Η πιο αξιόπιστη απάντηση στο ερώτημα «πόσες απολύσεις προκάλεσαν η πράσινη μετάβαση και η επέλαση της Κίνας» δεν είναι ένας απόλυτος αριθμός. Είναι ένα τεκμηριωμένο εύρος: περίπου 180.000 έως 220.000 ευρωπαϊκές θέσεις εργασίας έχουν ανακοινωθεί ότι θα καταργηθούν, θα μεταφερθούν ή θα χαθούν σε μεγάλες βιομηχανικές αναδιαρθρώσεις την τελευταία πενταετία. Το κέντρο βάρους βρίσκεται κοντά στις 200.000 θέσεις — με την αυτοκινητοβιομηχανία να απορροφά τη συντριπτική πλειονότητα.
Περίπου 200.000 ευρωπαϊκές θέσεις έχουν τεθεί υπό κατάργηση ή μεταφορά σε κλάδους όπου η πράσινη μετάβαση και ο κινεζικός ανταγωνισμός αποτελούν ουσιώδεις, αλλά όχι αποκλειστικούς, παράγοντες.
Summary: τα βασικά στοιχεία σε 30 δευτερόλεπτα
- 170.444 θέσεις: Η καθαρή ανακοινωμένη συρρίκνωση στην αυτοκινητοβιομηχανία της ΕΕ από το 2022 έως το πρώτο εξάμηνο του 2026.
- 88,4% μέσα σε δύο χρόνια: Οι 150.733 από αυτές τις θέσεις συγκεντρώνονται στο 2024 και στο 2025.
- Βαρύτερο πλήγμα στους προμηθευτές: 88.946 θέσεις, ή το 52,2% του συνόλου, αφορούν κατασκευαστές εξαρτημάτων και όχι τις ίδιες τις αυτοκινητοβιομηχανίες.
- Περίπου 200.000 στην ευρύτερη Ευρώπη: Το αναλυτικό εύρος 180.000–220.000 προσθέτει μη επικαλυπτόμενες μεγάλες περιπτώσεις σε χάλυβα, φωτοβολταϊκά και μπαταρίες. Δεν αποτελεί επίσημη στατιστική σειρά.
- Η πράσινη μετάβαση δεν είναι συνολικά καθαρός καταστροφέας θέσεων: Σε 718 μεγάλες «πράσινες» αναδιαρθρώσεις καταγράφηκαν 108.073 ανακοινωμένες απώλειες, αλλά και 183.753 νέες θέσεις — καθαρό αποτέλεσμα +75.680.
Τι αλλάζει
Η Ευρώπη δεν αντιμετωπίζει απλώς μία ακόμη κυκλική κάμψη της βιομηχανίας. Βρίσκεται μπροστά σε αλλαγή παραγωγικού υποδείγματος.
Η ηλεκτροκίνηση μειώνει τη σημασία του κινητήρα εσωτερικής καύσης, του κιβωτίου ταχυτήτων, των συστημάτων καυσίμου και εκατοντάδων μηχανικών εξαρτημάτων. Ταυτόχρονα αυξάνει τη σημασία της μπαταρίας, των ηλεκτρονικών ισχύος, του λογισμικού και των ημιαγωγών — τομέων στους οποίους η ευρωπαϊκή βιομηχανία δεν διαθέτει πάντοτε αντίστοιχη υπεροχή.
Η Κίνα δεν εμφανίζεται απλώς ως φθηνότερος εξαγωγέας. Έχει αναπτύξει ολοκληρωμένη αλυσίδα από πρώτες ύλες και κυψέλες μπαταριών μέχρι ηλεκτρικά αυτοκίνητα, φωτοβολταϊκά και εξοπλισμό καθαρής ενέργειας. Η ευρωπαϊκή μετάβαση, επομένως, δημιουργεί νέα ζήτηση ακριβώς στους κλάδους όπου οι κινεζικές επιχειρήσεις έχουν αποκτήσει πλεονέκτημα κόστους, κλίμακας και ταχύτητας.
