Στα 350-400 εκατ. ευρώ ετησίως οι νέες παρεμβάσεις. Μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία για επενδύσεις που ενισχύουν την ενεργειακή ασφάλεια και μειώνουν την εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα.
Μέχρι το τέλος Αυγούστου αναμένεται να «κλειδώσει» η λίστα των ενεργειακών επενδύσεων, ύψους άνω του 1 δισ. ευρώ έως το 2028, οι οποίες θα χρηματοδοτηθούν μέσω της ρήτρας διαφυγής για την ενεργειακή ανθεκτικότητα και θα ανακοινωθούν από τον πρωθυπουργό στη ΔΕΘ.
Το πρώτο βήμα έγινε με την υποβολή από τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκο Πιερρακάκη του αιτήματος προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την επέκταση της υφιστάμενης εθνικής ρήτρας διαφυγής, προκειμένου να καλύπτει και επενδύσεις στον τομέα της ενέργειας.
Οι υπολογισμοί του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών προβλέπουν ότι μέσω της ενεργειακής ρήτρας θα μπορούν να υλοποιούνται επενδύσεις ύψους 350-400 εκατ. ευρώ ετησίως για την περίοδο 2026-2028, διαμορφώνοντας ένα συνολικό επενδυτικό πακέτο κοντά στα 1,1 δισ. ευρώ.
Οι δαπάνες θα χρηματοδοτηθούν από εθνικούς πόρους, χωρίς όμως να προσμετρώνται στο όριο αύξησης των καθαρών πρωτογενών δαπανών που προβλέπει το νέο ευρωπαϊκό δημοσιονομικό πλαίσιο, έως ποσοστό 0,3% του ΑΕΠ ετησίως και έως 0,6% σωρευτικά μέχρι το 2028. Θα εξακολουθήσουν, ωστόσο, να επηρεάζουν τόσο το πρωτογενές αποτέλεσμα όσο και το δημόσιο χρέος.
Το οικονομικό επιτελείο, αναζητώντας πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο για μέτρα στήριξης, προχώρησε σε απογραφή των εθνικών δαπανών για την ενέργεια, προκειμένου να εντοπιστούν όσες χρηματοδοτούνται από τον κρατικό προϋπολογισμό και μπορούν να ενταχθούν στη ρήτρα διαφυγής ώστε να απελευθερωθεί πρόσθετος δημοσιονομικός χώρος για παρεμβάσεις το 2027. Ωστόσο, σύμφωνα με πληροφορίες, η καταγραφή δεν απέδωσε τα αναμενόμενα, καθώς το πρόσθετο περιθώριο που δημιουργεί η ρήτρα διαφυγής αποδείχθηκε περιορισμένο.
Πάντως με την επέκταση της εθνικής ρήτρας διαφυγής στην ενέργεια δρομολογούνται δράσεις που ενισχύουν την ενεργειακή ανθεκτικότητα, βελτιώνουν την ασφάλεια του ενεργειακού συστήματος και επιταχύνουν την απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα.
Ενεργειακά έργα
Στη λίστα των επιλέξιμων επενδύσεων που θα ξεπεράσουν το 1 δισ. ευρώ έως το 2028 και θα χρηματοδοτηθούν από εθνικούς πόρους περιλαμβάνονται έργα:
- αποθήκευσης ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, με έμφαση στις μπαταρίες.
- εξοικονόμησης ενέργειας
- ενεργειακής αναβάθμισης κτιρίων (δημόσια κτίρια, σχολεία κ.ά.)
- υποδομών που συμβάλλουν στην ενίσχυση της ενεργειακής ανθεκτικότητας της χώρας.
Στις επιλέξιμες δράσεις εξετάζεται να περιληφθούν προγράμματα που βοηθούν νοικοκυριά και επιχειρήσεις να περιορίσουν την κατανάλωση ορυκτών καυσίμων, όπως η αντικατάσταση συστημάτων θέρμανσης με αντλίες θερμότητας και η εγκατάσταση οικιακών μπαταριών αποθήκευσης.
Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι η επιλογή των έργων θα ολοκληρωθεί έως το τέλος Αυγούστου, με προτεραιότητα σε ώριμες επενδύσεις που μπορούν να ξεκινήσουν άμεσα, να ενισχύσουν την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας και να στηρίξουν την περαιτέρω ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Για το οικονομικό επιτελείο, η ενεργειακή ρήτρα διαφυγής αποτελεί ένα νέο χρηματοδοτικό εργαλείο που έρχεται να συμπληρώσει τους πόρους του ΕΣΠΑ, σε μια περίοδο κατά την οποία το Ταμείο Ανάκαμψης οδεύει προς την ολοκλήρωσή του.