Μια επίθεση με μη επανδρωμένο αεροσκάφος (drone), η οποία προκάλεσε ζημιές σε δύο δεξαμενόπλοια μεταφοράς αερίου στα αιγυπτιακά ύδατα, αναζωπύρωσε τις ανησυχίες για την ενεργειακή ασφάλεια σχετικά με τη γειτονική Διώρυγα του Σουέζ και τον σχετικό αγωγό — μια ζωτικής σημασίας οδό εξαγωγής για το πετρέλαιο της Σαουδικής Αραβίας από την έναρξη του πολέμου που εμπλέκει το Ιράν.
Παρά το γεγονός ότι το Ιράν και οι σύμμαχοί του Χούθι έχουν εξαπολύσει επιθέσεις εναντίον δεξαμενόπλοιων που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ και το Μπαμπ ελ Μαντέμπ, η Διώρυγα του Σουέζ και ο αγωγός Sumed της Αιγύπτου συνέχιζαν να παρέχουν ασφαλείς διαδρομές εξαγωγής με βόρεια κατεύθυνση για τα σαουδαραβικά ενεργειακά φορτία που προέρχονται από την Ερυθρά Θάλασσα.
Αν και καμία πλευρά δεν έχει αναλάβει την ευθύνη για την επίθεση της Τετάρτης εναντίον δεξαμενόπλοιων στο αιγυπτιακό λιμάνι της Δαμιέττης —το οποίο βρίσκεται σε έναν βραχίονα του Δέλτα του Νείλου, κοντά στη Μεσόγειο— ούτε έχει απειλήσει δημόσια τη Διώρυγα του Σουέζ, ο ενδεχόμενος κίνδυνος για αυτό το κρίσιμο θαλάσσιο πέρασμα έχει εντείνει τις ανησυχίες της αγοράς.
«Η διέλευση μέσω της Ερυθράς Θάλασσας —ακόμη και μέσω της μακρύτερης διαδρομής από τη Μεσόγειο— θα μπορούσε να τεθεί σε κίνδυνο, απειλώντας τον εφοδιασμό με πετρέλαιο που φτάνει τα πέντε εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως και ο οποίος επί του παρόντος μπορεί να παρακάμπτει τα Στενά του Ορμούζ», δήλωσε ο Σολ Κάβονικ, επικεφαλής έρευνας στον τομέα της ενέργειας στην εταιρεία παροχής συμβουλών MST Marquee.
Ελάχιστα δεξαμενόπλοια διέρχονται πλέον από το κρίσιμο πέρασμα του Ορμούζ στον Κόλπο, το οποίο αποτελούσε παλαιότερα τη διαδρομή για περίπου το ένα πέμτο της παγκόσμιας προμήθειας πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Ανακατεύθυνση μέρους του πετρελαίου
Η Σαουδική Αραβία ανακατεύθυνε το μεγαλύτερο μέρος του πετρελαίου της προς την Ερυθρά Θάλασσα και τον τερματικό σταθμό του Γιανμπού (Yanbu) μετά την έναρξη του πολέμου, ωστόσο οι απειλές και οι επιθέσεις των Χούθι από την περασμένη εβδομάδα έχουν πλέον αναγκάσει πολλά δεξαμενόπλοια να σταματήσουν τη χρήση αυτής της διαδρομής.
Αντ’ αυτού, αυξανόμενες ποσότητες σαουδαραβικού πετρελαίου —όπως και άλλα πλοία— κατευθύνονται βόρεια μέσω της Ερυθράς Θάλασσας προς το Σουέζ και τον αγωγό Sumed, σύμφωνα με στοιχεία της Kpler, εταιρείας ανάλυσης δεδομένων της αγοράς.
Για τους πελάτες στην Ασία, αυτό συνεπάγεται ένα μακρύτερο ταξίδι γύρω από την Αφρική, αντί για τη νότια διαδρομή μέσω του Κόλπου του Άντεν.
Οι ποσότητες αργού πετρελαίου που φορτώνονται μέσω του αγωγού —ο οποίος διασχίζει την Αίγυπτο, συνδέοντας την Ερυθρά Θάλασσα με το λιμάνι Σίντι Κερίρ (Sidi Kerir) στη Μεσόγειο— αυξήθηκαν στα 28,79 εκατομμύρια βαρέλια τον Ιούλιο, από 19,52 εκατομμύρια τον Απρίλιο (πριν από την απειλή των Χούθι, στις 20 Ιουλίου, να εμποδίσουν την έξοδο του σαουδαραβικού πετρελαίου μέσω του Μπαμπ ελ Μαντέμπ).
