Η έξαρση των επιθέσεων εναντίον πλοίων, λιμένων και τερματικών σταθμών εξαγωγής στη Μαύρη Θάλασσα διαταράσσει τον παγκόσμιο εφοδιασμό σε σιτηρά και πετρέλαιο, μετατρέποντας την περιοχή στο πιο πρόσφατο στρατηγικό σημείο-«λαιμό μπουκαλιού» του εμπορίου που πλήττεται από την κλιμάκωση της σύγκρουσης.
Η Μαύρη Θάλασσα αποτελεί ζωτικής σημασίας δίαυλο για τη μεταφορά σιτηρών, αργού πετρελαίου και διυλισμένων προϊόντων. Τα ύδατά της μοιράζονται η Ρωσία και η Ουκρανία, καθώς και η Βουλγαρία, η Γεωργία, η Ρουμανία και η Τουρκία.
Η Ρωσία, ο μεγαλύτερος εξαγωγέας σιταριού παγκοσμίως, και η Ουκρανία, επίσης σημαντική εξαγωγέας αγροτικών προϊόντων, έχουν εντείνει τις τελευταίες εβδομάδες τις επιθέσεις εκατέρωθεν εναντίον εγκαταστάσεων εξαγωγής αγροτικών προϊόντων και εμπορικών πλοίων στην περιοχή της Μαύρης Θάλασσας. Το Κίεβο έχει επίσης κλιμακώσει τις επιθέσεις κατά δεξαμενόπλοιων που εμπλέκονται στο ρωσικό εμπόριο πετρελαίου.
Η πρόσφατη κλιμάκωση δημιουργεί ένα ακόμη σημείο πίεσης για τις αγορές εμπορευμάτων, οι οποίες ήδη αντιμετωπίζουν διαταραχές στις βασικές θαλάσσιες οδούς της Μέσης Ανατολής.
«Οι συνέπειες… είναι ήδη ορατές στις παγκόσμιες γεωργικές αγορές», δήλωσε την περασμένη εβδομάδα η αξιωματούχος του ΟΗΕ Καγιόκο Γκότο σε συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας. «Δεν πρέπει να επιτρέψουμε τη συνέχιση αυτής της επικίνδυνης κλιμακούμενης πορείας».
Η ροή πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ έχει διαταραχθεί λόγω της σύγκρουσης ΗΠΑ-Ιράν, ενώ το ναυτικό εμπάργκο που κήρυξαν οι προσκείμενοι στο Ιράν Χούθι της Υεμένης κατά λιμένων και πλοίων της Σαουδικής Αραβίας έχει αυξήσει τους κινδύνους για τη ναυσιπλοΐα στην Ερυθρά Θάλασσα.
Πιέσεις στις εξαγωγές σιτηρών
Η Ουκρανία κατέγραψε 35 επιθέσεις σε πλοία εντός λιμένων και 22 στη θάλασσα κατά τον μήνα Ιούλιο, καθώς και 67 πλήγματα σε λιμενικές εγκαταστάσεις, σύμφωνα με το Υπουργείο Υποδομών.
Συγκριτικά, το 2025 σημειώθηκαν συνολικά 14 επιθέσεις εναντίον πλοίων. Το Reuters εκτιμά ότι η Ουκρανία έχει βάλει στο στόχαστρο δεκάδες δεξαμενόπλοια που εμπλέκονται στο εμπόριο ρωσικού πετρελαίου.
Η κλιμάκωση επηρεάζει ήδη τις εμπορικές ροές.
Ο ρωσικός ναυτιλιακός όμιλος FESCO ανακοίνωσε αυτή την εβδομάδα ότι ανέστειλε τις νέες παραγγελίες μεταφοράς φορτίων μέσω της Μαύρης Θάλασσας, αφού ένα από τα πλοία του χτυπήθηκε σε ουκρανική επίθεση με μη επανδρωμένο αεροσκάφος (drone).
Παράλληλα, η Ρωσία έχει εντείνει τα πλήγματα κατά εμπορικών πλοίων και λιμενικών υποδομών στην περιοχή της Οδησσού, του σημαντικού κόμβου της νότιας Ουκρανίας από τον οποίο διακινείται περισσότερο από το 90% των ουκρανικών αγροτικών εξαγωγών.
Τόσο η Ρωσία όσο και η Ουκρανία δηλώνουν ότι πλήττουν αποκλειστικά στόχους που συνδέονται με στρατιωτικές δραστηριότητες.
