Μία από τις μεγαλύτερες φυσικές καταστροφές των τελευταίων ετών συγκλονίζει το Νεπάλ και την περιοχή των συνόρων με το Θιβέτ, καθώς οι φονικές πλημμύρες και οι κατολισθήσεις έχουν αφήσει πίσω τους εκατοντάδες νεκρούς και χιλιάδες ανθρώπους που αγνοούνται. Ο απολογισμός συνεχίζει να αυξάνεται, ενώ οι διασώστες δίνουν μάχη μέσα σε εξαιρετικά αντίξοες συνθήκες για να εντοπίσουν επιζώντες.
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία των αρχών του Νεπάλ, τουλάχιστον 734 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους, ενώ 2.498 παραμένουν αγνοούμενοι. Παράλληλα, έχουν διασωθεί περισσότεροι από 8.000 άνθρωποι, ενώ σχεδόν 20.000 μέλη των δυνάμεων ασφαλείας συμμετέχουν στις επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης.
Στην κινεζική πλευρά, στο Θιβέτ, οι αρχές ανακοίνωσαν 16 νεκρούς και 546 αγνοούμενους, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό των αγνοουμένων στις δύο πλευρές των συνόρων πάνω από τις 3.000.
Το φονικό κύμα λάσπης που σάρωσε χωριά και υποδομές
Η καταστροφή σημειώθηκε την Τετάρτη, όταν μια τεράστια μάζα πάγου, βράχων και λάσπης κατέρρευσε ψηλά στα Ιμαλάια, προκαλώντας έναν καταστροφικό χείμαρρο που κινήθηκε κατά μήκος των ποταμών Τριζούλι (Trishuli) και Μποτέ Κόσι (Bhote Koshi).
Αρχικά υπήρξαν αναφορές για πιθανό σεισμό που προκάλεσε την καταστροφή, όμως νεότερες αναλύσεις επιστημόνων κατέληξαν ότι το φαινόμενο συνδέεται με κατάρρευση παγετώνα και τεράστια ροή συντριμμιών, η οποία παρέσυρε ολόκληρες περιοχές στο πέρασμά της.
Δρόμοι, γέφυρες, σπίτια και εγκαταστάσεις υδροηλεκτρικών έργων καταστράφηκαν μέσα σε λίγα λεπτά. Ιδιαίτερα πληγείσα είναι η περιοχή Νουακότ (Nuwakot), αλλά και περιοχές κοντά στο συνοριακό πέρασμα Γκιρόνγκ (Gyirong Port), έναν σημαντικό δρόμο για τουρίστες και προσκυνητές που κατευθύνονται προς το όρος Καϊλάς στο Θιβέτ.
Χιλιάδες αγνοούμενοι – Ανάμεσά τους τουρίστες και εργαζόμενοι
Η τραγωδία έχει λάβει διεθνείς διαστάσεις, καθώς ανάμεσα στους αγνοούμενους βρίσκονται εκατοντάδες ξένοι πολίτες.
Οι αρχές του Νεπάλ αναφέρουν ότι μεταξύ των αγνοουμένων περιλαμβάνονται περίπου 589 αλλοδαποί, ενώ συνολικά στις πληγείσες περιοχές έχουν χαθεί τα ίχνη ανθρώπων από πολλές χώρες.
Στο Θιβέτ, οι κινεζικές αρχές ανακοίνωσαν ότι ανάμεσα στους 546 αγνοούμενους υπάρχουν 261 ξένοι υπήκοοι από 23 χώρες, μεταξύ των οποίων πολίτες από το Νεπάλ, την Ινδία, τις ΗΠΑ, τη Λετονία και τη Βρετανία.
Πολλοί από αυτούς ήταν ταξιδιώτες που βρίσκονταν στην περιοχή για πεζοπορία ή θρησκευτικά προσκυνήματα, καθώς η διαδρομή προς το όρος Καϊλάς αποτελεί δημοφιλή προορισμό για χιλιάδες επισκέπτες κάθε χρόνο.
Δεκάδες εργαζόμενοι παγιδευμένοι σε σήραγγες υδροηλεκτρικού έργου
Ιδιαίτερη αγωνία προκαλεί η τύχη εργαζομένων που εγκλωβίστηκαν σε υπόγειες σήραγγες υδροηλεκτρικών εγκαταστάσεων.
Please say a prayer for all who have been effected by the recent disaster in Nepal . My brother has a personal connection with the President of NNMGA. we are in communication with him and sending support to his community. if you want to contribute send me a message🫂❤️🙏 https://t.co/55IICJCzBa
— қbυძძע ❤️ (@kbuddy87) August 30, 2026
Οι διασώστες προσπαθούν να φτάσουν σε σημεία όπου εκτιμάται ότι βρίσκονται περισσότεροι από 100 εργαζόμενοι, όμως η λάσπη και τα συντρίμμια κάνουν εξαιρετικά δύσκολη την πρόσβαση. Σε ορισμένες περιπτώσεις χρησιμοποιούνται ειδικοί αγωγοί για την παροχή αέρα στους εγκλωβισμένους.
Η βροχή δυσκολεύει την επιχείρηση διάσωσης
Παρά τις μαζικές επιχειρήσεις από τον στρατό, την αστυνομία και διεθνείς ομάδες, οι συνθήκες παραμένουν εξαιρετικά δύσκολες.
