Στα χέρια κοινοπραξίας επενδυτών, στην οποία συμμετέχει και το Δημόσιο Επενδυτικό Ταμείο της Σαουδικής Αραβίας (PIF), περνάει επίσημα αντί 55 δισ. δολαρίων ο κολοσσός των βιντεοπαιχνιδιών Electronic Arts (EA).
Η αμερικανική εταιρεία είναι γνωστή για την ανάπτυξη και κυκλοφορία ιδιαίτερα δημοφιλών τίτλων, όπως το EA FC, που παλαιότερα ονομαζόταν FIFA, το The Sims και το Mass Effect.
Στους επενδυτές περιλαμβάνεται και η Affinity Partners, η οποία διοικείται από τον Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρό του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.
Με την ολοκλήρωση της συμφωνίας, η EA παύει να είναι εισηγμένη εταιρεία. Αυτό σημαίνει ότι όλες οι μετοχές της που βρίσκονταν σε δημόσια διαπραγμάτευση θα εξαγοραστούν και η εταιρεία δεν θα διαπραγματεύεται πλέον σε χρηματιστήριο.
Η μεγαλύτερη μοχλευμένη εξαγορά στην ιστορία
Η συμφωνία θεωρείται η μεγαλύτερη μοχλευμένη εξαγορά που έχει πραγματοποιηθεί ποτέ. Πρόκειται για εξαγορά στην οποία σημαντικό μέρος του τιμήματος καλύπτεται με δανεισμό, τον οποίο στη συνέχεια αναλαμβάνει να αποπληρώσει η ίδια η εταιρεία.
Εκτός από τα 36 δισ. δολάρια που έχει ήδη διαθέσει για τη συναλλαγή, το PIF χρειάζεται να δανειστεί ακόμη 20 δισ. δολάρια από την επενδυτική τράπεζα JPMorgan προκειμένου να ολοκληρώσει την εξαγορά, με το σχετικό χρέος να περνά στον ισολογισμό της EA.
Το πώς θα επηρεάσει την εταιρεία η αποπληρωμή αυτού του τεράστιου χρέους αποτελεί ήδη αντικείμενο έντονης συζήτησης μεταξύ δημοσιογράφων και αναλυτών.
Ο δημοσιογράφος του -, Τζέισον Σράιερ εκτίμησε ότι η συμφωνία θα μπορούσε να οδηγήσει σε «μαζικές απολύσεις, πιο επιθετικές πρακτικές δημιουργίας εσόδων και άλλα μεγάλης κλίμακας μέτρα περιορισμού του κόστους» σε μία από τις μεγαλύτερες εταιρείες της βιομηχανίας.
Ο Κρίστοφερ Ντρινγκ, αρχισυντάκτης και συνιδρυτής του Game Business, ανέφερε ότι η φύση της εξαγοράς είναι πιθανό να οδηγήσει και σε μια πολύ πιο άμεση εμπλοκή της επενδυτικής κοινοπραξίας στη διοίκηση της εταιρείας. «Οι εταιρείες ιδιωτικών επενδυτικών κεφαλαίων συνήθως ακολουθούν επιθετική προσέγγιση στη διοίκηση των επιχειρήσεων», σημείωσε.
Ανησυχία για το περιεχόμενο των παιχνιδιών
Η συμφωνία προκάλεσε ανησυχίες και σε μέρος του κοινού της EA, ιδιαίτερα επειδή παιχνίδια όπως το The Sims προβάλλουν τη συμπερίληψη και τις σχέσεις μεταξύ ατόμων του ίδιου φύλου.
Στη Σαουδική Αραβία, οι συναινετικές σεξουαλικές σχέσεις μεταξύ ατόμων του ίδιου φύλου μπορούν, βάσει ερμηνειών του ισλαμικού νόμου, να τιμωρηθούν ακόμη και με θάνατο ή μαστίγωση.
Σε ένδειξη διαμαρτυρίας για την πώληση της EA στο PIF, η οργάνωση Players Alliance HQ κάλεσε τους παίκτες να απευθυνθούν στους τοπικούς πολιτικούς εκπροσώπους τους και να εκφράσουν δημόσια την αντίθεσή τους.
«Τα βιντεοπαιχνίδια αποτελούν αντανάκλαση της κουλτούρας και των ανθρώπων μέσα από τις ιστορίες, τους χαρακτήρες και την εκπροσώπηση», αναφέρεται στην ιστοσελίδα της καμπάνιας. «Με το PIF να αποτελεί τον πλειοψηφικό ιδιοκτήτη της εξαγοράς, υπάρχει μεγάλη ανησυχία ότι οι δημιουργικές αποφάσεις ενδέχεται να επηρεαστούν από εξωτερικούς παράγοντες, με αποτέλεσμα θέματα όπως η ελευθερία του λόγου, το φύλο, η ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητα και άλλες πτυχές της δυτικής πολιτικής να περιοριστούν ή να λογοκριθούν πλήρως σε μεγάλες σειρές παιχνιδιών», προστίθεται.
Το δεύτερο μεγαλύτερο deal στην ιστορία του gaming
Το PIF διαχειρίζεται κεφάλαια ύψους περίπου 514 δισ. λιρών, τα οποία χρησιμοποιούνται από τη σαουδαραβική κυβέρνηση για επενδύσεις σε πολλούς διαφορετικούς τομείς, μεταξύ των οποίων και η ποδοσφαιρική ομάδα Νιούκαστλ.
