Το χωριό 1.000 κατοίκων στη Βουλγαρία που κυριεύτηκε από φόβο μετά τις ιρανικές απειλές

Η αποχώρηση δύο αεροσκαφών εναέριου ανεφοδιασμού της Πολεμικής Αεροπορίας των ΗΠΑ (USAF) από την αεροπορική βάση Μπεζμέρ της Βουλγαρίας, ήταν μια είδηση που υποδέχτηκαν με ανακούφιση πριν από μερικές ημέρες οι κάτοικοι των γύρω χωριών.

«Τα αμερικανικά ιπτάμενα τάνκερ απογειώθηκαν χθες και έφυγαν από τη Βουλγαρία», ανακοίνωσε το Σάββατο ο υπουργός Άμυνας της χώρας, Ντιμίταρ Στογιάνοφ, ενώ η πρόεδρος Ιλιάνα Γιότοβα δήλωσε: «Προς το παρόν, αυτή η αποστολή ολοκληρώθηκε».

Η Πολεμική Αεροπορία των ΗΠΑ γνωστοποίησε, από την πλευρά της, ότι τα Boeing KC-135 Stratotanker, τα οποία προορίζονταν να συνδράμουν τις αμερικανικές επιχειρήσεις στον πόλεμο με το Ιράν, αποχώρησαν προκειμένου να καλύψουν «άλλες επιχειρησιακές ανάγκες».

Για αρκετές εβδομάδες, οι κάτοικοι της περιοχής φοβούνταν ότι η παρουσία των αμερικανικών αεροσκαφών θα μπορούσε να μετατρέψει την περιοχή τους, στη νοτιοανατολική Βουλγαρία, σε στόχο ιρανικών επιθέσεων.

Η Τεχεράνη είχε προειδοποιήσει στο παρελθόν τη Βουλγαρία να μην επιτρέψει τη χρήση του εδάφους της για τις στρατιωτικές επιχειρήσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν. Πριν μερικές ημέρες, οι Financial Times, επικαλούμενοι ανώνυμες ιρανικές πηγές, ανέφεραν ότι σε περίπτωση κλιμάκωσης των αμερικανικών επιχειρήσεων στο Ιράν, οι ιρανικές δυνάμεις είχαν «εξετάσει το ενδεχόμενο να πλήξουν αμερικανικούς στόχους σε χώρες της νοτιοανατολικής Ευρώπης, όπως η Βουλγαρία», μετά την έγκριση από τη Σόφια της χρήσης της βάσης Μπεζμέρ από αμερικανικά αεροσκάφη ανεφοδιασμού.

«Προσεύχομαι στον Θεό να μην επιτεθούν στο χωριό μας», δήλωσε στο Al Jazeera, λίγες ημέρες πριν από την αποχώρηση των αεροσκαφών, μια γυναίκα που εργάζεται σε τοπικό παντοπωλείο για να προσθέσει: «Φοβόμαστε, αλλά τίποτα δεν εξαρτάται από εμάς».

Παρότι τα αεροσκάφη έχουν πλέον φύγει, οι γεωπολιτικές εντάσεις παραμένουν, όπως και ο φόβος των κατοίκων του Μπεζμέρ ότι μπορεί στο μέλλον να εμπλακούν ξανά στον πόλεμο ΗΠΑ και Ισραήλ κατά του Ιράν.

«Η υβριδική επιχείρηση θα συνεχιστεί»

Μέσα στην εβδομάδα, ο Στογιάνοφ δήλωσε σε δημοσιογράφους ότι το Ιράν πραγματοποίησε μια αποτελεσματική «υβριδική επιχείρηση», στην οποία, όπως υποστήριξε, συνέδραμαν Βούλγαροι πολιτικοί της αντιπολίτευσης.

«Δυστυχώς, αυτή η υβριδική επιχείρηση θα συνεχιστεί», προέβλεψε, σε σχόλια που θεωρήθηκε ότι απευθύνονταν στην αντιπολίτευση. Ο Στογιάνοφ δεν έδωσε περισσότερες διευκρινίσεις.

Στο Μπεζμέρ, ένα χωριό περίπου 1.000 κατοίκων δίπλα στην αεροπορική βάση, η παρουσία βουλγαρικών στρατιωτικών αεροσκαφών αποτελεί εδώ και χρόνια μέρος της καθημερινότητας. Πολλοί κάτοικοι εργάζονται στη βάση, σύμφωνα με τον δήμαρχο Ρόζεν Ρούσεφ, και ο ήχος των αεροσκαφών που πετούν πάνω από τα σπίτια τους είναι συνηθισμένος.

Στα τέλη Ιουλίου, όμως, η βουλγαρική κυβέρνηση πρότεινε – και το Κοινοβούλιο ενέκρινε – την ανάπτυξη έως και οκτώ αμερικανικών Stratotanker και έως 250 στρατιωτικών.

Μέσα σε δύο ημέρες, οι κάτοικοι του Μπεζμέρ και γειτονικών χωριών συγκέντρωσαν περισσότερες από 3.000 υπογραφές κατά της ανάπτυξης των αμερικανικών δυνάμεων και πραγματοποίησαν ειρηνικές διαδηλώσεις. Δεν ήθελαν το χωριό τους να γίνει μέρος του πολέμου με το Ιράν.

Ο Ρούσεφ ανέφερε ότι την Παρασκευή επικράτησε ενθουσιασμός στο Μπεζμέρ, όταν οι κάτοικοι συνειδητοποίησαν ότι τα αεροσκάφη ανεφοδιασμού είχαν φύγει. «Τώρα αισθάνονται ότι επιτέλους ακούστηκε η φωνή τους», είπε στο Al Jazeera για να προσθέσει: «Έγινε ακριβώς αυτό που ήθελαν».