Γιατί έχει σημασία
Το πρόβλημα δεν είναι μόνο πόσες θέσεις δημιουργούνται και πόσες χάνονται. Είναι πού, σε ποιον κλάδο, με ποιες δεξιότητες και υπό ποια ιδιοκτησία.
Ένας εργαζόμενος σε εργοστάσιο κινητήρων στη Γερμανία, στη Γαλλία ή στην Ιταλία δεν μετακινείται αυτομάτως σε μονάδα μπαταριών στην Ουγγαρία ή σε πάρκο φωτοβολταϊκών στην Ισπανία. Οι νέες θέσεις μπορεί να απαιτούν διαφορετική ειδίκευση, να δημιουργούνται εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά ή να εξαρτώνται από κινεζικά κεφάλαια και τεχνολογία.
Η πράσινη μετάβαση μπορεί, συνεπώς, να είναι θετική για τη συνολική απασχόληση και ταυτόχρονα εξαιρετικά επώδυνη για συγκεκριμένες βιομηχανικές περιοχές.
Η αυτοκινητοβιομηχανία έχασε καθαρά 170.444 θέσεις
Η πληρέστερη συγκρίσιμη βάση προέρχεται από το European Restructuring Monitor του Eurofound. Για την περίοδο 2022–δεύτερο τρίμηνο 2026, καταγράφει καθαρή ανακοινωμένη συρρίκνωση 170.444 θέσεων σε κατασκευαστές αυτοκινήτων και προμηθευτές της ΕΕ.
| Περίοδος | Αυτοκινητοβιομηχανίες – OEM | Προμηθευτές | Σύνολο |
|---|---|---|---|
| 2022 | 38 | 1.880 | 1.918 |
| 2023 | 3.314 | 1.695 | 5.009 |
| 2024 | 53.235 | 38.209 | 91.444 |
| 2025 | 24.246 | 35.043 | 59.289 |
| Α΄ εξάμηνο 2026 | 665 | 12.119 | 12.784 |
| Σύνολο | 81.498 | 88.946 | 170.444 |
- υπολογισμοί από τη βάση αναδιαρθρώσεων της ευρωπαϊκής αυτοκινητοβιομηχανίας του Eurofound.
Η έκρηξη δεν είναι ομοιόμορφη. Το 2022 και το 2023 οι συνολικές περικοπές παρέμεναν σχετικά περιορισμένες. Το 2024 εκτινάχθηκαν στις 91.444 θέσεις, ενώ το 2025 προστέθηκαν άλλες 59.289. Μέσα σε αυτά τα δύο χρόνια συγκεντρώθηκε το 88,4% ολόκληρης της καταγεγραμμένης συρρίκνωσης.
Οι προμηθευτές πληρώνουν το βαρύτερο τίμημα
Οι αυτοκινητοβιομηχανίες συγκεντρώνουν τη δημοσιότητα, αλλά η μεγαλύτερη πίεση μεταφέρεται σταδιακά στους προμηθευτές. Από τις 170.444 θέσεις, οι 88.946 —ποσοστό 52,2%— αφορούν εταιρείες εξαρτημάτων.
Στο πρώτο εξάμηνο του 2026, μάλιστα, οι προμηθευτές αντιπροσώπευαν το 94,8% της καταγεγραμμένης συρρίκνωσης. Αυτό είναι χαρακτηριστικό της επόμενης φάσης της κρίσης: οι μεγάλοι όμιλοι μειώνουν παραγωγή, απλοποιούν πλατφόρμες και περιορίζουν παραγγελίες, μεταφέροντας το σοκ στους μικρότερους κρίκους της αλυσίδας.
Η εικόνα πιθανότατα είναι συντηρητική. Το Eurofound καταγράφει κυρίως μεγάλες αναδιαρθρώσεις — κατά κανόνα τουλάχιστον 100 θέσεων ή τουλάχιστον 10% του προσωπικού σε εγκαταστάσεις άνω των 250 εργαζομένων. Εκατοντάδες μικρότερες περικοπές σε υπεργολάβους δεν εμφανίζονται αναγκαστικά στη βάση.