Περίπου 30 πλοία έχουν συγκεντρωθεί στην περιοχή αγκυροβολίας του Πορτ Σάιντ, στο άκρο της διώρυγας προς τη Μεσόγειο, σε σύγκριση με περίπου 20 νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα, όπως έδειξαν την Πέμπτη τα δεδομένα παρακολούθησης πλοίων της πλατφόρμας MarineTraffic.
«Έχουμε παρατηρήσει μια σαφή αύξηση στον αριθμό των δεξαμενόπλοιων αργού πετρελαίου και συμπυκνωμάτων που κατευθύνονται βόρεια μετά τη φόρτωσή τους στην Ερυθρά Θάλασσα», δήλωσε ο Τζόρτζ Μόρις της εταιρείας ενεργειακών αναλύσεων Vortexa, αποδίδοντας το γεγονός στις απειλές των Χούθι.
Το αργό πετρέλαιο εξακολουθεί να ρέει νότια μέσω του Μπαμπ ελ Μαντέμπ, αν και σε όγκο που αντιστοιχεί περίπου στο μισό αυτού που καταγράφηκε στις αρχές του μήνα —σύμφωνα με τα στοιχεία της Kpler—, καθώς περίπου το 43% των φορτίων από το Γιανμπού κατευθύνεται νότια, έναντι ποσοστού 81% τον Ιούνιο.
Αν και πολλά δεξαμενόπλοια αποφεύγουν εντελώς το Μπαμπ ελ Μαντέμπ, ορισμένα —συμπεριλαμβανομένων κινεζικών πλοίων— έχουν λάβει άδεια διέλευσης από τους Χούθι. Παράλληλα, ένας αυξανόμενος αριθμός δεξαμενόπλοιων πλέει με απενεργοποιημένα τα συστήματα εντοπισμού θέσης, ανέφερε ο Μόρις.
Επιπλέον, η επίθεση στη Νταμιέτα δεν συνεπάγεται απαραίτητα άμεση απειλή για τη διώρυγα, δήλωσε η Aly Blakeway, επικεφαλής του τμήματος Atlantic LNG στην S&P Global Energy. «Σε αυτή τη φάση, η αγορά δεν συνυπολογίζει στις τιμές της το ενδεχόμενο διαταραχής της λειτουργίας της διώρυγας», σημείωσε η Blakeway. Παρά την επίθεση, οι τιμές του πετρελαίου υποχώρησαν την Πέμπτη, καθώς οι έμποροι αντέδρασαν στις συνομιλίες μεταξύ Ιράν και Ομάν σχετικά με το Στενό του Ορμούζ.
Η Αρχή της Διώρυγας του Σουέζ δεν ανταποκρίθηκε άμεσα σε αιτήματα για σχολιασμό.
Μακρά και αβέβαιη πορεία προς την αγορά
Το Ιράν απείλησε να σταματήσει όλες τις εξαγωγές ενέργειας από τη Μέση Ανατολή, λέγοντας ότι δεν πρέπει να ρέει πετρέλαιο από την περιοχή, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες αποκλείουν τα ιρανικά δεξαμενόπλοια.
Οι Χούθι ανακοίνωσαν αποκλεισμό όλων των σαουδαραβικών πλοίων – μια κατηγορία που μπορεί να περιλαμβάνει οποιαδήποτε πλοία επιδιώκουν να μεταφέρουν αργό πετρέλαιο στη Μεσόγειο μετά τη φόρτωση στο Γιανμπού.
Έχουν επίσης αποδείξει ότι η ζώνη του καναλιού βρίσκεται εντός της εμβέλειας των drones και των πυραύλων τους, έχοντας επανειλημμένα εκτοξεύσει και τα δύο εναντίον του Ισραήλ, αν και οι μεγάλες αποστάσεις που εμπλέκονται δίνουν περισσότερες ευκαιρίες για την κατάρριψη βλημάτων.
Μόνο αυτό το γεγονός μπορεί τώρα να αυξήσει τις τιμές ασφάλισης, δήλωσε ο Μάρτιν Σίνιορ, επικεφαλής τιμολόγησης LNG στην Argus.
«Οι ασφαλιστές ενδέχεται επίσης να ζητήσουν υψηλότερα πρόσθετα ασφάλιστρα κινδύνου πολέμου για το Σουέζ υπό το φως της επίθεσης (στην Αίγυπτο), δεδομένου του αυξημένου κινδύνου για τη ναυτιλία και τις ενεργειακές υποδομές στην περιοχή», είπε, σημειώνοντας παράλληλα ότι το Ιράν δεν είχε διατυπώσει συγκεκριμένες απειλές.
Ναυτιλιακές εταιρείες επανεξέταζαν ήδη τα μέτρα ασφαλείας για τα πλοία που κινούνται κοντά στα αιγυπτιακά λιμάνια της Μεσογείου, πλησίον της Διώρυγας του Σουέζ, όπως δήλωσε πηγή από τον τομέα της ναυτιλιακής ασφάλειας.