«Τρέμουμε κάθε μέρα»

Η κυβέρνηση της Σόφιας είχε επιχειρήσει να καθησυχάσει τους κατοίκους. Ο Στογιάνοφ δήλωσε ότι οι στρατιωτικές υπηρεσίες πληροφοριών δεν είχαν εντοπίσει κάποια απειλή για την εθνική ασφάλεια, τα αμερικανικά αεροσκάφη ή άλλες εγκαταστάσεις στη Βουλγαρία. Αξιολόγηση του Ηνωμένου Βασιλείου, την οποία είχε ζητήσει η κυβέρνηση, φέρεται επίσης να χαρακτήρισε τον κίνδυνο εξαιρετικά χαμηλό.

Οι διαβεβαιώσεις, ωστόσο, δεν κατάφεραν να τους καθησυχάσουν όλους.

«Τρέμουμε μέρα με τη μέρα και προσευχόμαστε να μην έρθει ο πόλεμος εδώ. Είμαστε ο πρώτος στόχος και θα πεθάνουν πολλοί άνθρωποι» λένε κάτοικοι και συμπληρώνουν: «Και παιδιά… για τις φιλοδοξίες των άπληστων».

Παράλληλα, εκφράζουν απογοητευμένοι από την κυβέρνηση και τους βουλευτές, κατηγορώντας τους ότι αγνόησαν το αίτημα των κατοίκων. «Δεν θέλουν να ακούσουν τη φωνή των ανθρώπων που τους εξέλεξαν», λένε.

Δεν συμμερίζονταν, πάντως, όλοι στο Μπεζμέρ αυτούς τους φόβους. Ένας άλλος κάτοικος υποστήριξε ότι είχε καλλιεργηθεί απερίσκεπτα ένας «αβάσιμος πανικός». «Δεν υπάρχει κίνδυνος για το χωριό», σημείωσε, τονίζοντας πως ανησυχεί περισσότερο για το ενδεχόμενο να εμφανιστούν αναχαιτιστικοί πύραυλοι ή «κάτι που θα έρθει από τη Ρωσία μέσω της Μαύρης Θάλασσας».

Ο ρόλος των social media

Σύμφωνα με τον δήμαρχο του Μπεζμέρ, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έκαναν την κατάσταση ακόμη δυσκολότερη.

Σε ομάδες στο Facebook, αξιωματούχοι και ειδικοί προσπαθούσαν να αντιμετωπίσουν χιλιάδες σχόλια, πολλά από τα οποία βασίζονταν σε εικασίες και καλλιεργούσαν πανικό.

Η στρατιωτική αστυνομία πραγματοποιούσε επίσης περιπολίες στο χωριό και γύρω από την αεροπορική βάση, γεγονός που ενίσχυσε το αίσθημα φόβου για ορισμένους κατοίκους, αλλά για άλλους δημιούργησε μεγαλύτερη αίσθηση ασφάλειας.

Παρότι η Βουλγαρία βρίσκεται εντός της εμβέλειας ορισμένων ιρανικών πυραύλων, αναλυτές υποστηρίζουν ότι το Ιράν είναι απίθανο να διαθέτει είτε την επιχειρησιακή δυνατότητα είτε την πραγματική πρόθεση να πραγματοποιήσει επιτυχημένες πυραυλικές επιθέσεις εναντίον της Βουλγαρίας ή άλλων περιοχών της ηπειρωτικής Ευρώπης.

Τη Δευτέρα, ο πρωθυπουργός Ρούμεν Ράντεφ δήλωσε ότι τα αμερικανικά αεροσκάφη ανεφοδιασμού δεν είχαν πραγματοποιήσει ούτε μία πτήση «προς νότο από το αεροδρόμιο», αλλά είχαν μεταβεί σε άλλες χώρες-μέλη του ΝΑΤΟ για εκπαίδευση και ασκήσεις.

Η προειδοποίηση της Τεχεράνης

Την ίδια ημέρα, ωστόσο, το υπουργείο Εξωτερικών του Ιράν ανακοίνωσε ότι η Τεχεράνη διατηρεί το δικαίωμα να απαντήσει σε «οποιαδήποτε ενέργεια θεωρείται ότι υποστηρίζει τη στρατιωτική επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ» εναντίον της.

«Δεν έχουμε κανένα πρόβλημα με τον βουλγαρικό λαό», δήλωσε ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγκαΐ.

«Είχε ήδη ανακοινωθεί –και οι αναφορές το έχουν επίσης επιβεβαιώσει– ότι αρκετά αεροσκάφη εναέριου ανεφοδιασμού έχουν αποχωρήσει από το βουλγαρικό έδαφος. Όπως έχουν αναγνωρίσει πολλοί Βούλγαροι πολίτες και πολιτικοί, αυτή η ενέργεια αντίκειται στο διεθνές δίκαιο και ισοδυναμεί με υποστήριξη της στρατιωτικής επίθεσης των Ηνωμένων Πολιτειών και του ισραηλινού καθεστώτος εναντίον του Ιράν».

Πίσω στο χωριό, μία γυναίκα δήλωσε ότι δεν φοβάται τις απειλές του Ιράν. Ζήτησε να μη δημοσιοποιηθεί το όνομά της ούτε να φωτογραφηθεί.

«Σίγουρα δεν φοβάμαι. Ο Θεός μάς προστατεύει», είπε στο Al Jazeera. Και απήγγειλε έναν στίχο από τη Βίβλο: «Ξαπλώνω και κοιμάμαι ειρηνικά, γιατί μόνο Εσύ, Κύριε, με κάνεις να κατοικώ με ασφάλεια».