Η CLEPA, η ευρωπαϊκή ένωση προμηθευτών, καταμέτρησε 104.000 ακαθάριστες ανακοινωμένες περικοπές μόνο στους προμηθευτές το 2024–2025 — 54.000 το 2024 και 50.000 το 2025. Ο αριθμός δεν πρέπει να προστεθεί στα στοιχεία του Eurofound, επειδή καλύπτει επικαλυπτόμενες περιπτώσεις και διαφορετική γεωγραφική και στατιστική περίμετρο. Επιβεβαιώνει, όμως, την έκταση της πίεσης.
Η Γερμανία βρίσκεται στο επίκεντρο
Η Γερμανία αποτελεί την καρδιά του ευρωπαϊκού σοκ. Σύμφωνα με την ανάλυση του Eurofound για την αναδιάρθρωση του κλάδου, στη χώρα ανακοινώθηκαν περισσότερες από 70.000 καθαρές απώλειες θέσεων το 2024 και πάνω από 40.000 το 2025.
Η γερμανική κρίση δεν περιορίζεται στους γνωστούς κατασκευαστές. Επηρεάζει μηχανουργεία, εταιρείες μεταλλικών εξαρτημάτων, συστήματα καυσίμου, κιβώτια ταχυτήτων, χυτήρια, καλωδιώσεις, ελαστικά και βιομηχανικό εξοπλισμό. Επειδή η γερμανική αλυσίδα εκτείνεται στην Τσεχία, τη Σλοβακία, την Πολωνία, την Ουγγαρία, την Αυστρία και τη βόρεια Ιταλία, κάθε γερμανική περικοπή παραγγελιών πολλαπλασιάζεται στην υπόλοιπη Ευρώπη.
Η μεγάλη ανατροπή: οι «πράσινες» αναδιαρθρώσεις δημιούργησαν περισσότερες θέσεις από όσες αφαίρεσαν
Η συνολική εικόνα της πράσινης μετάβασης είναι πιο σύνθετη από εκείνη της αυτοκινητοβιομηχανίας.
Σε 718 μεγάλες αναδιαρθρώσεις που το Eurofound συνέδεσε με την πράσινη μετάβαση την περίοδο 2021–2024, καταγράφηκαν 108.073 ανακοινωμένες απώλειες θέσεων, αλλά και 183.753 ανακοινωμένες νέες θέσεις. Το καθαρό ισοζύγιο ήταν θετικό κατά 75.680 θέσεις.
| Έτος | Ανακοινωμένες απώλειες | Ανακοινωμένες νέες θέσεις | Καθαρό ισοζύγιο |
|---|---|---|---|
| 2021 | –27.791 | +38.982 | +11.191 |
| 2022 | –17.873 | +57.925 | +40.052 |
| 2023 | –21.891 | +46.900 | +25.009 |
| 2024 | –40.518 | +39.946 | –572 |
| Σύνολο | –108.073 | +183.753 | +75.680 |
- Eurofound – Company restructuring and the twin transitions και αναλυτικός πίνακας αποτελεσμάτων.
Αυτό ανατρέπει την απλοϊκή αφήγηση ότι η πράσινη μετάβαση «καταστρέφει συνολικά την εργασία». Δημιούργησε περίπου 1,7 ανακοινωμένες νέες θέσεις για κάθε θέση υπό κατάργηση στις συγκεκριμένες μεγάλες αναδιαρθρώσεις.
Όμως οι κερδισμένοι δεν είναι υποχρεωτικά οι ίδιοι άνθρωποι, οι ίδιες περιοχές ή οι ίδιες επιχειρήσεις. Η θέση σε ένα εργοστάσιο κινητήρων μπορεί να χαθεί στη Βάδη-Βυρτεμβέργη, ενώ η νέα θέση δημιουργείται σε μονάδα μπαταριών στην Ουγγαρία ή σε έργο ΑΠΕ στην Ιβηρική Χερσόνησο.
Τέσσερις δυνάμεις λειτουργούν ταυτόχρονα
Η αιτιότητα δεν μπορεί να περιοριστεί σε μία πολιτική ή σε μία χώρα. Η ευρωπαϊκή αναδιάρθρωση προκύπτει από τη σύμπτωση τεχνολογικής αλλαγής, κινεζικής βιομηχανικής ισχύος, υψηλού κόστους και ασθενέστερης ζήτησης.
