 2 και Nasiriyah στο νότιο Ιράκ. Το West Qurna 2 θεωρείται ένα από τα μεγαλύτερα χερσαία κοιτάσματα πετρελαίου στον κόσμο, με ημερήσια παραγωγή περίπου 460.000 βαρελιών.

Ανάλογες πληροφορίες είχαν μεταδώσει νωρίτερα και οι Financial Times. 

Τα Στενά του Ορμούζ αλλάζουν τις επενδυτικές αποφάσεις

Το ενδιαφέρον δεν περιορίζεται στην Chevron. Όπως επισημαίνει και το Axios, ολόκληρη η πετρελαϊκή βιομηχανία επιταχύνει τις επενδύσεις σε νέους αγωγούς, λιμάνια και ενεργειακές υποδομές που θα επιτρέπουν στις εξαγωγές να παρακάμπτουν τα Στενά του Ορμούζ.

Οι αναλυτές της - Intelligence εκτιμούν ότι ο πόλεμος του 2026 μπορεί να μείνει στην ιστορία όχι επειδή προκάλεσε μια μεγάλη πετρελαϊκή κρίση, αλλά επειδή επιτάχυνε δραματικά την προσπάθεια μείωσης της εξάρτησης από το σημαντικότερο ενεργειακό «στενό σημείο» του πλανήτη.

Η κινητικότητα εντάθηκε ακόμη περισσότερο μετά τις πρόσφατες δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος ανακοίνωσε ότι οι ΗΠΑ θα επαναφέρουν τον αποκλεισμό του Ιράν στα Στενά του Ορμούζ και πρότεινε την επιβολή τέλους 20% στην αξία των φορτίων που διέρχονται από την περιοχή. Παρότι ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός έχει επισημάνει ότι δεν υπάρχει νομική βάση για μια τέτοια χρέωση, η συζήτηση αρκεί για να ενισχύσει τα σχέδια δημιουργίας εναλλακτικών οδών.

Δισεκατομμύρια σε νέες υποδομές

Σύμφωνα με την Goldman Sachs, μέχρι το τέλος του 2027 οι υφιστάμενοι και οι υπό κατασκευή αγωγοί θα μπορούν να προστατεύουν περισσότερο από το 45% των εξαγωγών πετρελαίου του Περσικού Κόλπου από ενδεχόμενες διαταραχές στα Στενά του Ορμούζ.

Έως το τέλος του 2028 το ποσοστό αυτό εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει το 60%.

Ήδη βρίσκονται σε εξέλιξη μεγάλα έργα όπως ο αγωγός Basra–Haditha στο Ιράκ και η επέκταση του αγωγού West-East στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ενώ εξετάζονται νέες λιμενικές εγκαταστάσεις στον Κόλπο του Ομάν και στις ακτές των ΗΑΕ, ώστε οι εξαγωγές να μη χρειάζεται να διέρχονται από το Ορμούζ.

Το Ορμούζ παραμένει κρίσιμο

Παρά τα φιλόδοξα σχέδια, οι αναλυτές επισημαίνουν ότι τα Στενά του Ορμούζ θα εξακολουθήσουν να αποτελούν νευραλγικό κόμβο για την παγκόσμια αγορά ενέργειας.

Ακόμη και μετά την ολοκλήρωση των νέων έργων, υπολογίζεται ότι 7 έως 9 εκατομμύρια βαρέλια αργού και πετρελαϊκών προϊόντων ημερησίως θα εξακολουθούν να εξαρτώνται από τη συγκεκριμένη θαλάσσια οδό. Επιπλέον, το υγροποιημένο φυσικό αέριο του Κατάρ δεν διαθέτει σήμερα ρεαλιστική εναλλακτική διαδρομή, ενώ χώρες όπως το Κουβέιτ και το ίδιο το Ιράκ παραμένουν σε μεγάλο βαθμό εξαρτημένες από το πέρασμα.

Ωστόσο, η κατεύθυνση είναι πλέον σαφής: ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή επιταχύνει μια ενεργειακή αναδιάταξη που πιθανότατα θα συνεχιστεί για χρόνια, με νέους αγωγούς, λιμάνια και διαδρόμους να αλλάζουν τον χάρτη των παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου.