Η απότομη επιστροφή του ελληνικού πληθωρισμού στο 3,7% τον Αύγουστο, από 2,7% μόλις έναν μήνα νωρίτερα, αλλάζει ξανά την εικόνα για την ακρίβεια και κυρίως ανατρέπει την προσδοκία ότι η αποκλιμάκωση των τιμών είχε πλέον αποκτήσει μόνιμα χαρακτηριστικά.
Η πρώτη εκτίμηση της Eurostat δείχνει ότι η Ελλάδα όχι μόνο παραμένει πάνω από τον στόχο του 2%, αλλά επιστρέφει και πάνω από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, ο οποίος αυξήθηκε στο 3,3% από 2,9% τον Ιούλιο. Σε μηνιαία βάση, ο ελληνικός εναρμονισμένος δείκτης αυξήθηκε κατά 0,4%.
Το σημαντικότερο, όμως, δεν βρίσκεται μόνο στο 3,7%. Βρίσκεται στην αιτία της νέας επιτάχυνσης και σε όσα μπορεί να ακολουθήσουν από τον Οκτώβριο και μετά.
Η Ευρώπη εισέρχεται στο φθινόπωρο με το φυσικό αέριο σε υψηλά τρεισήμισι ετών, το Brent ξανά πάνω από τα 90 δολάρια, τα ευρωπαϊκά αποθέματα φυσικού αερίου πολύ χαμηλότερα από τα συνήθη επίπεδα και τη γεωπολιτική κρίση στη Μέση Ανατολή να παραμένει ανοιχτή. Η αγορά, με άλλα λόγια, αρχίζει ήδη να τιμολογεί έναν χειμώνα πολύ διαφορετικό από εκείνον που θα περίμενε κανείς πριν από λίγους μήνες.
Το βασικό μας συμπέρασμα είναι ότι δεν έχουμε ακόμη επιστρέψει σε ένα νέο 2022, αλλά οι προϋποθέσεις για ένα δεύτερο ενεργειακό κύμα πληθωρισμού έχουν αρχίσει να συγκεντρώνονται. Και η Ελλάδα είναι από τις οικονομίες που παραδοσιακά μεταφέρουν σχετικά γρήγορα τις ενεργειακές ανατιμήσεις στον τελικό καταναλωτή.
Από το 4,9% στο 2,7% και ξανά στο 3,7%
Η διαδρομή του ελληνικού πληθωρισμού μέσα στο 2026 αποκαλύπτει πόσο εύθραυστη παραμένει η κατάσταση.
Τον Μάρτιο ο εναρμονισμένος δείκτης βρισκόταν στο 3,4%. Τον Απρίλιο εκτινάχθηκε στο 4,6% και τον Μάιο στο 4,9%. Ακολούθησε αποκλιμάκωση στο 3,9% τον Ιούνιο και στο 2,7% τον Ιούλιο, δημιουργώντας την εντύπωση ότι το σοκ είχε αρχίσει να απορροφάται.
Ο Αύγουστος διέψευσε αυτή την αισιοδοξία: 3,7%, δηλαδή άνοδος μιας ολόκληρης ποσοστιαίας μονάδας μέσα σε έναν μήνα.
Η επιστροφή του πληθωρισμού
Ετήσιος εναρμονισμένος πληθωρισμός σε Ελλάδα και Ευρωζώνη, Μάρτιος–Αύγουστος 2026. - Eurostat.ΕλλάδαΕυρωζώνη2%2,8%3,6%4,4%5,2%Μάρ.Απρ.ΜάιοςΙούν.Ιούλ.Αύγ.
Αύγουστος 2026: προκαταρκτική εκτίμηση Eurostat.
Η μεταβλητότητα αυτή είναι ίσως πιο ανησυχητική από το ίδιο το επίπεδο του δείκτη. Δείχνει ότι, σε ένα περιβάλλον γεωπολιτικών σοκ, ο πληθωρισμός μπορεί να μετακινηθεί μέσα σε δύο ή τρεις μήνες κατά περισσότερες από δύο ποσοστιαίες μονάδες.
Και αυτή ακριβώς είναι η μεγάλη διαφορά με την περίοδο πριν από το 2020: οι διεθνείς ενεργειακές αλυσίδες έχουν γίνει πολύ περισσότερο ευάλωτες σε γεγονότα που εκτυλίσσονται χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από την Ελλάδα.
Η Eurostat δείχνει προς την ενέργεια
Η Eurostat δεν έχει δημοσιοποιήσει ακόμη την αναλυτική σύνθεση του ελληνικού πληθωρισμού για τον Αύγουστο. Τα πλήρη στοιχεία θα ανακοινωθούν στις 17 Σεπτεμβρίου.
Για την Ευρωζώνη, όμως, η εικόνα είναι απολύτως σαφής.