Η πράσινη μετάβαση επιταχύνει την απαξίωση παλαιών τεχνολογιών. Η Κίνα καταλαμβάνει μεγαλύτερο τμήμα της νέας αγοράς. Η ακριβή ευρωπαϊκή ενέργεια, τα υψηλά επιτόκια και η χαμηλή ζήτηση περιορίζουν την ικανότητα των ευρωπαϊκών εταιρειών να χρηματοδοτήσουν την αλλαγή. Οι τέσσερις παράγοντες αλληλοενισχύονται.
Κίνα: από εμπορικός ανταγωνιστής σε βιομηχανικός ιδιοκτήτης
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα εκτίμησε ότι μία αύξηση των κινεζικών εισαγωγών κατά 1.000 ευρώ ανά εργαζόμενο σε έναν κλάδο συνδέεται με πτώση του ποσοστού απασχόλησης κατά 0,1 ποσοστιαία μονάδα.
Σε ολόκληρη την περίοδο 2015–2022, περίπου 240.000 θέσεις στην Ευρωζώνη έπαψαν να υπάρχουν ή μετακινήθηκαν προς λιγότερο εκτεθειμένους κλάδους, σύμφωνα με την ανάλυση της ΕΚΤ. Ο αριθμός δεν περιλαμβάνεται στην εκτίμηση των 200.000, επειδή αφορά διαφορετικό χρονικό διάστημα, ολόκληρη τη μεταποίηση και περιλαμβάνει επαγγελματικές μετακινήσεις — όχι μόνο απολύσεις.
Η ίδια μελέτη δείχνει ότι μεταξύ 2019 και 2024 οι ευρωπαϊκές εισαγωγές από την Κίνα αυξήθηκαν ιδιαίτερα γρήγορα στα οχήματα, περίπου κατά 150%, και στα χημικά, περίπου κατά 140%.
Ωστόσο, η Κίνα έχει και δεύτερο ρόλο: επενδύει μέσα στην Ευρώπη. Κινεζικές επιχειρήσεις μπαταριών δημιούργησαν καθαρά περίπου 5.130 θέσεις στην ΕΕ από το 2021, σύμφωνα με το Eurofound.
Το παράδοξο είναι προφανές: η κινεζική βιομηχανική επέλαση μπορεί να αφαιρεί μερίδιο αγοράς από ευρωπαϊκές εταιρείες και ταυτόχρονα να δημιουργεί ευρωπαϊκές θέσεις σε εργοστάσια κινεζικής ιδιοκτησίας.
Μπαταρίες: 5.830 μεγάλες περικοπές και ένα πλήγμα στην ευρωπαϊκή αυτονομία
Ο κλάδος των μπαταριών παρουσιάστηκε ως πυρήνας της νέας ευρωπαϊκής βιομηχανικής πολιτικής. Η κατάρρευση ή αναδίπλωση ευρωπαϊκών σχεδίων αποκάλυψε, όμως, τα προβλήματα χρηματοδότησης, κλίμακας και τεχνολογικής ωρίμανσης.
Οι άμεσα τεκμηριωμένες μεγάλες περικοπές περιλαμβάνουν:
- Northvolt: 5.290 θέσεις.
- Novo Energy: 270 θέσεις.
- ACC: 100 θέσεις.
- Ioncor: 170 θέσεις.
Το σύνολο ανέρχεται σε 5.830 ανακοινωμένες άμεσες περικοπές, χωρίς τις παράπλευρες απώλειες σε εργολάβους και υπηρεσίες. Μέρος αυτών ενδέχεται να εμφανίζεται και στα στοιχεία της αυτοκινητοβιομηχανίας, γι’ αυτό δεν προστίθεται μηχανικά στο βασικό σύνολο.
