Σε πλήρες αδιέξοδο παραμένουν οι διπλωματικές προσπάθειες για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή, με τον Ντόναλντ Τραμπ να διαβεβαιώνει ότι δεν διεξάγονται ούτε προγραμματίζονται συνομιλίες με το Ιράν και την Τεχεράνη να επιμένει ότι το στενό του Ορμούζ θα παραμείνει κλειστό μέχρι η Ουάσιγκτον να εκπληρώσει τους όρους που θέτει η ιρανική πλευρά.
Αν και η ένταση των εχθροπραξιών έχει υποχωρήσει σημαντικά σε σύγκριση με τις πρώτες εβδομάδες του πολέμου, όταν οι αμερικανικοί και ισραηλινοί βομβαρδισμοί και τα ιρανικά αντίποινα ήταν σχεδόν καθημερινά, η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά τεταμένη, καθώς η σύγκρουση οδεύει προς τη συμπλήρωση οκτώ μηνών.
Τραμπ: «Δεν διεξάγονται ούτε προγραμματίζονται συνομιλίες»
«Δεν διεξάγονται αυτή τη στιγμή ούτε συζητήσεις ούτε συνομιλίες, ούτε προγραμματίζονται, με την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν», ανέφερε ο Τραμπ μέσω Truth Social.
Ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε παράλληλα ότι ο ναυτικός αποκλεισμός του Ιράν «παραμένει σε πλήρη ισχύ και είναι απόλυτα αποτελεσματικός», ενώ επέμεινε ότι το στενό του Ορμούζ είναι «ανοικτό και λειτουργεί» και πως όλες οι θαλάσσιες νάρκες έχουν απομακρυνθεί ή πυροδοτηθεί.
Οι δηλώσεις του βρίσκονται σε ευθεία αντίθεση με όσα είχε πει μία ημέρα νωρίτερα στο Fox News ο ειδικός απεσταλμένος και γαμπρός του, Τζάρεντ Κούσνερ, ο οποίος έκανε λόγο για «πολύ θετικές» συνομιλίες.
Σύμφωνα, ωστόσο, με πηγή του Γαλλικού Πρακτορείου στην αμερικανική πλευρά, οι συνομιλίες έχουν ανασταλεί. Ο Τραμπ φέρεται να έχει δώσει εντολή στην ομάδα του να μη συνεχίσει τον διάλογο όσο η Τεχεράνη δεν αποδέχεται τις αμερικανικές θέσεις.
Η Τεχεράνη επιμένει στους όρους της
Από την πλευρά του Ιράν δεν υπάρχουν ενδείξεις υποχώρησης. Ο επικεφαλής διαπραγματευτής Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ επανέλαβε ότι το στενό του Ορμούζ δεν πρόκειται να ανοίξει μέχρι η αμερικανική κυβέρνηση να εφαρμόσει τις δεσμεύσεις που, σύμφωνα με την Τεχεράνη, ανέλαβε στο πλαίσιο του μνημονίου κατανόησης του Ισλαμαμπάντ.
«Οι Αμερικανοί νομίζουν πως αν πιέσουν πιο δυνατά το Ιράν θα αποσπάσουν παραχωρήσεις που δεν συμπεριλαμβάνονταν ποτέ στη συμφωνία», ανέφερε μέσω X, χαρακτηρίζοντας την κυβέρνηση Τραμπ «μπουλούκι γελωτοποιών» που δεν θα μπορέσει να βγάλει «λαγό από το καπέλο».
Η συμφωνία του Ιουνίου προέβλεπε περίοδο 60 ημερών, με δυνατότητα παράτασης, για διαπραγματεύσεις με στόχο την επίλυση των διαφορών, καθώς και κατάπαυση του πυρός. Η προθεσμία έληξε τη Δευτέρα, χωρίς να υπάρξει αποτέλεσμα, καθώς η διαδικασία είχε εκτροχιαστεί πολύ νωρίτερα.
Ο Γαλιμπάφ επανέλαβε ότι μεταξύ των όρων της Τεχεράνης βρίσκονται η άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού, η άμεση αποδέσμευση των παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων, η άρση του πετρελαϊκού εμπάργκο και ο τερματισμός των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα.
Νέα ένταση με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα
Το ήδη τεταμένο σκηνικό επιβαρύνθηκε περαιτέρω από τη νέα αντιπαράθεση ανάμεσα στο Ιράν και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Το Αμπού Ντάμπι κατηγόρησε την Τεχεράνη ότι εκτόξευσε την Τρίτη δύο βαλλιστικούς πυραύλους, οι οποίοι κατέληξαν στη θάλασσα, υποστηρίζοντας ότι στόχος τους ήταν «η διεθνής ναυσιπλοΐα».