Τα αγροτικά προϊόντα παραμένουν η κυριότερη πηγή εσόδων από εξαγωγές για την Ουκρανία, ακόμη και μετά την πάροδο τεσσάρων και πλέον ετών πολέμου. Το Κίεβο αναζητά εναλλακτικές οδούς εξαγωγής, ωστόσο ο υπουργός Γεωργίας Βιτάλι Κοβάλ δήλωσε στο Reuters αυτή την εβδομάδα ότι οι διαδρομές αυτές δεν θα φτάσουν στο μέγιστο της δυναμικότητάς τους πριν από τα τέλη Αυγούστου και θα μπορούν να διακινήσουν μόνο το μισό περίπου του όγκου που μεταφέρεται συνήθως μέσω των λιμανιών της Μαύρης Θάλασσας.
Η ναυτιλιακή δραστηριότητα στη Θάλασσα του Αζόφ, η οποία συνδέεται με τη Μαύρη Θάλασσα, είναι περιορισμένη από τις 10 Ιουλίου, επηρεάζοντας τη λειτουργία του Ταμάν, ενός εκ των κυριότερων ρωσικών λιμένων εξαγωγής σιτηρών, σύμφωνα με πηγές της αγοράς.
Οι εξαγωγές σιτηρών συνεχίζονται από το Νοβοροσίσκ και το Τουαπσέ, αλλά με βραδύτερους ρυθμούς σε σχέση με το παρελθόν.
Επηρεάζονται επίσης οι εξαγωγές πετρελαίου. Οι ουκρανικές επιθέσεις κατά δεξαμενόπλοιων τον Ιούλιο προκάλεσαν ζημιές σε αρκετά πλοία και οδήγησαν σε προσωρινή αναστολή των εργασιών φόρτωσης στο Νοβοροσίσκ και στον τερματικό σταθμό της κοινοπραξίας Caspian Pipeline Consortium (CPC) —του βασικού διαύλου εξαγωγής αργού πετρελαίου από το Καζακστάν.
«Το σύστημα της CPC αποτελεί κρίσιμη οδό εξαγωγής για το Καζακστάν, καθώς διακινεί περίπου το 80% των εξαγωγών αργού πετρελαίου της χώρας· συνεπώς, οποιαδήποτε παρατεταμένη διαταραχή ενδέχεται να προκαλέσει ανησυχία για τις ροές εφοδιασμού στην περιοχή», ανέφερε σε έκθεσή της αυτή την εβδομάδα η ναυλομεσιτική εταιρεία BRS.
Αλματώδης αύξηση των ασφαλίστρων πολέμου για τη Μαύρη Θάλασσα
Οι αυξανόμενοι κίνδυνοι για την ασφάλεια οδηγούν επίσης σε άνοδο του κόστους ναύλωσης. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της αγοράς, το μέσο ημερήσιο κόστος για τα δεξαμενόπλοια πετρελαίου στη Μαύρη Θάλασσα έχει εκτιναχθεί σε πάνω από 300.000 δολάρια την ημέρα, από λίγο πάνω από 200.000 δολάρια την ημέρα που ήταν πριν από μία εβδομάδα.
Το κόστος της ασφάλισης έναντι πολεμικών κινδύνων για τις προσεγγίσεις πλοίων σε τερματικούς σταθμούς της Μαύρης Θάλασσας έχει αυξηθεί έως και στο 2% της αξίας του πλοίου —από περίπου 1% πριν από δύο εβδομάδες— σύμφωνα με ασφαλιστικές πηγές. Ακόμη και μικρές αυξήσεις μεταφράζονται σε πρόσθετο κόστος εκατοντάδων χιλιάδων δολαρίων ανά ταξίδι.
«Εάν οι όγκοι διακίνησης (στη Μαύρη Θάλασσα) παραμείνουν στα μειωμένα επίπεδα που παρατηρήθηκαν τις τελευταίες δύο εβδομάδες, ο παγκόσμιος όγκος μεταφορών με δεξαμενόπλοια μεταφοράς αργού πετρελαίου ενδέχεται να μειωθεί κατά 3% σε μια αγορά που ήδη αντιμετωπίζει προκλήσεις», δήλωσε ο Niels Rasmussen, επικεφαλής αναλυτής ναυτιλίας της ναυτιλιακής ένωσης BIMCO.
- Reuters
Προτιμώμενη πηγή στην Google
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της - στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.