Στο επίκεντρο μιας νέας και σκληρής πολιτικής αντιπαράθεσης βρίσκεται ο επόμενος επταετής προϋπολογισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν να υποστηρίζει ότι η Ευρώπη χρειάζεται σημαντικά μεγαλύτερους οικονομικούς πόρους προκειμένου να περιορίσει την εξάρτησή της από ξένες δυνάμεις.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, μιλώντας την Πέμπτη στο Παρίσι, σε εκδήλωση της γαλλικής επιχειρηματικής ένωσης MEDEF, χαρακτήρισε τον νέο προϋπολογισμό βασικό εργαλείο για την ενίσχυση της στρατηγικής αυτονομίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
«Ο επόμενος προϋπολογισμός θα αποτελέσει τον οικονομικό βραχίονα της ανεξαρτησίας μας», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η συζήτηση πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία η ΕΕ επιδιώκει να μειώσει την εξάρτησή της από τις κινεζικές αλυσίδες εφοδιασμού και τις κρίσιμες πρώτες ύλες, την αμερικανική τεχνολογία, αλλά και τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα.
Πρόταση για προϋπολογισμό σχεδόν 2 τρισ. ευρώ
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει προτείνει έναν επταετή προϋπολογισμό που προσεγγίζει τα 2 τρισεκατομμύρια ευρώ. Ωστόσο, η πρόταση έχει ήδη προκαλέσει έντονες αντιδράσεις μεταξύ των κρατών-μελών.
Η Γερμανία, μαζί με την Αυστρία, τη Δανία, τη Φινλανδία, την Ολλανδία και τη Σουηδία, ζητούν σημαντική μείωση του συνολικού πακέτου, προτείνοντας περικοπές που θα μπορούσαν να φτάσουν σε αρκετές εκατοντάδες δισεκατομμύρια ευρώ.
Στον αντίποδα βρίσκεται μια διαφορετική ομάδα κρατών, με την Ιταλία και την Ισπανία να πρωταγωνιστούν στην προσπάθεια για έναν μεγαλύτερο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό.
Το τελικό ύψος της χρηματοδότησης θεωρείται καθοριστικό για την υλοποίηση της οικονομικής στρατηγικής που προωθεί η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Στις βασικές προτεραιότητες περιλαμβάνονται οι επενδύσεις σε στρατηγικές βιομηχανίες, την ενέργεια και την τεχνητή νοημοσύνη, τομείς που η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θεωρεί κρίσιμους για τη μείωση των εξαρτήσεων της Ευρώπης.
Η πρόεδρος της Επιτροπής αναφέρθηκε σε περισσότερα από 450 δισ. ευρώ που προβλέπεται να διατεθούν μέσω του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανταγωνιστικότητας και του προγράμματος Horizon Europe, καλύπτοντας ολόκληρη την αλυσίδα, από την έρευνα και την καινοτομία έως την εμπορική και βιομηχανική αξιοποίηση νέων τεχνολογιών.
Όπως υπογράμμισε, η Ευρώπη δεν μπορεί να θέτει νέους στρατηγικούς στόχους χωρίς να εξασφαλίζει παράλληλα τα οικονομικά μέσα που απαιτούνται για την επίτευξή τους.
Η αντίδραση της Γερμανίας και των συμμάχων της
Η πρόταση, ωστόσο, συναντά τη σταθερή αντίθεση του Γερμανού καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς και των πέντε συμμάχων του. Η ομάδα αυτή θεωρεί ότι μια τόσο μεγάλη αύξηση των ευρωπαϊκών δαπανών δεν μπορεί να υποστηριχθεί, ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία αρκετές εθνικές κυβερνήσεις προχωρούν σε δημοσιονομική περιστολή.
Σε κοινή τους δήλωση, οι έξι χώρες υποστήριξαν ότι οι σημερινές προτάσεις οδηγούν σε αύξηση του προϋπολογισμού που μπορεί να φτάσει έως και το 60%.
Κατά την άποψή τους, το πακέτο θα πρέπει να περιοριστεί κατά πολλές εκατοντάδες δισεκατομμύρια ευρώ, με τις περικοπές να επεκτείνονται σε όλους τους τομείς δαπανών.
Το δύσκολο παζάρι και οι αντιδράσεις στις περικοπές
Το δύσκολο έργο της εξεύρεσης συμβιβασμού έχει αναλάβει πλέον ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, ο οποίος πραγματοποιεί επαφές στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες προκειμένου να περιορίσει τις διαφωνίες.
Παρότι πολλές κυβερνήσεις συμφωνούν ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να διαθέσει περισσότερα χρήματα σε νέες στρατηγικές προτεραιότητες, η συμφωνία αυτή αρχίζει να δοκιμάζεται όταν τίθεται το ερώτημα από ποιους παραδοσιακούς τομείς θα πρέπει να αφαιρεθούν πόροι.
Στην Πράγα, ο πρωθυπουργός της Τσεχίας Αντρέι Μπάμπις εξέφρασε στον Αντόνιο Κόστα την αντίθεσή του στις προτεινόμενες μειώσεις των κονδυλίων για τη συνοχή και τη γεωργία. Η Τσεχία, όπως τόνισε, στηρίζει την αύξηση των επενδύσεων στην άμυνα και την τεχνολογία, αλλά δεν επιθυμεί αυτές να χρηματοδοτηθούν εις βάρος των περιφερειών της.
Παρόμοια θέση είχε διατυπώσει νωρίτερα ο πρωθυπουργός της Σλοβακίας, Ρόμπερτ Φίτσο, ο οποίος είχε εκφράσει την αντίθεσή του στις περικοπές που αφορούν τη γεωργική πολιτική και τη χρηματοδότηση της συνοχής.
Ανάλογη στάση υιοθέτησε και ο πρόεδρος της Λιθουανίας, Γκιτάνας Ναουσέντα, ο οποίος υποστήριξε ότι οι νέες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ευρώπη δεν πρέπει να χρηματοδοτηθούν εις βάρος της πολιτικής συνοχής και της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής. Την ίδια στιγμή, ζήτησε αυξημένους πόρους για την άμυνα, τη στρατιωτική κινητικότητα και τις κρίσιμες υποδομές.
Στόχος συμφωνία πριν από τις εκλογές
Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις επιδιώκουν να καταλήξουν σε συμφωνία για το συνολικό πακέτο μέχρι το τέλος του έτους. Η επιτάχυνση των διαπραγματεύσεων συνδέεται και με τις πολιτικές εξελίξεις σε αρκετά κράτη-μέλη, όπου οι επερχόμενες προεκλογικές περίοδοι αναμένεται να περιορίσουν ακόμη περισσότερο τα περιθώρια για δύσκολους συμβιβασμούς.
Η διαπραγμάτευση για τον νέο επταετή προϋπολογισμό εξελίσσεται έτσι σε μια ευρύτερη σύγκρουση για τις προτεραιότητες της Ευρώπης: πόσα χρήματα χρειάζονται για την άμυνα, την τεχνολογία και την ενεργειακή ασφάλεια και, κυρίως, ποιοι από τους παραδοσιακούς τομείς της ευρωπαϊκής πολιτικής θα κληθούν να πληρώσουν το κόστος αυτής της νέας στρατηγικής.
Προτιμώμενη πηγή στην Google
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της - στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.