Το βασικό χρονικό «ορόσημο» τίθεται τον Νοέμβριο όταν και αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί η εξέταση της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων για την ερευνητική γεώτρηση.
Σε νέες «ράγες» εισέρχεται το εθνικό πρόγραμμα έρευνας και ανάπτυξης υδρογονανθράκων με τα δύο βασικά «ορόσημα» να αφορούν, από τη μία την επικείμενη πραγματοποίηση ερευνητικής γεώτρησης στο block 2 τον Φεβρουάριο του 2027 και από την άλλη τη διεθνή πρόσκληση της ΕΔΕΥΕΠ προς σεισμογραφικές εταιρείες για πρόσκτηση σεισμικών δεδομένων σε θαλάσσιες περιοχές της Δυτικής και Νότιας Ελλάδας.
Ειδικότερα, η αρχή έγινε, όπως είχε εξαγγείλει το -, με την κατάθεση της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων για την ερευνητική γεώτρηση στο block 2 στις 7 Αυγούστου για να ακολουθήσει λίγες μέρες αργότερα στις 11 Αυγούστου, η δημοσίευση της προκήρυξης της ΕΔΕΥΕΠ στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ, γεγονός που εγκαινίασε και την περίοδο των 90 ημερών, εντός της οποίας, οι σεισμογραφικές εταιρείες έχουν περιθώριο να υποβάλλουν σχετικό αίτημα για έρευνες στις προκαθορισμένες περιοχές.
Τόσο στη μία όσο και στην άλλη περίπτωση, το βασικό χρονικό «ορόσημο» τίθεται τον Νοέμβριο όταν και αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί η εξέταση της ΣΜΠΕ για την ερευνητική γεώτρηση, καθώς και να έχει συμπληρωθεί το 90ήμερο με καταληκτική ημερομηνία την Τρίτη 10 Νοεμβρίου.
- GSI: Σε γαλλικό φόντο πλέον οι προκλήσεις υλοποίησης του έργου – Ποια είναι τα επόμενα βήματα
Με βάση τον σχεδιασμό και εφόσον τελεσφορήσουν οι δύο διαδικασίες χωρίς προσκόμματα και προβλήματα, η «επόμενη μέρα» θα περιλαμβάνει υποψήφιες εταιρείες να εξερευνήσουν τις ελληνικές θάλασσες μέσω δισδιάστατων και τρισδιάστατων ερευνών για δυνητικά πετρελαϊκά συστήματα καθώς και την ολοκλήρωση της αδειοδοτικής διαδικασίας για την ερευνητική γεώτρηση, γεγονός που με την σειρά του θα ανοίξει τον δρόμο στο γεωτρύπανο Stena DrillMax να αναλάβει δράση επί του πεδίου τον Φεβρουάριο του 2027, όπως έχει προβλεφθεί.
Πρόκειται για δύο σημαντικές εξελίξεις καθώς από την μία μιλάμε για την πρώτη ερευνητική γεώτρηση στο ελληνικό θαλάσσιο υπέδαφος μετά από 40 χρόνια, ενώ από την άλλη, η κίνηση της ΕΔΕΥΕΠ δύναται και φιλοδοξεί να επαναφέρει υψηλά στην ατζέντα των πετρελαϊκών εταιρειών το εθνικό πρόγραμμα έρευνας και ανάπτυξης υδρογονανθράκων, το οποίο, όσο κι αν έχει «αναβιώσει» με τις εξελίξεις στο μπλοκ 2 και την είσοδο της Chevron προ μηνών σε 4+1 νέα οικόπεδα νοτίως της Κρήτης και της Πελοποννήσου, παραμένει εν πολλοίς «αχαρτογράφητο» και εκτός των ραντάρ της οικείας βιομηχανίας.
Το τελευταίο βήμα πριν την γεώτρηση στον «Ασωπό 1»
Το πλέον ώριμο σκέλος του ελληνικού προγράμματος υδρογονανθράκων βρίσκεται σήμερα στο Block 2, στο βορειοδυτικό Ιόνιο. Η κοινοπραξία διατηρεί ως στόχο τον Φεβρουάριο του 2027 για την πραγματοποίηση της «Ασωπός 1». Πρόκειται για τη γεώτρηση που θα ελέγξει έναν από τους μεγαλύτερους και γεωλογικά ωριμότερους ερευνητικούς στόχους της χώρας, στον οποίο αποδίδονται δυνητικοί πόροι φυσικού αερίου έως 200 δισ. κυβικά μέτρα. Η συγκεκριμένη εκτίμηση αφορά πιθανούς πόρους και όχι βεβαιωμένα αποθέματα, καθώς μόνο η γεώτρηση μπορεί να επιβεβαιώσει εάν υπάρχει κοίτασμα, ποια είναι η έκτασή του και αν μπορεί να αξιοποιηθεί εμπορικά.