Παρά τις αποτυχίες, η απασχόληση στην ευρωπαϊκή παραγωγή μπαταριών υπερδιπλασιάστηκε από 31.176 άτομα το 2014 σε 66.653 το 2023. Το πρόβλημα δεν είναι ότι ο κλάδος δεν αναπτύσσεται. Είναι ότι αυξάνεται ο κίνδυνος η ανάπτυξή του να ελέγχεται περισσότερο από ασιατικές και κυρίως κινεζικές επιχειρήσεις.
Χάλυβας: πράσινη παραγωγή με υψηλό κοινωνικό κόστος
Στο Port Talbot της Ουαλίας, η μετάβαση της Tata Steel από υψικαμίνους σε ηλεκτρικό κλίβανο συνοδεύτηκε από την προοπτική απώλειας έως 2.800 θέσεων. Η περίπτωση αποτελεί ίσως το καθαρότερο ευρωπαϊκό παράδειγμα περικοπών που συνδέονται άμεσα με την τεχνολογική μετάβαση προς χαμηλότερες εκπομπές, σύμφωνα με την Tata Steel.
Στη Γερμανία, η Thyssenkrupp Steel ανακοίνωσε σχέδιο που αντιστοιχεί σε περίπου 5.000 άμεσες μειώσεις προσωπικού και άλλες 6.000 θέσεις μέσω μεταβιβάσεων δραστηριοτήτων ή εξωτερικών παρόχων μέχρι το 2030. Εδώ τα αίτια είναι μικτά: αδύναμη ζήτηση, υψηλό ενεργειακό κόστος, πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα, ασιατικός ανταγωνισμός και ανάγκη πράσινου εκσυγχρονισμού. Πρόκειται για πρόγραμμα συνολικής μείωσης περίπου 11.000 θέσεων, όχι για 11.000 άμεσες απολύσεις σε μία χρονιά, όπως διευκρινίζει το βιομηχανικό σχέδιο της Thyssenkrupp.
Φωτοβολταϊκά: πράσινη ανάπτυξη χωρίς ευρωπαϊκή παραγωγή
Η ευρωπαϊκή ζήτηση φωτοβολταϊκών αυξήθηκε, αλλά μεγάλο μέρος της καλύφθηκε από κινεζικές εισαγωγές. Η Meyer Burger έκλεισε το εργοστάσιο παραγωγής κυψελών στο Freiberg της Γερμανίας, καταργώντας περίπου 500 θέσεις, επικαλούμενη τον ανταγωνισμό από φθηνότερα κινεζικά προϊόντα και την ανεπαρκή ευρωπαϊκή στήριξη, σύμφωνα με το Reuters.
Αυτό δεν σημαίνει ότι ολόκληρη η ηλιακή οικονομία συρρικνώνεται. Η απασχόληση στον ευρωπαϊκό ηλιακό κλάδο έφθασε τις 865.000 θέσεις το 2024, αν και η SolarPower Europe προέβλεψε υποχώρηση προς τις 825.000 το 2025. Η διαφορά των περίπου 40.000 είναι εκτίμηση συνολικής απασχόλησης, όχι καταμέτρηση απολύσεων, και επομένως δεν μπορεί να προστεθεί στο σύνολο.
Αντίστοιχα, η ευρωπαϊκή αιολική βιομηχανία υπολόγιζε 442.800 άμεσες και έμμεσες θέσεις το 2024, με προοπτική αύξησης προς τις 607.000 έως το 2030. Ο κλάδος εμφανίζει προβλήματα σε επιμέρους κατασκευαστές, αλλά παραμένει συνολικά κλάδος καθαρής ανάπτυξης της απασχόλησης, σύμφωνα με τη WindEurope.
Ποιοι αριθμοί δεν πρέπει να προστεθούν
Το βασικό μεθοδολογικό λάθος θα ήταν να αθροίσουμε κάθε αριθμό που εμφανίζεται σε έκθεση ή ανακοίνωση. Πολλά σύνολα επικαλύπτονται ή μετρούν διαφορετικά πράγματα.
