Μία από τις πιο εντυπωσιακές πραγματικότητες στον πόλεμο της Μέσης Ανατολής είναι η επίμονη αντοχή του καθεστώτος του Ιράν να «απορροφά» τις οικονομικές δυσκολίες που έχουν προκύψει λόγω της σύγκρουσης.
Από την άλλη, είναι γεγονός ότι μετά από έξι μήνες πολέμου, η οικονομία της χώρας παρουσιάζει ανησυχητικά σημάδια κόπωσης.
Και σε αυτά φαίνεται να ποντάρει πλέον ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ.
Ο Τραμπ εμφανίζεται διατεθειμένος να αφήσει την οικονομική πίεση στο Ιράν να ενταθεί, αντί να εξαπολύσει νέες στρατιωτικές επιθέσεις, για να εξαναγκάσει την Τεχεράνη να ανοίξει εκ νέου τα Στενά του Ορμούζ, καθώς η Ισλαμική Δημοκρατία επανέλαβε ότι οι προϋποθέσεις για την ελεύθερη διέλευση από τη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια οδό δεν έχουν ακόμη διαμορφωθεί.
«Απλώς παρακολουθούμε το Ιράν με τον τεράστιο πληθωρισμό του και το γεγονός ότι δεν έχει χρήματα», δήλωσε ο Τραμπ στο Axios σε συνέντευξή του, την Κυριακή, υποστηρίζοντας ότι ο αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός της χώρας επιδεινώνει τα οικονομικά της προβλήματα.
Η αλλαγή αυτή στην τακτική των Ηνωμένων Πολιτειών έρχεται σε μια κρίσιμη στιγμή για την οικονομία του Ιράν. Η χώρα έχει ήδη υποστεί σημαντικές οικονομικές πιέσεις λόγω του πολέμου, ωστόσο οι απώλειες αρχίζουν να εγκυμονούν σοβαρούς κινδύνους, ιδίως καθώς παραμένει σε ισχύ ο αμερικανικός αποκλεισμός στα Στενά του Ορμούζ.
Έκθεση του Foundation for Defense of Democracies (FDD) έχει εκτιμήσει ότι ο ναυτικός αποκλεισμός πιθανότατα κοστίζει στη χώρα 435 εκατ. δολάρια την ημέρα, δεδομένου ότι το πετρέλαιο αποτελεί βασική πηγή εσόδων για το Ιράν.
«Η οικονομική σανίδα σωτηρίας του Ιράν έχει χαθεί λόγω του αμερικανικού αποκλεισμού και η οικονομία θα παραμείνει σε κατάσταση βαθιάς ύφεσης, εκτός εάν η χώρα καταφέρει να εξασφαλίσει παραχωρήσεις», έγραψε τη Δευτέρα ο Γουίλιαμ Τζάκσον της Capital Economics.
«Ωστόσο, το αν θα συμβεί αυτό εξαρτάται τελικά από τον βαθμό της οικονομικής πίεσης που το ιρανικό καθεστώς είναι διατεθειμένο να υποστεί προκειμένου να επιτύχει τους στρατιωτικούς και γεωπολιτικούς του στόχους», συμπλήρωσε.
Με αφορμή όλα αυτά, το Business Insider συγκεντρώνει πέντε γραφήματα που καταδεικνύουν την οικονομική πίεση που συσσωρεύεται για το Ιράν:
Εξαγωγές πετρελαίου
Οι εξαγωγές πετρελαίου, που είναι η ραχοκοκαλιά της ιρανικής οικονομίας, καταγράφουν κατακόρυφη πτώση, γεγονός που υποδηλώνει ότι η χώρα ενδέχεται να αντιμετωπίζει έλλειψη ρευστότητας.
Ο αμερικανικός συνασπισμός «United Against Nuclear Iran» εκτιμά ότι οι εξαγωγές πετρελαίου του Ιράν υποχώρησαν στο χαμηλό επίπεδο των περίπου 65.000 βαρελιών ημερησίως τον Μάιο — σημειώνοντας «βουτιά» 69% σε σχέση με τα 2,12 εκατ. βαρέλια την ημέρα που εξήγε πριν από τον πόλεμο.
Οι εκτιμήσεις για τον Ιούνιο και τον Ιούλιο ποικίλλουν. Η ACNL εκτιμά ότι οι εξαγωγές πετρελαίου ανέκαμψαν στα 1,7 εκατ. βαρέλια ημερησίως τον Ιούνιο και ανήλθαν στα 967.000 βαρέλια ημερησίως τον Ιούλιο, κυρίως λόγω της αυξημένης ζήτησης από την Κίνα.
Οικονομολόγοι της Capital Economics ανέφεραν ότι οι εξαγωγές πετρελαίου του Ιράν πιθανότατα μειώθηκαν σε επίπεδα «σχεδόν μηδενικά» τον Ιούλιο, αφού επιβλήθηκε εκ νέου ναυτικός αποκλεισμός. Η Capital Economics επικαλέστηκε αναφορές σύμφωνα με τις οποίες το Ιράν δεν έχει φορτώσει κανένα δεξαμενόπλοιο στο νησί Χαργκ —τον βασικό του τερματικό σταθμό εξαγωγής αργού πετρελαίου— εδώ και τουλάχιστον μία εβδομάδα.
Το Ιράν βρίσκεται επίσης σε «λιγότερο ευνοϊκή θέση» για να αντιμετωπίσει τον ναυτικό αποκλεισμό τώρα σε σχέση με τον Απρίλιο, σημείωσε ο Τζάκσον της Capital Economics, επισημαίνοντας ότι τα διαθέσιμα συναλλαγματικά αποθέματα πιθανότατα έχουν μειωθεί από την έναρξη του πολέμου.
