Με συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για Keele, York και Ανατόλια, το υπουργείο Παιδείας επιχειρεί να μετατρέψει την αναστάτωση που προκάλεσαν οι αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας σε μια ταχεία διαδικασία θεσμικής θωράκισης. Η Σοφία Ζαχαράκη έβαλε το ζήτημα στο Υπουργικό Συμβούλιο και πλέον δεσμεύεται ότι οι πρώτες άδειες επιστρέφουν μέσα στις επόμενες ημέρες, με βασικό στόχο να μη βρεθούν φοιτητές και οικογένειες μπροστά σε τετελεσμένα λίγο πριν από την έναρξη της νέας ακαδημαϊκής περιόδου.
Η εικόνα που είχε δημιουργηθεί στα μέσα Αυγούστου γύρω από τα μη κρατικά πανεπιστήμια ήταν αναμφίβολα δύσκολη. Οι αποφάσεις του Γ΄ Τμήματος του Συμβουλίου της Επικρατείας ακύρωσαν τις άδειες λειτουργίας και τις πιστοποιήσεις προγραμμάτων σπουδών των Keele University Greece, CITY College – University of York Europe Campus και Anatolia American University, δημιουργώντας εύλογη ανησυχία σε φοιτητές και οικογένειες.
Δώδεκα ημέρες αργότερα, όμως, η κατάσταση δείχνει να περνά από τη φάση της αναστάτωσης στη φάση της επίλυσης.
Η υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη ανακοίνωσε σήμερα ότι το Keele και το York αναμένεται να ανακτήσουν τις άδειές τους εντός της τρέχουσας εβδομάδας, μετά τη σύμφωνη γνώμη του ΕΟΠΠΕΠ, ενώ για το Ανατόλια το χρονοδιάγραμμα μεταφέρεται στην επόμενη εβδομάδα, αφού έχει ήδη αλλάξει η σύνθεση της αρμόδιας επιτροπής της ΕΘΑΑΕ.
Τα βασικά σε 30΄΄
- Το ΣτΕ δεν ακύρωσε τον νόμο για τα μη κρατικά πανεπιστήμια, αλλά εντόπισε προβλήματα στην εφαρμογή και σε συγκεκριμένες διοικητικές διαδικασίες.
- Keele και York αναμένεται, σύμφωνα με τη Σοφία Ζαχαράκη, να ανακτήσουν τις άδειές τους μέσα στις επόμενες ημέρες.
- Για το Ανατόλια, η νέα διαδικασία αναμένεται να ολοκληρωθεί την επόμενη εβδομάδα, μετά την αλλαγή της σύνθεσης της Επιτροπής Αξιολόγησης της ΕΘΑΑΕ.
- Παράλληλα, επαναδιατυπώνονται και εξειδικεύονται τα ποιοτικά και ποσοτικά κριτήρια πιστοποίησης των προγραμμάτων σπουδών.
- Το υπουργείο έχει δεσμευθεί ότι δεν θα χαθεί ακαδημαϊκή χρονιά και ότι θα προστατευθούν οι φοιτητές και οι οικογένειες που έχουν ήδη καταβάλει δίδακτρα.
Από την κρίση του Αυγούστου στην επιχείρηση ταχείας διόρθωσης
Η διαχείριση των τελευταίων ημερών έχει ιδιαίτερη πολιτική σημασία για τη Σοφία Ζαχαράκη.
Το πρόβλημα ξέσπασε σε μια εξαιρετικά ευαίσθητη χρονική στιγμή, λίγο πριν από την έναρξη της νέας ακαδημαϊκής περιόδου. Το υπουργείο είχε επομένως δύο επιλογές: είτε να αφήσει την υπόθεση να εξελιχθεί σε μια παρατεταμένη διοικητική και δικαστική εκκρεμότητα είτε να προχωρήσει σε άμεση θεραπεία των σημείων που εντόπισε το ανώτατο δικαστήριο.
Η δεύτερη επιλογή φαίνεται ότι επικράτησε.
Το θέμα μπήκε στο τραπέζι του Υπουργικού Συμβουλίου της 24ης Αυγούστου, στο πλαίσιο της συνολικής ενημέρωσης της υπουργού για τη νέα σχολική και ακαδημαϊκή χρονιά. Εκεί παρουσιάστηκαν οι ενέργειες που έχουν ήδη δρομολογηθεί ώστε να αντιμετωπιστούν τόσο οι εκκρεμότητες των αδειών όσο και η πιστοποίηση των προγραμμάτων σπουδών.
Και σήμερα η υπουργός πέρασε από τη γενική διαβεβαίωση στο συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα.
Για έναν φάκελο στον οποίο κάθε εβδομάδα καθυστέρησης θα μεγάλωνε την ανασφάλεια εκατοντάδων φοιτητών, αυτή η επιτάχυνση έχει ουσιαστική σημασία.
Τι ακριβώς βρήκε το ΣτΕ
Η ουσία των αποφάσεων του Συμβουλίου της Επικρατείας είναι κρίσιμη, γιατί διαφοροποιείται σημαντικά από την εντύπωση ότι κατέρρευσε συνολικά το θεσμικό πλαίσιο των μη κρατικών πανεπιστημίων.
Με τις αποφάσεις 1167-1172/2026, το Γ΄ Τμήμα επανέλαβε όσα είχαν κριθεί από την Ολομέλεια με τις αποφάσεις 1919 και 1920/2025: υπό τις προϋποθέσεις του ειδικού νόμου μπορεί να επιτραπεί η ίδρυση και λειτουργία παραρτημάτων αλλοδαπών πανεπιστημίων στην Ελλάδα.
Το πρόβλημα εντοπίστηκε στην εφαρμογή.
Συγκεκριμένα, το δικαστήριο διαπίστωσε τρεις βασικές κατηγορίες προβλημάτων.
Πρώτον, σε δύο περιπτώσεις ο ΕΟΠΠΕΠ δεν είχε ολοκληρώσει εγκαίρως τη διαπίστωση ότι είχαν εφαρμοστεί οι παρατηρήσεις του για τις κτιριακές εγκαταστάσεις.
Δεύτερον, σε άλλη περίπτωση η σύμφωνη γνώμη της ΕΘΑΑΕ βασίστηκε σε έκθεση επιτροπής στην οποία συμμετείχε μέλος που είχε σχέση με τον ενδιαφερόμενο εκπαιδευτικό φορέα, γεγονός που, σύμφωνα με το ΣτΕ, μπορούσε να δημιουργήσει υπόνοια μεροληψίας.
Τρίτον, το δικαστήριο έκρινε ότι τα κριτήρια πάνω στα οποία είχε βασιστεί η πιστοποίηση των προγραμμάτων σπουδών δεν ήταν επαρκώς συγκεκριμένα σε ποσοτικό και ποιοτικό επίπεδο.
Πρόκειται για ουσιαστικές διοικητικές πλημμέλειες που έπρεπε να διορθωθούν. Δεν πρόκειται όμως, με βάση το ίδιο το περιεχόμενο των αποφάσεων, για ακύρωση της δυνατότητας λειτουργίας μη κρατικών πανεπιστημίων στην Ελλάδα.
Και αυτή ακριβώς τη διάκριση επιχειρεί τώρα να αξιοποιήσει το υπουργείο.
Keele και York: η πρώτη λύση έρχεται εντός ημερών
Η ταχύτερη εξέλιξη αφορά το Keele University Greece και το University of York Europe Campus.
Η Σοφία Ζαχαράκη ανακοίνωσε ότι, μετά τη σύμφωνη γνώμη του ΕΟΠΠΕΠ, τα δύο ιδρύματα αναμένεται να έχουν επανακτήσει τις άδειές τους μέσα στην τρέχουσα εβδομάδα.
Εφόσον το χρονοδιάγραμμα τηρηθεί, θα πρόκειται για μια εξαιρετικά γρήγορη διοικητική αντίδραση μετά τις αποφάσεις της 13ης Αυγούστου.
Και, κυρίως, θα αφαιρέσει ένα σημαντικό μέρος της αβεβαιότητας πριν φτάσουμε στον Σεπτέμβριο και αρχίσουν οι διαδικασίες εγγραφών και ο προγραμματισμός της νέας χρονιάς.
Ανατόλια: άλλαξε ήδη η επίμαχη επιτροπή
Πιο σύνθετη ήταν η περίπτωση του Anatolia American University, επειδή το πρόβλημα συνδεόταν με τη σύνθεση της Ειδικής Επιτροπής Αξιολόγησης.
Σύμφωνα με την υπουργό, η συγκεκριμένη σύνθεση έχει πλέον αλλάξει.
Το υπουργείο εκτιμά ότι η νέα διαδικασία θα επιτρέψει στο Ανατόλια να ανακτήσει την άδειά του την επόμενη εβδομάδα – πρακτικά μέσα στην πρώτη εβδομάδα του Σεπτεμβρίου.
Εδώ βρίσκεται ίσως και το σημαντικότερο μήνυμα της σημερινής παρέμβασης της υπουργού: το υπουργείο δεν εμφανίζεται να αναζητεί τρόπους παράκαμψης της δικαστικής απόφασης, αλλά να προσαρμόζει τις διαδικασίες του ακριβώς πάνω στις απαιτήσεις που διατύπωσε το ΣτΕ.
Αυτό είναι και το θεσμικά ασφαλέστερο μονοπάτι για τη συνέχεια της μεταρρύθμισης.
Ξαναγράφονται τα κριτήρια πιστοποίησης
Υπάρχει όμως και ένα τρίτο, ευρύτερο μέτωπο, το οποίο αφορά όχι μόνο τα τρία συγκεκριμένα ιδρύματα αλλά συνολικά τον τρόπο με τον οποίο θα πιστοποιούνται τα προγράμματα των ΝΠΠΕ.
Η ίδια η υπουργός εξήγησε ότι η κανονιστική πράξη της ΕΘΑΑΕ εμπλουτίζεται και εξειδικεύεται, ώστε τα ποιοτικά και ποσοτικά κριτήρια να είναι πλέον σαφέστερα και απολύτως προσαρμοσμένα στις απαιτήσεις που έθεσε το Συμβούλιο της Επικρατείας.
Στη συνέχεια, τα προγράμματα σπουδών που επηρεάστηκαν από τις αποφάσεις θα επαναξιολογηθούν.
Ακριβώς σε αυτό το επίπεδο βρίσκεται ίσως η πιο σημαντική δουλειά.
Γιατί η πραγματική επιτυχία δεν θα είναι απλώς να επιστρέψουν τρεις άδειες. Θα είναι το νέο σύστημα αξιολόγησης να είναι τόσο νομικά και διοικητικά θωρακισμένο ώστε αντίστοιχο πρόβλημα να μην επαναληφθεί.
Ο Αύγουστος δεν ήταν τελικά «νεκρός» μήνας για το υπουργείο
Οι πληροφορίες από το κυβερνητικό παρασκήνιο δείχνουν ότι η προεργασία άρχισε αμέσως μετά τις αποφάσεις του ΣτΕ.
Η νομική υπηρεσία του υπουργείου Παιδείας εργάστηκε μέσα στον Αύγουστο πάνω στις διορθώσεις, ενώ ο Σεπτέμβριος και ο Οκτώβριος αναμένεται να είναι μήνες εντατικής επεξεργασίας τόσο των υφιστάμενων όσο και των νέων φακέλων ΝΠΠΕ.
Η κινητοποίηση έχει πρόσθετη σημασία επειδή το οικοσύστημα των μη κρατικών πανεπιστημίων έχει ήδη αρχίσει να διευρύνεται.
Στις 24 Ιουλίου το υπουργείο είχε χορηγήσει επτά νέες άδειες για την ακαδημαϊκή περίοδο 2026-2027, σε παραρτήματα πανεπιστημίων όπως το Georgetown University, το Iowa State University, το Roger Williams University, το European University Cyprus, το Université Sorbonne Paris Nord, το University of Essex και το University of Derby.
Νωρίτερα μέσα στη χρονιά είχαν επίσης κατατεθεί νέες αιτήσεις και αιτήματα επαναξιολόγησης, γεγονός που καθιστά απαραίτητο το διοικητικό πλαίσιο που θα προκύψει μετά το ΣτΕ να είναι απολύτως καθαρό για όλους τους επόμενους φακέλους.
Το στοίχημα Ζαχαράκη: να μη μεταφερθεί το κόστος στους φοιτητές
Η πιο ισχυρή πλευρά της παρέμβασης της Σοφίας Ζαχαράκη είναι ότι επιλέγει να τοποθετήσει στο κέντρο της υπόθεσης όχι τη θεσμική αντιπαράθεση, αλλά τον φοιτητή.
«Προσωπική μας δέσμευση», όπως είπε, είναι να μη χαθεί η ακαδημαϊκή χρονιά που έχει ήδη πραγματοποιηθεί και να προστατευθούν οι οικογένειες που έχουν καταβάλει δίδακτρα.
Το υπουργείο είχε δώσει την ίδια διαβεβαίωση από την πρώτη ημέρα των αποφάσεων του ΣτΕ, αναφέροντας ότι θα πραγματοποιηθούν άμεσα όλες οι απαραίτητες ενέργειες για την προστασία των δικαιωμάτων των φοιτητών και την απρόσκοπτη συνέχιση των σπουδών τους.
Η επανάληψη αυτής της δέσμευσης, αυτή τη φορά συνοδευόμενη από συγκεκριμένες ημερομηνίες, είναι σημαντική.
Διότι μια διοικητική αστοχία μπορεί να διορθωθεί με μια νέα απόφαση. Μια χαμένη ακαδημαϊκή χρονιά ή μια οικογένεια που έχει πληρώσει δίδακτρα χωρίς να γνωρίζει τι θα συμβεί με τις σπουδές του παιδιού της είναι πολύ δυσκολότερο να αποκατασταθεί.
Η αντιπολίτευση επιμένει στην κριτική
Η εικόνα, ασφαλώς, δεν είναι χωρίς πολιτική αντιπαράθεση.
Κόμματα της αντιπολίτευσης έχουν υποστηρίξει ότι οι αποφάσεις του ΣτΕ αποδεικνύουν προχειρότητα και βιασύνη κατά την εφαρμογή του νέου πλαισίου, ενώ το ΠΑΣΟΚ έχει μιλήσει για σοβαρές κυβερνητικές ευθύνες.
Η κριτική αυτή δεν εξαφανίζεται επειδή το υπουργείο κινείται τώρα γρήγορα.
Αυτό που αλλάζει, όμως, είναι το πολιτικό πεδίο πάνω στο οποίο θα κριθεί τελικά η υπόθεση: αν οι διορθώσεις ολοκληρωθούν στις ημερομηνίες που ανακοίνωσε η υπουργός και η νέα ακαδημαϊκή χρονιά ξεκινήσει χωρίς προβλήματα, η συζήτηση θα μετακινηθεί από το “τι πήγε λάθος” στο “πόσο γρήγορα και αποτελεσματικά διορθώθηκε”.
Και εκεί η Σοφία Ζαχαράκη έχει πλέον επενδύσει πολιτικά.
Από αμυντική διαχείριση σε θεσμική θωράκιση
Υπάρχει μια ουσιαστική διαφορά ανάμεσα στο να αντιμετωπίζεται μια δικαστική απόφαση ως εμπόδιο και στο να χρησιμοποιείται ως οδηγός για να γίνει ένα νέο θεσμικό πλαίσιο ισχυρότερο.
Η δεύτερη προσέγγιση είναι αυτή που δείχνει να επιλέγει το υπουργείο Παιδείας.
Οι παρατηρήσεις για τις κτιριακές υποδομές οδηγούνται σε οριστική διοικητική πιστοποίηση. Η προβληματική σύνθεση επιτροπής αλλάζει. Τα κριτήρια πιστοποίησης επαναδιατυπώνονται. Τα προγράμματα θα επαναξιολογηθούν.
Δεν είναι μικρές διορθώσεις. Είναι όμως διορθώσιμα προβλήματα – και αυτό έχει σημασία.
Άλλωστε, το ΣτΕ δεν έκλεισε την πόρτα στον θεσμό. Αντίθετα, επανέλαβε τη βασική συνταγματική κρίση που επιτρέπει τη λειτουργία παραρτημάτων ξένων πανεπιστημίων υπό αυστηρές προϋποθέσεις.
Η νέα ακαδημαϊκή περίοδος είναι το πραγματικό τεστ
Για τη Σοφία Ζαχαράκη, συνεπώς, οι επόμενες δύο έως τρεις εβδομάδες είναι καθοριστικές.
Εάν το Keele και το York πάρουν ξανά τις άδειές τους τις επόμενες ημέρες, εάν το Ανατόλια ακολουθήσει στις αρχές Σεπτεμβρίου και εάν η ΕΘΑΑΕ ολοκληρώσει γρήγορα το νέο σύστημα πιστοποίησης, τότε το υπουργείο θα έχει καταφέρει να περιορίσει σημαντικά τις πρακτικές συνέπειες μιας απόφασης που αρχικά δημιούργησε σοβαρή αβεβαιότητα.
Και το κυριότερο: θα έχει γίνει αυτό πριν η υπόθεση περάσει από τα δικαστικά χαρτιά στις αίθουσες διδασκαλίας.
Το υπουργείο δείχνει σήμερα να έχει έναν ξεκάθαρο στόχο: όταν ξεκινήσει η νέα ακαδημαϊκή περίοδος, οι φοιτητές να μπουν στις σχολές τους χωρίς να κουβαλούν μαζί τους την αβεβαιότητα του Αυγούστου.
Η τελική αξιολόγηση θα γίνει, ασφαλώς, από το αποτέλεσμα.
Όμως η μέχρι τώρα αντίδραση της Σοφίας Ζαχαράκη δείχνει γρήγορα αντανακλαστικά: έφερε το ζήτημα στο Υπουργικό Συμβούλιο, έθεσε συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα, κινητοποίησε τις αρμόδιες υπηρεσίες και –κυρίως– επέλεξε να εφαρμόσει τις απαιτήσεις της δικαστικής απόφασης αντί να αφήσει την εκκρεμότητα να χρονίσει.
Αν το χρονοδιάγραμμα επιβεβαιωθεί, η κρίση των μη κρατικών πανεπιστημίων μπορεί τελικά να εξελιχθεί όχι σε εμπόδιο για τη νέα ακαδημαϊκή χρονιά, αλλά σε μια ευκαιρία να ξεκινήσει αυτή με ένα θεσμικό πλαίσιο σαφέστερο, αυστηρότερο και περισσότερο θωρακισμένο από εκείνο με το οποίο έκλεισε η προηγούμενη.