| Αριθμός | Τι μετρά | Προστίθεται στο σύνολο; |
|---|---|---|
| 170.444 | Καθαρή ανακοινωμένη συρρίκνωση στην αυτοκινητοβιομηχανία της ΕΕ | Βασική αφετηρία |
| 108.073 | Απώλειες σε «πράσινες» μεγάλες αναδιαρθρώσεις 2021–2024 | Όχι — επικαλύπτεται με αυτοκίνητο και άλλους κλάδους |
| 104.000 | Ακαθάριστες περικοπές στους προμηθευτές αυτοκινήτου 2024–2025 | Όχι — διαφορετική μέθοδος και επικάλυψη |
| 240.000 | Θέσεις που χάθηκαν ή μετακινήθηκαν λόγω κινεζικών εισαγωγών, 2015–2022 | Όχι — διαφορετική περίοδος και ευρύτερος ορισμός |
| 40.000 | Προβλεπόμενη πτώση συνολικής ηλιακής απασχόλησης το 2025 | Όχι — πρόβλεψη, όχι απολύσεις |
| 54.000–112.000 | Προβολή απωλειών στον άνθρακα για ολόκληρη τη δεκαετία 2020–2030 | Όχι — μακροχρόνιο σενάριο |
Η τελευταία προβολή προέρχεται από το Κοινό Κέντρο Ερευνών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και αφορά πιθανές μελλοντικές απώλειες, όχι πραγματοποιημένες απολύσεις της πενταετίας.
Η τελική ετυμηγορία
Ο ασφαλέστερος αριθμός είναι οι 170.444 ανακοινωμένες καθαρές περικοπές στην αυτοκινητοβιομηχανία της ΕΕ. Πρόκειται για το ισχυρότερο και συγκρίσιμο στατιστικό σημείο αναφοράς.
Όταν προστεθούν οι σαφώς διακριτές μεγάλες περιπτώσεις σε χάλυβα, φωτοβολταϊκά, μπαταρίες και άλλες ενεργοβόρες βιομηχανίες —με προσαρμογή για τις επικαλύψεις και τη διαφορετική γεωγραφική κάλυψη— η συνολική τάξη μεγέθους για την ευρύτερη Ευρώπη διαμορφώνεται εύλογα μεταξύ 180.000 και 220.000 θέσεων.
Το μέσο σημείο, περίπου 200.000 θέσεις, είναι η καταλληλότερη δημοσιογραφική σύνοψη. Δεν είναι επίσημο διάστημα εμπιστοσύνης ούτε καταμέτρηση ισάριθμων αναγκαστικών απολύσεων. Περιλαμβάνει ανακοινωμένες καταργήσεις θέσεων, σταδιακές μειώσεις μέσω συνταξιοδοτήσεων και μη αντικατάστασης, μεταβιβάσεις δραστηριοτήτων και προγράμματα που εκτείνονται έως το 2030.
Η πράσινη μετάβαση και η Κίνα δεν είναι οι μοναδικοί υπεύθυνοι. Η ακριβή ενέργεια, η υποχώρηση της ζήτησης, τα υψηλά επιτόκια, η χαμηλότερη αξιοποίηση των εργοστασίων και τα παλαιότερα προβλήματα ανταγωνιστικότητας έχουν επίσης κρίσιμο ρόλο.
Το πολιτικά εκρηκτικό συμπέρασμα, όμως, παραμένει: η Ευρώπη δημιουργεί πράσινη ζήτηση ταχύτερα από όσο δημιουργεί δική της πράσινη βιομηχανία. Έτσι, οι παλιές ευρωπαϊκές θέσεις χάνονται τώρα, ενώ σημαντικό μέρος των νέων θέσεων δημιουργείται αργότερα, αλλού, με διαφορετικές δεξιότητες — και συχνά υπό κινεζικό βιομηχανικό έλεγχο.
Ανακοινωμένη συρρίκνωση θέσεων στην αυτοκινητοβιομηχανία
ΕΕ-27, 2022–Α΄ εξάμηνο 2026. Θέσεις σε μεγάλες αναδιαρθρώσεις.
| period | oem | suppliers |
|---|---|---|
| 2022 | 38 | 1,880 |
| 2023 | 3,314 | 1,695 |
| 2024 | 53,235 | 38,209 |
| 2025 | 24,246 | 35,043 |
| Α΄ 2026 | 665 | 12,119 |