Ο ναυτικός αποκλεισμός θα μπορούσε να περικόψει έως και το 70% των εσόδων του Ιράν από τις εξαγωγές, σύμφωνα με εκτίμηση της Oxford Economics.
Προς τη μεγαλύτερη οικονομική συρρίκνωση των τελευταίων 38 ετών
Το πραγματικό ΑΕΠ του Ιράν αναμένεται να συρρικνωθεί κατά 5,4% σε ετήσια βάση το 2026, σύμφωνα με εκτίμηση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου τον Ιούλιο.
Σε περίπτωση που δούμε κάμψη τέτοιας κλίμακας, αυτό θα σημαίνει ότι το Ιράν βιώνει τη χειρότερη οικονομική συρρίκνωση από το 1988, όταν κατέρρευσαν οι τιμές του πετρελαίου, επιφέροντας καίριο πλήγμα στα έσοδα της χώρας.
Δεδομένου ότι οι εξαγωγές πετρελαίου αντιστοιχούσαν σε ποσοστό περίπου 11% του ΑΕΠ του Ιράν πριν από την σύγκρουση, οι εισαγωγές της χώρας θα πρέπει να μειωθούν κατά περίπου 75% ώστε να αντισταθμιστεί η απώλεια των εσόδων από τις εξαγωγές, σύμφωνα με την εκτίμηση του Τζάκσον της Capital Economics.
«Είναι βέβαιο ότι η οικονομία του Ιράν αντιμετωπίζει δυσκολίες», πρόσθεσε.
Η οικονομία του Ιράν παρουσίαζε ήδη σημάδια κατάρρευσης στα τέλη του περασμένου έτους, ανέφεραν ερευνητές του FDD σε σημείωμά τους, προσθέτοντας ότι η συνολική οικονομική ζημία από τον πόλεμο πιθανότατα ανέρχεται περίπου στα 144 δισ. δολάρια, ποσό που αντιστοιχεί στο 40% του ΑΕΠ του Ιράν πριν τον πόλεμο.
«Ο αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός αποδείχθηκε το πιο οικονομικά ακριβές μέσο που επιστρατεύτηκε», ανέφερε το think tank.
Σε ιστορικό χαμηλό το ριάλ
Το ιρανικό νόμισμα κατρακύλησε σε ιστορικό χαμηλό έναντι του δολαρίου ΗΠΑ φέτος το καλοκαίρι. Στις αρχές Αυγούστου, το δολάριο ισοδυναμούσε με περίπου 190.000 ριάλ, γεγονός που σηματοδοτεί τη χαμηλότερη τιμή που έχει καταγράψει ποτέ το νόμισμα του Ιράν.
Έκτοτε, το ριάλ έχει ανακάμψει ελαφρώς, με την ισοτιμία του δολαρίου να διαμορφώνεται γύρω στα 185.000 ριάλ τη Δευτέρα, σύμφωνα με στοιχεία της Bonbast.
Καλπάζει ο πληθωρισμός
Οι τιμές στο Ιράν συνεχίζουν να εκτινάσσονται, ως συνέπεια της σοβαρής υποτίμησης του ριάλ, ανέφερε η Capital Economics.
Ο πληθωρισμός στο Ιράν αυξήθηκε κατά 62% σε ετήσια βάση τον Ιούνιο, σύμφωνα με στοιχεία της στατιστικής υπηρεσίας της χώρας. Το ΔΝΤ προβλέπει ότι ο πληθωρισμός θα ανέλθει σε μέσο ετήσιο ρυθμό 68,9% έως το τέλος του έτους, βάσει της τελευταίας του έκθεσης για τις προοπτικές της οικονομίας, που δημοσιεύθηκε τον Ιούλιο.
Σε νέο ρεκόρ ο Δείκτης Δυσφορίας
Το οικονομικό κλίμα στο Ιράν βρίσκεται σε χαμηλό επίπεδο. Ο Δείκτης Δυσφορίας (Misery Index), ένας δείκτης μέτρησης του οικονομικού κλίματος που προκύπτει από το άθροισμα του πληθωρισμού (σε ετήσια βάση) και του ποσοστού ανεργίας, «άγγιξε» το 91,1 την άνοιξη, σημειώνοντας το υψηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί ποτέ, σύμφωνα με στοιχεία της στατιστικής υπηρεσίας της χώρας.
Το ποσοστό ανεργίας στο Ιράν αυξήθηκε σε περίπου 7% κατά το πρώτο τρίμηνο, σύμφωνα με το Ιρανικό Πρακτορείο Ειδήσεων Εργασίας.
Η χώρα έχασε περίπου 630.000 θέσεις εργασίας στον τομέα της μεταποίησης κατά το πρώτο τρίμηνο, σύμφωνα με την στατιστική υπηρεσία του Ιράν. Ο πόλεμος έχει προκαλέσει την απώλεια περίπου 1 εκατομμυρίου άμεσων θέσεων εργασίας, δήλωσε ο Γκολαμχοσεΐν Μοχαμάντι, αναπληρωτής υπουργός Εργασίας του Ιράν.
«Οι ζημιές στη βιομηχανία προκάλεσαν καταστροφή στην απασχόληση», ανέφερε το FDD, επισημαίνοντας τα εργοστάσια που έχουν καταστραφεί από στρατιωτικά πλήγματα.
Προτιμώμενη πηγή στην Google
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της - στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.