Μια από τις σημαντικές παραμέτρους που καταγράφηκαν κατά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων του δευτέρου τριμήνου των εγχώριων συστημικών τραπεζών ήταν η προσοχή των διοικήσεων να μην αναθεωρήσουν ανοδικά τη καθοδήγηση για κερδοφορία και απόδοση ενσώματων ιδίων κεφαλαίων, παρά τη θετική πορεία της οργανικής κερδοφορίας και την αναμενόμενη επιτάχυνση της στο δεύτερο εξάμηνο.
Εκτός από την Eurobank, οι διοικήσεις των άλλων τριών τραπεζών αποφάσισαν να μεταθέσουν την αναθεώρηση για τα αποτελέσματα του τρίτου τριμήνου, ενώ η Alpha προγραμματίζει να ανακοινώσει το επικαιροποιημένο επιχειρησιακό σχέδιο τριετίας. Το ερώτημα που προκύπτει είναι αν το τρέχον τρίτο τρίμηνο περιλαμβάνει παράγοντες που ενδέχεται να επηρεάσουν την κερδοφορία των συστημικών τραπεζών.
Σίγουρα, οι τράπεζες θα αναλάβουν στο τρέχον τρίμηνο το βάρος της συνέχισης της χρηματοδότησης του προγράμματος ανακαίνισης/δημιουργίας νέων σχολικών μονάδων «Μαριέττα Γιαννάκου», καθώς δεν το είχαν κάνει στο πρώτο εξάμηνο.
Η οικονομική επίπτωση για τις τέσσερις συστημικές τράπεζες από τη δωρεά θα φτάσει συνολικά τα 100 εκατ. ευρώ (σ.σ. 25 εκατ. ευρώ ανά τράπεζα). Ωστόσο, πρόκειται για μια δράση που είχε προϋπολογιστεί από την αγορά, αν και αναμενόταν να έχει καταγραφεί νωρίτερα. Από αυτή την άποψη, το κόστος της χορηγίας, σε συνδυασμό με άλλες ενέργειες, μπορεί να έχει σημασία για τη φετινή κερδοφορία.
Ανοιχτό θέμα για τρεις από τις τέσσερις συστημικές τράπεζες είναι τα δάνεια που βρίσκονται σε καθεστώς μειωμένης αλλά προοδευτικά αυξανόμενης δόσης (step-up). Σύμφωνα με τις οδηγίες του επόπτη (SSM), οι Eurobank, Alpha και Πειραιώς (σ.σ. η Εθνική έχει ελάχιστο σχετικό άνοιγμα) υλοποιούν καμπάνιες προκειμένου να πείσουν τους δανειολήπτες να μετατρέψουν τις υφιστάμενες δανειακές τους συμβάσεις σε τοκοχρεωλυτικές.
Το ποσοστό αποδοχής ξεπερνά το 50%, με τις τράπεζες να υπολογίζουν ότι περίπου το 70% θα αποδεχθεί τις προτάσεις τους, και προετοιμάζονται για την πώληση/τιτλοποίηση των δανείων που θα παραμείνουν σε καθεστώς step-up, λόγω της απροθυμίας των δανειοληπτών να τροποποιήσουν τις συμβάσεις τους.
Η Eurobank έχει προχωρήσει πρώτη στο επόμενο βήμα, ταξινομώντας τα step-up δάνεια σε μη εξυπηρετούμενα και εντάσσοντας σημαντικό μέρος τους σε νέο χαρτοφυλάκιο προς πώληση (project Moon II). Προηγήθηκε μια οριζόντια αξιολόγηση της οικονομικής και περιουσιακής κατάστασης των κατόχων step-up δανείων, με την Eurobank να διαθέτει επάρκεια συσσωρευμένων προβλέψεων, μέρος των οποίων έχει ήδη χρησιμοποιήσει.
Οι Πειραιώς και Alpha έχουν επικεντρωθεί στις καμπάνιες μετατροπής, ωστόσο είναι πιθανό, εντός του τρέχοντος ή του επόμενου τριμήνου, να κατατάξουν στα NPEs και στη συνέχεια στα «προοριζόμενα προς πώληση» step-up δάνεια. Από αυτές τις δύο κινήσεις μπορεί να προκύψει ανάγκη για πρόσθετες προβλέψεις.