Ο «Ασωπός» αναδείχθηκε ως ο βασικός στόχος μετά την τρισδιάστατη σεισμική έρευνα που πραγματοποιήθηκε το 2022 σε έκταση 2.244 τετραγωνικών χιλιομέτρων. Η γεώτρηση σχεδιάζεται να γίνει σε βάθος νερού περίπου 850 μέτρων και να φθάσει σε συνολικό βάθος περίπου 4.622 μέτρων, προκειμένου να διερευνηθεί πιθανός ανθρακικός ταμιευτήρας.
Παρά το μέγεθος του στόχου, το ρίσκο παραμένει υψηλό. Οι γεωλογικές πιθανότητες επιτυχίας υπολογίζονται στην περιοχή του 16%, ποσοστό που υπενθυμίζει ότι ακόμη και η πλέον ώριμη σεισμική εικόνα δεν προδικάζει το αποτέλεσμα του γεωτρύπανου. Η «Ασωπός 1» θα αποτελέσει, επομένως, το πρώτο πραγματικό τεστ για το κατά πόσο οι γεωλογικές ενδείξεις του Ιονίου μπορούν να οδηγήσουν σε ανακάλυψη φυσικού αερίου.
Στην κοινοπραξία η ExxonMobil ελέγχει το 60%, η Energean το 30% και η HELLENiQ ENERGY το 10%. Διαχειριστής κατά την ερευνητική φάση παραμένει η Energean. Εφόσον υπάρξει ανακάλυψη και το έργο περάσει στη φάση ανάπτυξης, τη διαχείριση προβλέπεται να αναλάβει η ExxonMobil. Το κόστος της ίδιας της γεώτρησης εκτιμάται μεταξύ 60 και 70 εκατ. ευρώ.
- «Μετρημένα» αποτελέσματα στις δημοπρασίες ΔΕΣΦΑ – Αυξάνουν οι εξαγωγές αερίου από Ελλάδα
Νέο «σκανάρισμα» στις ελληνικές θάλασσες
Σε ό,τι αφορά την προκήρυξη της ΕΔΕΥΕΠ, ο βασικός στόχος αφορά στην «χαρτογράφηση» μιας ευρύτερης θαλάσσιας περιοχής της τάξης των 180-190.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων που συμπίπτει εν πολλοίς με το σύνολο των οικοπέδων που είχαν χαραχτεί με το νόμο Μανιάτη (ν.4001/2011). Σύμφωνα με την προβλεπόμενη διαδικασία, οι σεισμογραφικές εταιρείες που θα εκδηλώσουν ενδιαφέρον, καλούνται να προχωρήσουν σε δισδιάστατες και τρισδιάστατες σεισμικές μετρήσεις με τα δεδομένα να χαρακτηρίζονται «μη αποκλειστικής χρήσης» (non exclusive seismic data).
Η λογική είναι ότι ένας δυνητικός «παίκτης» του upstream θα μπορεί να αποκτήσει πρόσβαση σε πολύ πιο σύγχρονη και λεπτομερή εικόνα του υπεδάφους, χωρίς να χρειάζεται εξαρχής να επωμιστεί το ιδιαίτερα υψηλό κόστος μιας δικής του σεισμικής έρευνας. Το στοιχείο αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η προηγούμενη μεγάλη δημόσια σεισμική αποτύπωση πραγματοποιήθηκε πριν από περίπου 14 χρόνια.
Η έρευνα που είχε αναλάβει ο νορβηγικός κολοσσός PGS (νυν TGS) την περίοδο 2012-2013 δημιούργησε ένα σημαντικό αρχείο δεδομένων, το οποίο χρησιμοποιήθηκε στη συνέχεια για την προώθηση των θαλάσσιων παραχωρήσεων. Ωστόσο, η αξιοποίηση παλαιότερων μετρήσεων αυξάνει την αβεβαιότητα για μια εταιρεία που εξετάζει την είσοδό της στην ελληνική αγορά.
Η νέα συλλογή δεδομένων έρχεται ακριβώς να περιορίσει αυτό το επενδυτικό ρίσκο. Η προσθήκη νέων, υψηλότερης ανάλυσης μετρήσεων μπορεί να λειτουργήσει ως εργαλείο ωρίμανσης νέων περιοχών και, παράλληλα, να καταστήσει πιο εύκολη την είσοδο μικρότερων και μεσαίων εταιρειών upstream στην ελληνική αγορά.Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι, όπως αποκαλύπτεται μέσα από την πρόσκληση, αφετηρία για τη νέα διαδικασία αποτέλεσε η επίσημη εκδήλωση ενδιαφέροντος της PGS Exploration (UK) Ltd., η οποία στις αρχές του έτους απευθύνθηκε στην ΕΔΕΥΕΠ. Η εταιρεία αποτελεί «βρετανικό εταιρικό βραχίονα» του νορβηγικού κολοσσού PGS (νυν TGS) ο οποίος αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παγκοσμίως ομίλους στις θαλάσσιες σεισμικές και γεωφυσικές έρευνες.