Ιδρύθηκε το 1472, όταν η Αναγέννηση βρισκόταν ακόμη στα πρώτα της βήματα, ο Χριστόφορος Κολόμβος δεν είχε διασχίσει τον Ατλαντικό και η Ιταλία, όπως τη γνωρίζουμε σήμερα, δεν υπήρχε καν ως κράτος.
Πεντέμισι αιώνες αργότερα, η Banca Monte dei Paschi di Siena όχι μόνο εξακολουθεί να υπάρχει, αλλά βρίσκεται στο επίκεντρο μιας από τις πιο εντυπωσιακές μάχες εξουσίας που έχει γνωρίσει το ευρωπαϊκό τραπεζικό σύστημα.
Και το 2026 αποδεικνύεται ταραχώδες ακόμη και για μια τράπεζα που έχει επιβιώσει από πολέμους, οικονομικές κρίσεις, σκάνδαλα και επανειλημμένες διασώσεις.
Μέσα σε λίγους μήνες η Monte Paschi έχει δει τον διευθύνοντα σύμβουλό της να κινδυνεύει να απομακρυνθεί και τελικά να εξασφαλίζει νέα θητεία, έχει δεχθεί επιθετική πρόταση εξαγοράς από την Intesa Sanpaolo και τώρα απαντά επιχειρώντας να γίνει η ίδια πολύ μεγαλύτερη.
Την Παρασκευή έκανε την κίνηση που ανατρέπει ξανά την τραπεζική σκακιέρα της Ιταλίας: κατέθεσε προτάσεις για την απόκτηση όχι μίας, αλλά δύο τραπεζών, της Banco BPM και της Banca Generali, συνολικής αξίας 34 δισ. ευρώ.
Στόχος είναι ουσιαστικά να διπλασιάσει τη χρηματιστηριακή της αξία και, ταυτόχρονα, να κάνει πολύ δυσκολότερη την εξαγορά της από την Intesa.
Από ενεχυροδανειστήριο της Αναγέννησης στην αρχαιότερη τράπεζα του κόσμου
Η ιστορία της αρχίζει στη Σιένα του 15ου αιώνα. Το Monte di Pietà di Siena, όπως ήταν αρχικά γνωστό, δημιουργήθηκε ως ενεχυροδανειστικό ίδρυμα για την παροχή οικονομικής βοήθειας στους φτωχότερους κατοίκους της τότε ανεξάρτητης πόλης-κράτους.
Επέζησε από την πτώση της Δημοκρατίας της Σιένα, την ενοποίηση της Ιταλίας, δύο παγκόσμιους πολέμους και αναρίθμητες οικονομικές κρίσεις.
Εκείνο που παραλίγο να μην επιβιώσει ήταν η ίδια της η φιλοδοξία.
Η εξαγορά που λίγο έλειψε να τη σκοτώσει
Το μεγάλο λάθος ήρθε το 2007, παραμονές της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης.
Η Monte Paschi συμφώνησε να αγοράσει την Banca Antonveneta σε μια συμφωνία που αποδείχθηκε καταστροφική. Η κρίση ξέσπασε λίγο αργότερα και αποκάλυψε το μέγεθος των προβλημάτων στον ισολογισμό της.
- Το 2009 χρειάστηκε κρατική στήριξη.
- Το 2013 χρειάστηκε ακόμη περισσότερα χρήματα.
- Το 2014 στράφηκε στους επενδυτές για δισεκατομμύρια νέων κεφαλαίων και το 2015 χρειάστηκε ναντλήσει ξανά χρήματα.
Για χρόνια, ένα από τα ιστορικότερα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα της Ευρώπης έγινε συνώνυμο της κακοδιαχείρισης, των ζημιών και των τραπεζικών σκανδάλων.
Και τελικά, το 2017, συνέβη αυτό που κάποτε θα έμοιαζε αδιανόητο. Το ιταλικό κράτος την εθνικοποίησε.
Από «μαύρη τρύπα» σε μηχανή εξαγορών
Η Ρώμη προσπάθησε στη συνέχεια να βρει έξοδο. Το 2020 διερεύνησε την πιθανότητα πώλησης της Monte Paschi στην UniCredit. Οι διαπραγματεύσεις κατέρρευσαν το 2021 και έναν χρόνο αργότερα η τράπεζα χρειάστηκε νέα αύξηση κεφαλαίου για να χρηματοδοτήσει την εξυγίανσή της.
Κάπου εκεί όμως η ιστορία αλλάζει. Η αναδιάρθρωση αρχίζει να αποδίδει. Η κερδοφορία επιστρέφει, η χρηματιστηριακή αξία ανακάμπτει και η κυβέρνηση μπορεί σταδιακά να μειώσει τη συμμετοχή της.
