Αντί για σιωπή, μουσική. Αντί για απομόνωση, κοινότητα. Το «Grief Rave» υιοθετεί μια εντελώς διαφορετική προσέγγιση στη διαχείριση του πένθους: οι συμμετέχοντες χορεύουν, γιορτάζουν και θυμούνται μαζί. Εδώ, οι άνθρωποι βρίσκουν χώρο για το πένθος τους έξω από τα σπίτια τους – και δεν χρειάζεται να το αντιμετωπίσουν μόνοι τους.
Το «Grief Rave» ξεκίνησε το 2022 και είναι ανοιχτό σε όλους όσοι έχουν χάσει κάποιον. Δεν αφορά μόνο την απώλεια μετά από έναν θάνατο, αλλά και το τέλος μιας σχέσης ή φιλίας. Οι συμμετέχοντες μπορούν επίσης να επιλέξουν μουσικά κομμάτια που έχουν ιδιαίτερη σημασία για αυτούς.
Οι ιδρύτριες του «Grief Rave» με έδρα το Λονδίνο, Άνι Φροστ Νίκολσον και Κάρλι Άτριτζ, βίωσαν και οι ίδιες την απώλεια πριν από μερικά χρόνια. Αυτό τις οδήγησε στην επιθυμία να δημιουργήσουν ένα μέρος όπου τα οδυνηρά συναισθήματα έχουν χώρο – και όπου, παρά το πένθος, μπορούν να προκύψουν και όμορφες συλλογικές στιγμές. Αρχικά, τα πάρτι γινόντουσαν και το βράδυ. Σήμερα πραγματοποιούνται μόνο κατά τη διάρκεια της ημέρας, ώστε να μπορούν να συμμετάσχουν όλες οι ηλικιακές ομάδες. Αυτό κάνει το ρέιβ πιο συμπεριληπτικό.
Μουσική ενάντια στο πένθος
Σύμφωνα με τη σύμβουλο πένθους Λίλιαν Μπίντερ από το Βερολίνο, η μουσική έχει μια ιδιαίτερη δύναμη στη διαδικασία του πένθους επειδή μπορεί να αγγίξει συναισθήματα για τα οποία συχνά δεν έχουμε λόγια: «Οι ήχοι και οι μελωδίες έχουν άμεση επίδραση στο νευρικό σύστημα και συνδέονται στενά με τις αναμνήσεις. Ένα τραγούδι μπορεί να μας μεταφέρει αμέσως πίσω σε ένα συγκεκριμένο άτομο, σε μια κοινή στιγμή ή σε μια σημαντική φάση της ζωής».
Ταυτόχρονα, η μουσική μπορεί επίσης να προσφέρει απόσπαση της προσοχής, να μεταφέρει ελαφρότητα ή να ξυπνήσει τη χαρά του χορού, λέει η Μπίντερ. Τέτοια διαλείμματα είναι εξίσου σημαντικά στη διαδικασία του πένθους με την αντιμετώπιση επώδυνων συναισθημάτων.
Τελετουργίες πένθους παγκοσμίως
Ο τρόπος με τον οποίο πενθούμε διαφέρει πολύ από άτομο σε άτομο. Τα παιδιά βιώνουν την απώλεια διαφορετικά από τους ενήλικες και το πολιτισμικό μας υπόβαθρο έχει επίσης σημαντική επιρροή στον τρόπο που πενθούμε. Σε ορισμένες χώρες, ο εορτασμός του θανάτου είναι κάτι απόλυτα φυσιολογικό.
Στην Γκάνα, για παράδειγμα, η κηδεία γίνεται μια ολοήμερη γιορτή, η οποία για πολλούς είναι ακόμα πιο σημαντική από έναν γάμο. Στο Μεξικό, μία πολύχρωμη γιορτή είναι αφιερωμένη σε όλους τους νεκρούς κάθε χρόνο. Την «Ημέρα των Νεκρών», οι άνθρωποι παρελαύνουν στους δρόμους φορώντας στολές και τοποθετούν προσφορές όπως φαγητό, κεριά ή φωτογραφίες σε βωμούς στο σπίτι ή στα νεκροταφεία. Με αυτόν τον τρόπο, θέλουν να καλωσορίσουν τα πνεύματα των νεκρών.
Το πένθος είναι μέρος της ζωής
Και στη Γερμανία υπάρχουν διάφορα προγράμματα για να βοηθήσουν τους ανθρώπους να αντιμετωπίσουν το πένθος. Η μουσική αποτελεί επίσης κεντρικό στοιχείο ενός προγράμματος υποστήριξης για νέους ενήλικες που βιώνουν πένθος στο Ουλμ. Οι συμμετέχοντες ακούν επιλεγμένα τραγούδια που ξυπνούν αναμνήσεις, ενώ περπατούν στη φύση σε μικρές ομάδες.
Στην Κολωνία, άνθρωποι που έχουν χάσει ένα αγαπημένο τους πρόσωπο συγκεντρώνονται σε μία ζυθοποιία και τρώνε, τραγουδούν και μιλάνε μαζί, ενώ τόσο το γέλιο όσο και το κλάμα επιτρέπονται.
Το πένθος είναι μέρος της ζωής. Η Λίλιαν Μπίντερ τονίζει, ωστόσο, ότι επειδή το πένθος είναι τόσο ατομικό, τέτοιες εκδηλώσεις δεν είναι κατάλληλες για όλους ή σε κάθε στάδιο του πένθους. Για πολλούς, όμως, μπορούν να αποτελέσουν έναν σημαντικό χώρο σύνδεσης και κατανόησης.