Η κακοκαιρία συνεχίζεται, ενώ οι μετεωρολογικές υπηρεσίες έχουν εκδώσει προειδοποιήσεις για νέες βροχοπτώσεις. Ο ΟΗΕ επισημαίνει ότι η μεταφορά ανθρωπιστικής βοήθειας αποτελεί τεράστια πρόκληση λόγω του δύσβατου ανάγλυφου, με πολλές περιοχές να είναι προσβάσιμες μόνο μέσω ελικοπτέρων.
«Η πρόσβαση είναι εξαιρετικά δύσκολη», ανέφεραν αξιωματούχοι των Ηνωμένων Εθνών, σημειώνοντας ότι εξετάζεται ακόμη και η χρήση drones για την παράδοση προμηθειών σε απομονωμένες κοινότητες.
Νέος κίνδυνος από τον ποταμό Μποτέ Κόσι
Οι αρχές του Νεπάλ έχουν προειδοποιήσει τους κατοίκους περιοχών κοντά στον ποταμό Μποτέ Κόσι να παραμείνουν σε επιφυλακή, καθώς καταγράφηκε νέα άνοδος της στάθμης των υδάτων.
Οι φόβοι για δεύτερο κύμα πλημμυρών παραμένουν, καθώς οι κατολισθήσεις έχουν δημιουργήσει φυσικά φράγματα που μπορούν να οδηγήσουν σε νέες επικίνδυνες εκρήξεις νερού και λάσπης.
Η κλιματική κρίση πίσω από την καταστροφή
Οι επιστήμονες συνδέουν το φαινόμενο με την αυξανόμενη αστάθεια των παγετώνων των Ιμαλαΐων, η οποία επιδεινώνεται από την άνοδο της θερμοκρασίας.
Η επιτάχυνση του λιωσίματος των πάγων μπορεί να δημιουργήσει τεράστιες λίμνες πίσω από φυσικά φράγματα, τα οποία όταν καταρρεύσουν προκαλούν καταστροφικές πλημμύρες. Παράλληλα, η απώλεια πάγου αποσταθεροποιεί τις ορεινές πλαγιές, αυξάνοντας τον κίνδυνο κατολισθήσεων και χιονοστιβάδων.
Μελέτες για την περιοχή των Ιμαλαΐων έχουν δείξει ότι ο ρυθμός απώλειας πάγου έχει αυξηθεί σημαντικά τις τελευταίες δεκαετίες, δημιουργώντας ένα νέο περιβάλλον αυξημένων φυσικών κινδύνων.
Λέκκας: Αστραπιαία πλημμύρα για 100 χιλιόμετρα
Σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΟΑΣΠ και καθηγητή, Ευθύμιο Λέκκα, ο οποίος βρίσκεται στην περιοχή και μελετά από κοντά τα αίτια και την εξέλιξη του φαινομένου.
Όπως εξήγησε ο κ. Λέκκας, η καταστροφή δεν οφείλεται αποκλειστικά στην κατάρρευση του παγετώνα. Οι υψηλές θερμοκρασίες προκάλεσαν ασυνέχειες και διαρρήξεις στη μάζα του παγετώνα, αυξάνοντας την κινητικότητά του. Κάποια στιγμή, τεράστιες ποσότητες πάγου, μαζί με υποκείμενα πετρώματα και εδαφικούς σχηματισμούς, κατέρρευσαν.
Η πίεση που προκλήθηκε από τον όγκο πάγου και βράχων διέρρηξε το φυσικό φράγμα της λίμνης, με αποτέλεσμα να απελευθερωθούν τεράστιες ποσότητες νερού και υλικών. Ακολούθησε ένα αιφνίδιο πλημμυρικό φαινόμενο, ένα flash flood, το οποίο κινήθηκε για περίπου 100 χιλιόμετρα, παρασύροντας λάσπη, βράχια και υποδομές και προκαλώντας εκτεταμένες καταστροφές.
Οι προκαταρκτικές αναλύσεις τοποθετούν την έναρξη του φαινομένου στα Ιμαλάια, σε υψόμετρο περίπου 6.200 μέτρων. Το μέγεθος της αποκόλλησης ήταν τεράστιο, με τους ειδικούς να εκτιμούν ότι το πλάτος του παγετώνα που αποκολλήθηκε έφτανε περίπου τα 610 μέτρα.
ΟΗΕ: Αποτύπωμα κλιματικής αλλαγής
Ο επικεφαλής της υπηρεσίας του ΟΗΕ για την κλιματική αλλαγή κι ο υπουργός Εξωτερικών του Νεπάλ προειδοποίησαν ότι η κατάρρευση παγετώνα φέρει το αποτύπωμα της κλιματικής αλλαγής.
«Το Νεπάλ εκπέμπει λιγότερο από το 0,01% των αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου, αλλά εμείς, ο νεπαλικός λαός, είμαστε ανάμεσα στα κυριότερα θύματα της κλιματικής αλλαγής», σημείωσε ο Σισίρ Χανάλ, ο επικεφαλής της διπλωματίας του κράτους της Ασίας.
Σύμφωνα με το αμερικανικό Ινστιτούτο Γεωλογικών Μελετών (USGS), η καταστροφή οφείλεται στην κατάρρευση παγετώνα και στο τσουνάμι πάγου και λάσπης που ακολούθησε.