Στην Αίγυπτο, η επίθεση δεν εκλαμβάνεται απαραίτητα ως ένδειξη ότι η Διώρυγα του Σουέζ διατρέχει κίνδυνο. «Η διώρυγα φυλάσσεται και προστατεύεται αυστηρά, σε εικοσιτετράωρη βάση», δήλωσε ο Wael Kaddour, πρώην μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Αρχής της Διώρυγας του Σουέζ.
Ακόμη και πριν από την επίθεση, το πετρέλαιο από τη Μέση Ανατολή ακολουθούσε μια ολοένα και πιο μακρά, περίπλοκη και δαπανηρή διαδρομή για να φτάσει στις παγκόσμιες αγορές.
«Τα φορτία από το Γιανμπού αντιστοιχούσαν σε περίπου 15% των θαλάσσιων εισαγωγών αργού πετρελαίου και συμπυκνωμάτων στην Ασία κατά τον μήνα Ιούνιο, επομένως μια παρατεταμένη διαταραχή έχει σημαντικές επιπτώσεις για τα ασιατικά διυλιστήρια: η δρομολόγηση μέσω Σουέζ —αντί για το Μπαμπ ελ Μαντέμπ— υπερδιπλασιάζει τον χρόνο ταξιδιού προς τη Βορειοανατολική Ασία, καθυστερώντας τις αφίξεις κατά περίπου έναν μήνα», δήλωσε ο Μόρις.
Η μεταφορά μεγάλων ποσοτήτων μέσω της Διώρυγας του Σουέζ παρουσιάζει δυσκολίες και για άλλους λόγους. Τα πολύ μεγάλα δεξαμενόπλοια αργού πετρελαίου (VLCCs) έχουν πολύ μεγάλο βύθισμα για να διαπλεύσουν τη διώρυγα όταν είναι πλήρως φορτωμένα, με αποτέλεσμα να πρέπει να εκφορτώνουν μέρος του αργού πετρελαίου μέσω του αγωγού Sumed, προτού το επαναφορτώσουν στη Μεσόγειο.
Ωστόσο, υπάρχει ακόμη περιθώριο για τη ροή μεγαλύτερων ποσοτήτων αργού πετρελαίου μέσω της Διώρυγας του Σουέζ και του αγωγού Sumed. Την περασμένη εβδομάδα, φορτώθηκαν 1,4 εκατομμύρια βαρέλια αργού ημερησίως από το Σίντι Κερίρ (Sidi Kerir), ποσότητα που υπολείπεται του ιστορικού εβδομαδιαίου μέγιστου των 2,1 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως και της συνολικής δυναμικότητας του αγωγού Sumed, η οποία ανέρχεται στα 2,5 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως.
Ο Μόρις δήλωσε ότι περίπου 10 δεξαμενόπλοια τύπου VLCC αναμένεται να φορτώσουν στο Σίντι Κερίρ τις επόμενες εβδομάδες, εξυπηρετώντας κυρίως ασιατικά διυλιστήρια.
Αυτή η δυναμικότητα —σε συνδυασμό με τις αβέβαιες προοπτικές για την κίνηση στα στενά του Ορμούζ και του Μπαμπ ελ Μαντέμπ— αναδεικνύει τη σημασία της διαδρομής μέσω Σουέζ στην τρέχουσα κρίση, καθώς και το πόσο σοβαρές θα ήταν οι επιπτώσεις από οποιαδήποτε απειλή κατά της λειτουργίας της.
«Μια επίθεση οπουδήποτε στην περιοχή της διώρυγας θα αύξανε σημαντικά τα ασφάλιστρα για τον κίνδυνο πολεμικών συγκρούσεων. Θα μετέβαλλε επίσης ουσιαστικά την εκτίμηση ασφαλείας για την περιοχή», δήλωσε ο Κόρεϊ Ράνσλεμ, Διευθύνων Σύμβουλος της εταιρείας ναυτιλιακής ασφάλειας Dryad Global.
«Μια διαταραχή στη λειτουργία της Διώρυγας του Σουέζ θα είχε σχεδόν άμεσο αντίκτυπο στις τιμές. Οι πληθωριστικές πιέσεις που προκύπτουν από τα μεγαλύτερα σε διάρκεια ταξίδια και το υψηλότερο κόστος ναύλων θα μετακυλίονταν στους καταναλωτές σχεδόν αμέσως», δήλωσε ο Μάθιου Ράιτ, επικεφαλής αναλυτής ναύλων στην εταιρεία Kpler.
Προτιμώμενη πηγή στην Google
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της - στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.