Το «πακέτο ΔΕΘ» και ο πολιτικός κίνδυνος
Η παράμετρος που προκαλεί τη μεγαλύτερη ανησυχία στους επενδυτές αφορά στο «πακέτο ΔΕΘ» και την πιθανή επίπτωσή του στις τράπεζες. Η επικείμενη επίσκεψη του πρωθυπουργού στη ΔΕΘ είναι η τελευταία πριν τις εκλογές (σ.σ. όποτε και αν διεξαχθούν μέχρι την ολοκλήρωση της τρέχουσας κοινοβουλευτικής περιόδου) και έχει δημιουργήσει, μέσω συνεχών διαρροών, την προσδοκία ότι θα ανακοινώσει ένα σημαντικό πακέτο μέτρων.
Το ενδεχόμενο έκτακτης φορολόγησης των τραπεζικών κερδών έχει αποκλειστεί, ωστόσο παραμένει η ανησυχία αν οι τράπεζες θα κληθούν να αναλάβουν πρόσθετες δράσεις ως χορηγοί, που θα συμπεριληφθούν στο πακέτο ΔΕΘ. Το γεγονός ότι έχουν ήδη κινηθεί εθελοντικά προς αυτή την κατεύθυνση, ανακοινώνοντας τον περασμένο μήνα πολυετή χορηγία ύψους 160 εκατ. ευρώ για την ανακαίνιση κτηριακών υποδομών τριών πανεπιστημίων (ΕΚΠΑ, ΑΠΘ, ΕΜΠ) μειώνει, αλλά δεν εξαλείφει την ανησυχία, δεδομένου ότι το προεκλογικό πακέτο θα είναι πολυδιάστατο και μακροχρόνιο (σ.σ. δράσεις μέχρι το 2030).
Τέλος, σημαντικός παράγοντας είναι ο πολιτικός κίνδυνος, ο οποίος, σύμφωνα με χρηματιστές και διαχειριστές κεφαλαίου, θα αρχίσει να αποτυπώνεται στα εγχώρια περιουσιακά στοιχεία σταδιακά μετά το Σεπτέμβριο. Αν και δεν έχει άμεση μετρήσιμη επίπτωση στα αποτελέσματα των τραπεζών, η ταχύτητα και η έντασή του μπορεί να επηρεάσουν το ρυθμό πιστωτικής επέκτασης, τις εκδόσεις, τις προσπάθειες πώλησης χαρτοφυλακίων κ.ά.
Σε αυτό το πλαίσιο, οι τράπεζες έχουν ολοκληρώσει σε σημαντικό βαθμό τις φετινές εκδόσεις χρέους, επιτυγχάνοντας τους ενδιάμεσους στόχους MREL, ενώ δευτερεύουσες κινήσεις, όπως η έκδοση ομολογιών από την Εθνική Ασφαλιστική, κίνηση που θα διευκολύνει τη διανομή μερίσματος ή επιστροφής κεφαλαίου, ενισχύοντας τη καθαρή θέση της μητρικής Πειραιώς, αναμένεται να πραγματοποιηθούν σύντομα.
Μήνυμα συνέχειας οι αυξήσεις αποδοχών CEOs τραπεζών
Αντιθέτως, δεν φαίνεται να υπάρχει ανησυχία για την συνέχεια των υφιστάμενων διοικητικών ομάδων στις εγχώριες τράπεζες. Τους τελευταίους μήνες, με αποφάσεις διοικητικών συμβουλίων, αναπροσαρμόστηκαν αναδρομικά (σ.σ. από 1η Ιανουαρίου) οι μικτές ετήσιες σταθερές αποδοχές διευθυνόντων συμβούλων (CEOs) και αναπληρωτών τους, ως αποτέλεσμα της σημαντικής βελτίωσης της κερδοφορίας.
Το επίπεδο των ετήσιων μικτών σταθερών αποδοχών για τους CEOs των εγχώριων συστημικών τραπεζών κυμαίνεται μεταξύ 1,25 και 1,4 εκατ. ευρώ, φτάνοντας τον μέσο ευρωπαϊκό όρο. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη αναπροσαρμογή μισθών (σ.σ. φθάνει το 86%) της τελευταίας οκταετίας.