Το νέο ΕΠΑ 2026 – 2030 στρέφει σημαντικούς εθνικούς πόρους σε έργα ύδρευσης και διαχείρισης υδάτων, με τις Περιφέρειες να εντάσσουν πλέον τη λειψυδρία και την προστασία των υδατικών πόρων στις βασικές αναπτυξιακές τους προτεραιότητες.
Πάνω από μισό δισ. ευρώ για έργα ύδρευσης και διαχείρισης υδάτινων πόρων προβλέπει ο νέος αναπτυξιακός σχεδιασμός της χώρας για την περίοδο 2026 – 2030, καθώς οι πιέσεις στα αποθέματα νερού διευρύνονται πλέον πέρα από τις περιοχές που αντιμετώπιζαν παραδοσιακά προβλήματα λειψυδρίας. Η εξειδίκευση του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης (ΕΠΑ) 2026 – 2030 προβλέπει περισσότερα από 516 εκατ. ευρώ για τις συγκεκριμένες παρεμβάσεις, ενώ σε αρκετές Περιφέρειες η ύδρευση και η διαχείριση των υδάτων αποκτούν αυξημένο βάρος στον σχεδιασμό της επόμενης πενταετίας.
Το ΕΠΑ αποτελεί το βασικό αναπτυξιακό εργαλείο που χρηματοδοτείται από αμιγώς εθνικούς πόρους και λειτουργεί συμπληρωματικά προς το ΕΣΠΑ και το Ταμείο Ανάκαμψης. Στον νέο σχεδιασμό, τα έργα νερού εντάσσονται στον αναπτυξιακό στόχο της «Πράσινης Ανάπτυξης και του Πράσινου Μετασχηματισμού», ο οποίος συγκεντρώνει συνολικά 1,636 δισ. ευρώ.
Από το ποσό αυτό, 387,45 εκατ. ευρώ προορίζονται για έργα ύδρευσης και πόσιμου νερού και ακόμη 128,74 εκατ. ευρώ για τη διαχείριση υδάτινων πόρων, κατηγορία στην οποία περιλαμβάνονται μεταξύ άλλων φράγματα, λιμνοδεξαμενές και αρδευτικά δίκτυα. Οι δύο κατηγορίες συγκεντρώνουν συνολικά 516,19 εκατ. ευρώ, χωρίς σε αυτά να περιλαμβάνονται άλλες περιβαλλοντικές επενδύσεις για απόβλητα, κυκλική οικονομία και προστασία του φυσικού περιβάλλοντος.
Από την Αττική έως την Κρήτη – Πού πέφτει το βάρος
Η ίδια κατεύθυνση αποτυπώνεται και στα Περιφερειακά Προγράμματα. Στην Αττική, η «Πράσινη Ανάπτυξη» αποτελεί τον μεγαλύτερο αναπτυξιακό στόχο, με 130 εκατ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί σχεδόν στο ένα τρίτο του συνολικού προϋπολογισμού. Στις προβλεπόμενες παρεμβάσεις περιλαμβάνονται η διαχείριση υδάτων και αποβλήτων, η ενεργειακή αναβάθμιση, οι αστικές αναπλάσεις και οι πράσινες υποδομές.
Στη Στερεά Ελλάδα η σύνδεση είναι ακόμη πιο άμεση, καθώς η εξειδίκευση αναφέρεται ρητά στη διαχείριση υδάτων και στην αντιμετώπιση της λειψυδρίας. Η συγκεκριμένη αναφορά έχει ενδιαφέρον, καθώς δείχνει ότι το ζήτημα περνά πλέον και στον περιφερειακό προγραμματισμό των επενδύσεων της επόμενης πενταετίας.
Στη Θεσσαλία, οι προτεραιότητες επηρεάζονται από τις αυξημένες ανάγκες που άφησαν πίσω τους τα ακραία καιρικά φαινόμενα των τελευταίων ετών. Προβλέπονται χρηματοδοτήσεις για έργα διαχείρισης υδάτων, εγγειοβελτιωτικές υποδομές, καθαρισμούς ρεμάτων και παρεμβάσεις προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή, με ιδιαίτερη σημασία και για τον αγροτικό τομέα της Περιφέρειας.
Στην Κρήτη, όπου η επάρκεια και η διαχείριση του νερού αποτελούν σταθερό ζήτημα, το 19% του Περιφερειακού Προγράμματος κατευθύνεται στην πράσινη ανάπτυξη. Στον σχεδιασμό περιλαμβάνονται υποδομές βιώσιμης διαχείρισης φυσικών πόρων, μαζί με έργα πολιτικής προστασίας και ενίσχυσης της ανθεκτικότητας.
Τα 516 εκατ. ευρώ δεν έχουν ακόμη «διευθύνσεις»
Σε αυτή τη φάση, πάντως, η εξειδίκευση του ΕΠΑ δεν αποτελεί κατάλογο συγκεκριμένων έργων. Δεν προσδιορίζει ποια φράγματα, δίκτυα ύδρευσης ή λιμνοδεξαμενές θα χρηματοδοτηθούν ούτε ποιοι δήμοι και φορείς θα προηγηθούν. Η εικόνα θα γίνει σαφέστερη στο επόμενο στάδιο, με την οριστικοποίηση των Τομεακών και Περιφερειακών Προγραμμάτων και, κυρίως, με τις προσκλήσεις μέσω των οποίων θα κατανεμηθούν οι διαθέσιμοι πόροι.
Αυτό που ήδη προκύπτει από την κατανομή, ωστόσο, είναι η σημαίνουσα θέση των έργων νερού στο ΕΠΑ 2026-2030. Με 516,19 εκατ. ευρώ να κατευθύνονται αποκλειστικά σε ύδρευση και διαχείριση υδατικών πόρων, το βάρος μεταφέρεται πλέον στην επιλογή των έργων που θα χρηματοδοτηθούν και στην ταχύτητα με την οποία οι διαθέσιμοι πόροι θα μετατραπούν σε υποδομές.