Το 2023 η Ιταλία πουλά το πρώτο πακέτο μετοχών της. Το 2024 ακολουθεί νέα πώληση.
Η τράπεζα που λίγα χρόνια νωρίτερα αναζητούσε κάποιον για να τη σώσει αρχίζει πλέον να αναζητεί η ίδια στόχους για εξαγορά.
Και το 2025 κάνει το μεγάλο άλμα.
Η «αδιανόητη» επίθεση στη Mediobanca
Η Monte Paschi στρέφεται εναντίον της Mediobanca, ενός ονόματος σχεδόν συνώνυμου με την οικονομική ελίτ της μεταπολεμικής Ιταλίας.
Η κίνηση αρχικά προκαλεί έκπληξη ακριβώς επειδή οι ρόλοι μοιάζουν αντεστραμμένοι: η τράπεζα που κάποτε ήταν το προβληματικό παιδί του ιταλικού συστήματος επιχειρεί να καταπιεί έναν από τους ιστορικούς πυλώνες του.
Και τα καταφέρνει. Η εξαγορά της Mediobanca το 2025 μεταμορφώνει τη θέση της Monte Paschi και ενισχύει δραματικά τις φιλοδοξίες του CEO της, Λουίτζι Λοβάλιο.
Αλλά η ηρεμία δεν κρατά πολύ.
Το 2026 των ανατροπών
Τον Απρίλιο του 2026, ο Λοβάλιο εξασφαλίζει νέα θητεία, έχοντας προηγουμένως βρεθεί αντιμέτωπος με προσπάθεια απομάκρυνσής του.
Τον Ιούνιο έρχεται η επόμενη βόμβα: η Intesa Sanpaolo επιχειρεί να εξαγοράσει τη Monte Paschi.
Και δύο μήνες αργότερα, η αρχαιότερη τράπεζα του κόσμου περνά στην αντεπίθεση.
Η πρόταση για Banco BPM και Banca Generali, συνολικής αξίας 34 δισ. ευρώ, είναι κάτι πολύ περισσότερο από ακόμη δύο deals.
Είναι κίνηση άμυνας μέσω επίθεσης. Εφόσον πετύχει, η Monte Paschi θα μπορούσε να διπλασιάσει τη χρηματιστηριακή της αξία και να μετατραπεί σε πολύ δυσκολότερο στόχο για την Intesa.
Η απίστευτη διαδρομή τις δύο τελευταίες δεκαετίες
Η διαδρομή μοιάζει σχεδόν κυκλική:
2007: αγοράζει την Antonveneta.
2009: διασώζεται από το κράτος.
2013: χρειάζεται νέα κρατική βοήθεια.
2014-2015: αντλεί δισεκατομμύρια από επενδυτές.
2017: εθνικοποιείται.
2020: η Ρώμη αναζητεί αγοραστή.
2021: αποτυγχάνει η συμφωνία με την UniCredit.
2022: νέα κεφάλαια για την εξυγίανση.
2023-2024: το Δημόσιο αρχίζει να αποχωρεί.
2025: η Monte Paschi εξαγοράζει τη Mediobanca.
Απρίλιος 2026: ο Λοβάλιο επιβιώνει της προσπάθειας απομάκρυνσής του.
Ιούνιος 2026: η Intesa επιχειρεί να αγοράσει τη Monte Paschi.
Αύγουστος 2026: η Monte Paschi απαντά με προσφορές για Banco BPM και Banca Generali.
Μέσα σε λιγότερο από μία δεκαετία, δηλαδή, πέρασε από την εθνικοποίηση στην επιθετική επέκταση.
Η τράπεζα που δεν λέει να πεθάνει
Ίσως αυτό είναι τελικά το πιο εντυπωσιακό κεφάλαιο της ιστορίας της Monte dei Paschi.
Όχι ότι υπάρχει εδώ και 554 χρόνια.
Αλλά ότι πριν από μόλις μία δεκαετία πολλοί αναρωτιούνταν εάν θα εξακολουθούσε να υπάρχει.
Η Ιταλία έριξε δισεκατομμύρια για να τη διασώσει. Η Ρώμη προσπάθησε να την πουλήσει. Οι αγορές την αντιμετώπισαν ως ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα του ευρωπαϊκού τραπεζικού συστήματος.
Σήμερα η ίδια τράπεζα βρίσκεται στη μέση ενός παιχνιδιού εξαγορών δεκάδων δισεκατομμυρίων ευρώ, προσπαθώντας ταυτόχρονα να αγοράσει δύο ανταγωνιστές και να αποφύγει να εξαγοραστεί η ίδια.
Για ένα ίδρυμα που γεννήθηκε στη Σιένα του 15ου αιώνα, ίσως δεν υπάρχει καταλληλότερη λέξη: Αναγέννηση.
Προτιμώμενη πηγή στην Google
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της - στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.