Να προετοιμάσουν το έδαφος για μια νέα συνάντηση με τον Κιμ Γιονγκ Ουν, ακόμη και μέσα στο φθινόπωρο, πιέζει του; συνεργάτες του ο Ντόναλντ Τραμπ, επιχειρώντας να αναβιώσει μία από τις πιο φιλόδοξες – και αμφιλεγόμενες – διπλωματικές πρωτοβουλίες της πρώτης προεδρικής θητείας του: την προσπάθεια να πείσει τη Βόρεια Κορέα να εγκαταλείψει το πυρηνικό της πρόγραμμα.
Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους τους οποίους επικαλείται η Wall Street Journal, ο Τραμπ έχει συζητήσει ήδη κατ’ ιδίαν με τον Βορειοκορεάτη ηγέτη το ενδεχόμενο μιας προσωπικής συνάντησης μαζί του κατά τη διάρκεια του επόμενου ταξιδιού του στην Ασία. Ένα πιθανό παράθυρο ανοίγει τον Νοέμβριο, όταν ηγέτες από όλο τον κόσμο αναμένεται να συγκεντρωθούν στη Σεντζέν της Κίνας για τη σύνοδο Οικονομικής Συνεργασίας Ασίας-Ειρηνικού (APEC).
Ο σχεδιασμός, σε επίσημο επίπεδο, δεν έχει πέσει ακόμα στο τραπέζι, ωστόσο, η επιθυμία του Τραμπ για ακόμη ένα τετ α τετ με τον Κιμ δείχνει ότι ο Αμερικανός πρόεδρος αναζητεί μια μεγάλη επιτυχία στην εξωτερική πολιτική, την ώρα που η ανακήρυξη της νίκης στη στρατιωτική επιχείρηση που ξεκίνησε τον Φεβρουάριο στο Ιράν, μοιάζει δύσκολο να επιτευχθεί.
Ο Τραμπ θέλει να ανοίξει ξανά τον διάλογο
Οι περισσότεροι Αμερικανοί πρόεδροι είχαν αποφύγει να συναντήσουν τον Κιμ Γιονγκ Ουν χωρίς προϋποθέσεις, δεδομένου ότι πρόκειται για τον ηγέτη ενός αυταρχικού καθεστώτος με σημαντικό πυρηνικό οπλοστάσιο. Ο Τραμπ, αντίθετα, θεωρεί ότι μια ακόμη προσωπική συνάντηση μπορεί να ανοίξει εκ νέου τον δίαυλο επικοινωνίας με την Πιονγκγιάνγκ.
Αναλυτές και ορισμένοι Αμερικανοί αξιωματούχοι, ωστόσο, εμφανίζονται επιφυλακτικοί ως προς το κατά πόσο μια νέα σύνοδος θα μπορούσε να φέρει ουσιαστικά αποτελέσματα.
Από τις τρεις προηγούμενες συναντήσεις Τραμπ – Κιμ μέχρι σήμερα, το πυρηνικό και πυραυλικό οπλοστάσιο της Βόρειας Κορέας έχει ενισχυθεί σημαντικά, ενώ οι δυνατότητες της Πιονγκγιάνγκ να πλήξει ακόμη και το αμερικανικό έδαφος έχουν αυξηθεί.
«Θέλει να φέρει στα μέτρα του ακόμη έναν δεσποτικό δικτάτορα, βασιζόμενος στην εσφαλμένη αντίληψη ότι μια προσωπική σχέση θα επιτύχει πραγματικά τους στόχους της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής», σχολίασε ο Μπρους Κλίνγκνερ, πρώην υψηλόβαθμο στέλεχος της CIA με ειδίκευση στις δύο Κορέες, τη Βόρεια και τη Νότια.
Αξιωματούχος του Λευκού Οίκου ανέφερε ότι ο Τραμπ και ο Κιμ θα συναντηθούν «την κατάλληλη στιγμή». Η αντιπροσωπεία της Βόρειας Κορέας στον ΟΗΕ δεν απάντησε άμεσα σε αίτημα για σχόλιο.
Είχε επιχειρήσει να τον συναντήσει και πέρυσι
Ο Τραμπ είχε προσπαθήσει να συναντηθεί με τον Κιμ και κατά τη διάρκεια περιοδείας του στην Ασία το 2025. Μιλώντας τότε σε δημοσιογράφους μέσα στο Air Force One, τους είχε ζητήσει να «διαδώσουν» ότι επιθυμούσε μια συνάντηση με τον Βορειοκορεάτη ηγέτη.
Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, η Πιονγκγιάνγκ είχε αφήσει διακριτικά να εννοηθεί ότι ήταν θετική σε μια τέτοια προοπτική. Ωστόσο, τα χρονικά περιθώρια ήταν πολύ στενά για να διευθετηθούν τα περίπλοκα ζητήματα ασφαλείας και οργάνωσης.
Ο Τραμπ είχε αναφέρει αργότερα ότι μια συνάντηση με τον Κιμ ενδεχομένως να επισκίαζε το προγραμματισμένο τετ α τετ του με τον Κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ στη Νότια Κορέα. «Ίσως θα ήταν ασέβεια», είχε πει μετά τη συνάντηση διάρκειας 100 λεπτών με τον Σι, προσθέτοντας: «Θα επιστρέψω, όσον αφορά τον Κιμ Γιονγκ Ουν».
Περιόρισε για χάρη του Κιμ μια κοινή άσκηση ΗΠΑ – Νότιας Κορέας
Την Κυριακή, ο Τραμπ ανακοίνωσε μέσω social media εντολή για περιορισμό κοινής στρατιωτικής άσκησης ΗΠΑ και Νότιας Κορέας, επικαλούμενος εν μέρει «την πολύ καλή σχέση μου με τον Κιμ Γιονγκ Ουν».
Η κίνηση θυμίζει τις παραχωρήσεις που είχε κάνει στην πρώτη θητεία του, όταν περιόρισε κοινές ασκήσεις με τη Σεούλ σε μια προσπάθεια αποκλιμάκωσης της έντασης πριν από τις συνόδους κορυφής με τον Κιμ.
Μία ημέρα αργότερα, πάντως, ο Τραμπ δήλωσε ότι η απόφασή του σχετιζόταν και με το γεγονός ότι η Νότια Κορέα δεν βοήθησε τις ΗΠΑ στις προσπάθειες να ξεμπλοκάρουν τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ. Παράλληλα, αποκάλυψε ότι ο Κιμ έχει ανταποκριθεί στα ανοίγματά του, χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες.
«Έχει καταστήσει σαφές ότι θέλει να συναντήσει ξανά τον Κιμ», δήλωσε ο Βίκτορ Τσα, ειδικός για τη Βόρεια Κορέα στο Center for Strategic and International Studies. «Οι ασκήσεις τού έδωσαν την ευκαιρία να κάνει κάτι συγκεκριμένο για να δείξει στον Κιμ ότι αντιμετωπίζει σοβαρά το ενδεχόμενο συνάντησης».
Η πρεσβεία της Νότιας Κορέας στις ΗΠΑ εξέφρασε την ελπίδα ότι η «φιλική σχέση» Τραμπ και Κιμ θα οδηγήσει σε «ουσιαστικό διάλογο» και θα ενισχύσει τη σταθερότητα στην Κορεατική Χερσόνησο.
Από τη Σιγκαπούρη του 2018 στο ναυάγιο του Ανόι, ένα χρόνο μετά
Ο Τραμπ ελπίζει ότι μια νέα προσπάθεια πυρηνικής διπλωματίας θα έχει καλύτερη κατάληξη από εκείνη της πρώτης θητείας του.
Το 2018, οι δύο ηγέτες συναντήθηκαν στη Σιγκαπούρη και υπέγραψαν τη λεγόμενη «Διακήρυξη της Σιγκαπούρης», η οποία έθετε ένα πλαίσιο για τις συνομιλίες σχετικά με την αποπυρηνικοποίηση.
Οι επικριτές της συμφωνίας υποστήριξαν ότι ήταν πιο αδύναμη ακόμη και από προηγούμενες συμφωνίες μεταξύ ΗΠΑ και Βόρειας Κορέας.
Τραμπ και Κιμ συναντήθηκαν ξανά στο Ανόι το 2019, όμως οι συνομιλίες βρήκαν σε τοίχο, όταν ο Βορειοκορεάτης ηγέτης δεν συμφώνησε στην πλήρη εγκατάλειψη του πυρηνικού προγράμματος της χώρας του.
Αργότερα την ίδια χρονιά, ο τότε πρόεδρος της Νότιας Κορέας Μουν Τζε-ιν οργάνωσε μια τελευταία συνάντηση των τριών ηγετών στην Αποστρατιωτικοποιημένη Ζώνη μεταξύ Βόρειας και Νότιας Κορέας. Ούτε εκείνη, όμως, κατάφερε να σπάσει το αδιέξοδο.
