Πρώην πρόεδρος του Ιράν υπερασπίζεται τη συμφωνία με τις ΗΠΑ: «Άνευ προηγουμένου τα προνόμια» για την Τεχεράνη

Σαν «εξαιρετική ευκαιρία» για την Τεχεράνη χαρακτήρισε ο πρώην πρόεδρος του Ιράν, Μοχάμεντ Χαταμί το μνημόνιο κατανόησης που υπέγραψε με τις Ηνωμένες Πολιτείες, προειδοποιώντας ότι η πλήρης ακύρωσή του θα μπορούσε να δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα για τη χώρα.

Ο Χαταμί (ηγήθηκε της Ισλαμικής Δημοκρατίας από το 1997 ως το 2005) χαρακτήρισε το μνημόνιο «άνευ προηγουμένου», υποστηρίζοντας ότι «από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και μετά, κανένα έγγραφο που έχει υπογράψει Αμερικανός πρόεδρος δεν έχει παραχωρήσει τέτοιου μεγέθους προνόμια στην άλλη πλευρά».

Σε βιντεοσκοπημένη δήλωσή του, εξέφρασε επίσης τη στήριξή του σε κάθε κίνηση που μπορεί να οδηγήσει στον τερματισμό του πολέμου, στην άρση των περιορισμών που έχουν επιβληθεί στο Ιράν και στη δημιουργία προοπτικών για ένα καλύτερο μέλλον για τη χώρα.

Αναφερόμενος, πάντως, στην κατάσταση στο εσωτερικό του Ιράν κατά τη διάρκεια του πολέμου, σημείωσε ότι «η λαϊκή συμμετοχή υποχωρεί σταδιακά εξαιτίας της προπαγάνδας και των λανθασμένων συνθημάτων».

«Δεν υπάρχουν συνομιλίες με το Ιράν»

Νωρίτερα την Τρίτη, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ είχε δηλώσει ότι «δεν βρίσκονται σε εξέλιξη ούτε έχουν προγραμματιστεί συνομιλίες ή διαπραγματεύσεις με το Ιράν».

Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social, ο Τραμπ πρόσθεσε ότι ο ναυτικός αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών θα παραμείνει σε ισχύ και θα εφαρμοστεί πλήρως.

Όσον αφορά τα Στενά του Ορμούζ, υποστήριξε ότι «είναι ανοικτά και λειτουργούν κανονικά και όλες οι θαλάσσιες νάρκες έχουν απομακρυνθεί ή καταστραφεί».

Από την πλευρά του, ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ δήλωσε, σε ομιλία που μεταδόθηκε από την κρατική τηλεόραση, ότι «τα Στενά του Ορμούζ δεν θα ανοίξουν εάν δεν εφαρμοστούν οι δεσμεύσεις των Ηνωμένων Πολιτειών που περιλαμβάνονται στο προσωρινό μνημόνιο κατανόησης».

Όπως διευκρίνισε, στις δεσμεύσεις αυτές περιλαμβάνονται «η άρση του αποκλεισμού, η αποδέσμευση των παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων, η άρση των πετρελαϊκών κυρώσεων, ο τερματισμός των απειλών και των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα, καθώς και οι υπόλοιποι όροι τους οποίους έχει δεσμευτεί να τηρήσει η Ουάσινγκτον».

Αργότερα, με ανάρτησή του στην πλατφόρμα X, ο Γκαλιμπάφ υπογράμμισε ότι η ενίσχυση της αμερικανικής πίεσης προς την Τεχεράνη δεν πρόκειται να οδηγήσει σε παραχωρήσεις οι οποίες δεν αποτελούσαν εξαρχής μέρος της συμφωνίας.

Οι δύσκολες εκκρεμότητες

Από την έναρξη του πολέμου, οι ιρανικές απειλές κατά πλοίων έχουν παραλύσει τη ναυσιπλοΐα στα στρατηγικής σημασίας Στενά του Ορμούζ. Η Τεχεράνη έχει θέσει ως προϋπόθεση για τα πλοία που επιθυμούν να περάσουν από το στενό να εξασφαλίζουν προηγουμένως την άδειά της, ενώ επιχείρησε να επιβάλει και «τέλος παροχής υπηρεσιών», κάτι που απέρριψαν τόσο η Ουάσινγκτον όσο και άλλες χώρες της περιοχής.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες, από την πλευρά τους, έχουν επιβάλει ναυτικό αποκλεισμό σε όλα τα ιρανικά λιμάνια, εμποδίζοντας την είσοδο και την έξοδο πλοίων, με τη συνδρομή των αμερικανικών αεροπλανοφόρων που έχουν αναπτυχθεί στην περιοχή.

Οι δύο πλευρές επρόκειτο να καταλήξουν σε μια ευρύτερη συμφωνία για σειρά σύνθετων ζητημάτων, με κυριότερα το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και τη διαχείριση των Στενών του Ορμούζ, μέσα σε διάστημα 60 ημερών από την υπογραφή του μνημονίου κατανόησης τον περασμένο Ιούνιο.

Ωστόσο, οι συνομιλίες ανεστάλησαν πριν καν αρχίσουν, στις 7 Ιουλίου, με αποτέλεσμα η προθεσμία να εκπνεύσει τη Δευτέρα χωρίς να έχει σημειωθεί πρόοδος. Την ίδια ώρα, η ένταση μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσινγκτον έχει κλιμακωθεί εκ νέου, με εκατέρωθεν δηλώσεις και έναν νέο γύρο φραστικής αντιπαράθεσης.