Η εξαγορά της EA αποτελεί τη δεύτερη μεγαλύτερη συμφωνία στην ιστορία της βιομηχανίας βιντεοπαιχνιδιών, μετά την εξαγορά της Activision Blizzard από τη Microsoft έναντι 69 δισ. δολαρίων. Η Activision Blizzard είναι η εταιρεία πίσω από τη σειρά Call of Duty.
Όταν ανακοινώθηκε αρχικά η συμφωνία, ο διευθύνων σύμβουλος της EA, Άντριου Γουίλσον, ο οποίος θα παραμείνει στη θέση του, είχε δηλώσει ότι η εταιρεία σχεδιάζει να «δημιουργήσει εμπειρίες που θα αλλάξουν τα δεδομένα και θα εμπνεύσουν τις επόμενες γενιές». «Νιώθω μεγαλύτερη ενέργεια από ποτέ για το μέλλον που χτίζουμε», είχε αναφέρει.
Γιατί ενδιαφέρεται η Σαουδική Αραβία για την EA
Το ερώτημα γιατί η Σαουδική Αραβία αποφάσισε να διαθέσει ένα τόσο τεράστιο ποσό για την απόκτηση της EA βρίσκεται στο επίκεντρο της συζήτησης από τον Σεπτέμβριο του 2025, όταν έγινε γνωστή η συμφωνία.
Ο Τζορτζ Όσμπορν, δημοσιογράφος και συγγραφέας του βιβλίου «Power Play: Video Games, Politics and the Battle for Global Influence», εκτίμησε ότι, παρά το εξαιρετικά υψηλό τίμημα, η EA εξακολουθεί να αποτελεί ελκυστική οικονομική ευκαιρία για το PIF.
Ο ίδιος αναφέρθηκε στη διάρκεια ζωής της εταιρείας, η οποία δραστηριοποιείται εδώ και 35 χρόνια, καθώς και στα παιχνίδια ζωντανής υπηρεσίας της, τα οποία διατηρούν διαχρονικά το ενδιαφέρον του κοινού, καθώς ανανεώνονται συνεχώς μετά την κυκλοφορία τους.
Παρά τα προβλήματα που αντιμετώπισε η εταιρεία τα τελευταία χρόνια, όπως απολύσεις και ακυρώσεις παιχνιδιών, η πρόσφατη οικονομική της εικόνα ήταν ισχυρή.
Την περασμένη χρονιά η EA κατέγραψε έσοδα 7,5 δισ. δολαρίων, ενώ το Battlefield 6, που κυκλοφόρησε τον Οκτώβριο, έσπασε τα ρεκόρ της σειράς, πουλώντας περισσότερα από επτά εκατομμύρια αντίτυπα μέσα στις πρώτες τρεις ημέρες. Παρά την εμπορική επιτυχία, ακολούθησαν νέες απολύσεις στις ομάδες που εργάστηκαν στο παιχνίδι.
Η EA ως εργαλείο «ήπιας ισχύος»
Σύμφωνα με τον Όσμπορν, η αξία της EA για το PIF δεν είναι αποκλειστικά οικονομική. Όπως υποστήριξε, η συμφωνία αφορά επίσης την απόκτηση ενός μέσου «ήπιας ισχύος», βαθιά ενσωματωμένου στη διεθνή αθλητική κοινότητα.
Από την εξαγορά της Νιούκαστλ έναντι 300 εκατ. λιρών μέχρι την απόκτηση τεσσάρων ποδοσφαιρικών συλλόγων στο σαουδαραβικό πρωτάθλημα, τα κεφάλαια του PIF έχουν χρησιμοποιηθεί σε μεγάλο βαθμό για τη χρηματοδότηση μεγάλων αθλητικών επενδύσεων και την ενίσχυση της επιρροής της Σαουδικής Αραβίας στον χώρο του αθλητισμού.
Στο σημείο όπου διασταυρώνονται το gaming και ο αθλητισμός, η Σαουδική Αραβία έχει επίσης φιλοξενήσει σημαντικές διοργανώσεις ηλεκτρονικού αθλητισμού, μεταξύ των οποίων το Esports World Cup του 2025.
Ωστόσο, οι μεγάλες αυτές επενδύσεις έχουν επανειλημμένα προκαλέσει κατηγορίες περί «sportswashing», δηλαδή αξιοποίησης του αθλητισμού για τη βελτίωση της δημόσιας εικόνας μιας χώρας και την απόσπαση της προσοχής από ζητήματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Η σαουδαραβική κυβέρνηση απορρίπτει εδώ και χρόνια τις κατηγορίες αυτές. Ο Όσμπορν, πάντως, εκτίμησε ότι η συμφωνία για την EA μπορεί να προσφέρει ακόμη έναν τρόπο άσκησης διεθνούς επιρροής.
Το PIF ελέγχεται από τον πρίγκιπα διάδοχο της Σαουδικής Αραβίας Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, η κυβέρνηση του οποίου έχει κατηγορηθεί για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Έκθεση του ΟΗΕ το 2019 ανέφερε ότι «το κράτος του Βασιλείου της Σαουδικής Αραβίας είναι υπεύθυνο» για τον θάνατο του δημοσιογράφου Τζαμάλ Κασόγκι, ο οποίος ασκούσε κριτική στη σαουδαραβική κυβέρνηση.
Η Σαουδική Αραβία έχει απορρίψει επανειλημμένα τον ισχυρισμό αυτό.