Πόσες πυρηνικές κεφαλές διαθέτει σήμερα ο Κιμ
Η κυβέρνηση Μπάιντεν απέφυγε την άμεση εμπλοκή με τη Βόρεια Κορέα και επικεντρώθηκε στην ενίσχυση της τριμερούς συνεργασίας ΗΠΑ, Ιαπωνίας και Νότιας Κορέας.
Παράλληλα, όμως, η Πιονγκγιάνγκ συνέχιζε να επεκτείνει, σε μεγάλο βαθμό μακριά από τα βλέμματα της διεθνούς κοινότητας, το πυρηνικό και βαλλιστικό της πρόγραμμα.
Ανεξάρτητοι ειδικοί στον έλεγχο των εξοπλισμών έχουν εκτιμήσει ότι η Βόρεια Κορέα μπορεί να διαθέτει περίπου 60 πυρηνικές κεφαλές και αρκετό σχάσιμο υλικό για την κατασκευή έως και 90.
Ο Τζέφρι Λιούις, ειδικός στο πυρηνικό πρόγραμμα της Πιονγκγιάνγκ στο Κέντρο Διεθνούς Ασφάλειας και Συνεργασίας του Πανεπιστημίου Στάνφορντ, θεωρεί ωστόσο ότι αυτές οι εκτιμήσεις είναι πλέον ξεπερασμένες.
«Το οπλοστάσιο της Βόρειας Κορέας βρίσκεται πιθανότατα πλέον στις εκατοντάδες», εκτίμησε, επικαλούμενος τις εκατοντάδες πλατφόρμες εκτόξευσης πυραύλων που έχει παρουσιάσει η χώρα, καθώς και τις αυξανόμενες ποσότητες πλουτωνίου και υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου που παράγει κάθε χρόνο.
Τον Μάρτιο, η αμερικανική κοινότητα πληροφοριών εκτίμησε στην ετήσια έκθεσή της για τις παγκόσμιες απειλές ότι «η Βόρεια Κορέα παραμένει προσηλωμένη στην επέκταση των στρατηγικών οπλικών προγραμμάτων της, συμπεριλαμβανομένων των πυραύλων και των πυρηνικών κεφαλών, και στην εδραίωση της αποτρεπτικής της ικανότητας».
Έναν μήνα αργότερα, υψηλόβαθμος αξιωματούχος του Πενταγώνου προειδοποίησε το Κογκρέσο ότι οι πυρηνικές δυνάμεις της Βόρειας Κορέας είναι ολοένα και περισσότερο ικανές να πλήξουν το αμερικανικό έδαφος, ενώ οι πύραυλοί της μπορούν να χτυπήσουν τη Νότια Κορέα και την Ιαπωνία με πυρηνικές ή συμβατικές κεφαλές.
Το μεγάλο «δώρο» που επιδιώκει ο Κιμ
Οι ΗΠΑ δεν αναγνωρίζουν επισήμως τη Βόρεια Κορέα ως πυρηνική δύναμη, κάτι που ο Κιμ επιδιώκει εδώ και χρόνια να αλλάξει.
«Σε επίπεδο αντίληψης, αυτό είναι πολύ σημαντικό για τη Βόρεια Κορέα», εξηγεί ο Βίκτορ Τσα. «Πάντα ήθελαν οι ΗΠΑ να εγκαταλείψουν την αποπυρηνικοποίηση και απλώς να τους αποδεχθούν ως κράτος που διαθέτει πυρηνικά όπλα».
Αυτός είναι και ένας από τους μεγαλύτερους κινδύνους μιας νέας συνάντησης: ο Κιμ θα προσέλθει αυτή τη φορά στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων από σαφώς ισχυρότερη θέση.
Η Βόρεια Κορέα έχει βελτιώσει τις σχέσεις της με την Κίνα, έχει εμβαθύνει τη συνεργασία της με το Ιράν στον τομέα των πυραύλων και έχει στείλει χιλιάδες στρατιώτες για να συνδράμουν τη Ρωσία στον πόλεμο στην Ουκρανία, αποκτώντας παράλληλα πολύτιμη πολεμική εμπειρία.
Ο Κιμ επαναβεβαίωσε πρόσφατα τη στενότερη σχέση της Πιονγκγιάνγκ με τη Μόσχα, δηλώνοντας ότι οι δύο χώρες «συνέχισαν την ιστορία του κοινού αγώνα για δικαιοσύνη και τις πολύτιμες παραδόσεις φιλίας». Παράλληλα, συναντήθηκε με τον Σι Τζινπίνγκ τον Ιούνιο, ενώ Αμερικανοί και ξένοι αξιωματούχοι εκτιμούν ότι είναι πιθανό να συναντήσει και τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν πριν από το τέλος του έτους.