Μετά το περιστατικό, τα ΗΑΕ ανακοίνωσαν ότι αναστέλλουν μέχρι νεοτέρας όλες τις εμπορικές ανταλλαγές και τις χρηματοοικονομικές συναλλαγές με το Ιράν.
Η Τεχεράνη απέρριψε κατηγορηματικά τις κατηγορίες, διαψεύδοντας ότι ιρανικοί πύραυλοι εκτοξεύτηκαν εναντίον των Εμιράτων.
Ο Τραμπ και η «νέα περιοχή των ΗΠΑ» στο Ορμούζ
Την ίδια ώρα, ο Τραμπ επανέρχεται στην ιδέα να μετατραπεί το στενό του Ορμούζ σε «αμερικανικό έδαφος». Την Τρίτη αναδημοσίευσε στο Truth Social χάρτη στον οποίο η στρατηγικής σημασίας θαλάσσια οδός εμφανιζόταν με τη λεζάντα «νέα περιοχή των ΗΠΑ».
Παρά τους ισχυρισμούς του Αμερικανού προέδρου ότι το στενό είναι ανοικτό και λειτουργεί, η ναυσιπλοΐα απέχει πολύ από τα επίπεδα που καταγράφονταν πριν από τον πόλεμο.
Η ακριβής αποτύπωση της κίνησης είναι ακόμη δυσκολότερη, καθώς ορισμένα πλοία επιλέγουν να απενεργοποιούν τους πομπούς εντοπισμού τους όταν επιχειρούν να διασχίσουν το στενό.
Ο πόλεμος και ο αποκλεισμός
Μετά την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση εναντίον του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, η Τεχεράνη απάντησε με πλήγματα εναντίον γειτονικών χωρών που είναι σύμμαχοι της Ουάσιγκτον και έκλεισε το στενό του Ορμούζ, μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες οδούς για το παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Οι ΗΠΑ, από την πλευρά τους, επέβαλαν αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια στον Κόλπο.
Παρά τις δηλώσεις του Τραμπ για το Ορμούζ και την απειλή του τη Δευτέρα να «βομβαρδίσει» το Ομάν, ο Αμερικανός πρόεδρος φαίνεται, τουλάχιστον προς το παρόν, να επιλέγει περισσότερο μια στάση αναμονής.
Ο πόλεμος προκαλεί αυξανόμενη δυσαρέσκεια στο εσωτερικό των ΗΠΑ, ενώ, σύμφωνα με δημοσιεύματα του αμερικανικού Τύπου, ενδεχόμενη νέα κλιμάκωση των αμερικανικών στρατιωτικών επιχειρήσεων δυσχεραίνεται και από την ανησυχητική μείωση των αποθεμάτων όπλων ακριβείας και αντιαεροπορικών πυραύλων.
Η Ουάσιγκτον φαίνεται έτσι να ποντάρει περισσότερο στις μακροπρόθεσμες συνέπειες της οικονομικής πίεσης μέσω του αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών και των κυρώσεων, τις οποίες σχεδιάζει να διευρύνει περαιτέρω.
Το Ομάν και η μάχη για το μέλλον του Ορμούζ
Μέσα σε αυτό το σκηνικό, το Κατάρ, το οποίο συμμετέχει στις μεσολαβητικές προσπάθειες ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη, εκτίμησε ότι ενδεχόμενη συμφωνία μεταξύ Ιράν και Ομάν θα μπορούσε να «διευκολύνει» την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων για τον τερματισμό του πολέμου.
Ιράν και Ομάν, ανάμεσα στις ακτές των οποίων βρίσκεται το στενό του Ορμούζ, συζητούν εδώ και εβδομάδες για τη μελλοντική διαχείριση της θαλάσσιας οδού. Σύμφωνα με την Τεχεράνη, οι δύο πλευρές έχουν ήδη «εγκρίνει» τις γεωγραφικές συντεταγμένες των διαδρομών που θα πρέπει να ακολουθούν τα πλοία κατά την είσοδο και την έξοδό τους.
Το Ιράν, που στοχοποιεί πλοία τα οποία επιχειρούν να διασχίσουν το στενό χωρίς προηγουμένως να ζητήσουν την άδειά του, επιδιώκει επίσης να επιβάλει τέλη για τις υπηρεσίες που παρέχονται στη θαλάσσια οδό.
Το σχέδιο αυτό απορρίπτεται τόσο από τις Ηνωμένες Πολιτείες όσο και από τις πετρελαιοεξαγωγικές μοναρχίες της περιοχής, αφήνοντας το Ορμούζ στο επίκεντρο όχι μόνο της στρατιωτικής αλλά και της διπλωματικής και οικονομικής αντιπαράθεσης.