Ο πληθωρισμός στην ενέργεια εκτινάχθηκε στο 14,3% τον Αύγουστο, από 10,3% τον Ιούλιο. Αντίθετα, οι υπηρεσίες επιβραδύνθηκαν στο 3% από 3,3%, τα τρόφιμα, αλκοόλ και καπνός παρέμειναν στο 1,2% και ο δομικός πληθωρισμός χωρίς ενέργεια, τρόφιμα, αλκοόλ και καπνό υποχώρησε στο 2,4% από 2,5%.
Αυτό έχει τεράστια σημασία.
Προς το παρόν, το νέο ευρωπαϊκό πληθωριστικό επεισόδιο δεν μοιάζει με γενικευμένη έκρηξη των τιμών. Είναι κατά βάση ένα νέο ενεργειακό σοκ.
Το Reuters σημειώνει ότι η επιτάχυνση στο 3,3% της Ευρωζώνης προήλθε σχεδόν εξ ολοκλήρου από την άνοδο του πετρελαίου, του φυσικού αερίου και των περιθωρίων διύλισης. Ταυτόχρονα, δεν υπάρχουν ακόμη σαφείς ενδείξεις ότι το σοκ έχει μετατραπεί σε νέο σπιράλ μισθών και τιμών.
Αυτό είναι η καλή είδηση.
Η κακή είδηση είναι ότι κανένα ενεργειακό σοκ δεν παραμένει για πάντα μόνο στην ενέργεια.
Το ελληνικό πρόβλημα είναι πιο σύνθετο
Για την Ελλάδα υπάρχει μία πρόσθετη ιδιαιτερότητα.
Η Τράπεζα της Ελλάδος είχε ήδη επισημάνει από τον Ιούνιο ότι ο ενεργειακός πληθωρισμός στη χώρα είχε κινηθεί περίπου στο διπλάσιο του μέσου όρου της Ευρωζώνης σε ορισμένες φάσεις του σοκ.
Τον Μάιο, για παράδειγμα, η ενεργειακή συνιστώσα του ελληνικού HICP αυξανόταν κατά περίπου 20%, έναντι περίπου 11% στην Ευρωζώνη. Την ίδια περίοδο οι υπηρεσίες στην Ελλάδα έτρεχαν με 5,7% και ο δομικός πληθωρισμός με 3,9%.
Άρα η Ελλάδα έχει να αντιμετωπίσει δύο διαφορετικά μέτωπα ταυτόχρονα.
Από τη μία βρίσκεται η εξωτερική ενεργειακή πίεση. Από την άλλη παραμένει ένας αρκετά επίμονος εγχώριος πληθωρισμός στις υπηρεσίες, ο οποίος συνδέεται με μισθούς, ενοίκια και υψηλή τουριστική ζήτηση.
Η ίδια η Τράπεζα της Ελλάδος προβλέπει ότι ο μέσος ελληνικός εναρμονισμένος πληθωρισμός θα φθάσει στο 3,8% το 2026, έναντι 2,9% το 2025, και αποδίδει την επιδείνωση ακριβώς στον συνδυασμό υψηλότερων ενεργειακών τιμών και επίμονου πληθωρισμού υπηρεσιών. Για το 2027 προβλέπει αποκλιμάκωση στο 2,6% και για το 2028 στο 2,3%, υπό την κρίσιμη προϋπόθεση ότι οι ενεργειακές τιμές θα αρχίσουν να υποχωρούν.
Και εδώ βρίσκεται η λέξη-κλειδί: προϋπόθεση.
Το φυσικό αέριο είναι η μεγάλη απειλή του χειμώνα
Στις 31 Αυγούστου οι ευρωπαϊκές αποθήκες φυσικού αερίου ήταν γεμάτες μόλις κατά 65,44%, με περίπου 740 TWh αποθηκευμένης ενέργειας.
Για να αντιληφθούμε το μέγεθος της απόκλισης, την ίδια εποχή πέρυσι τα αποθέματα βρίσκονταν περίπου στο 78%, ενώ ο ιστορικός μέσος όρος για το τέλος Αυγούστου είναι πάνω από 82%. Δηλαδή η Ευρώπη μπαίνει στον Σεπτέμβριο περίπου 17 ποσοστιαίες μονάδες κάτω από το ιστορικά συνηθισμένο επίπεδο.
Ήδη στις αρχές Αυγούστου το Reuters χαρακτήριζε τα αποθέματα τα χαμηλότερα που είχαν καταγραφεί για την εποχή από το 2011. Η κατάσταση έχει βελτιωθεί αριθμητικά καθώς συνεχίζονται οι εισαγωγές, αλλά η απόσταση από τα φυσιολογικά επίπεδα παραμένει μεγάλη.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμούσε τον Ιούλιο ότι ένα επίπεδο περίπου 80% θα μπορούσε να θεωρηθεί επαρκές για την ασφάλεια εφοδιασμού τον χειμώνα.
Σήμερα, λοιπόν, η Ευρώπη απέχει ακόμη περίπου 14,6 ποσοστιαίες μονάδες από αυτό το επίπεδο.
Και δεν έχει πολύ χρόνο.
Το πρόβλημα είναι ακόμη μεγαλύτερο επειδή η αγορά φυσικού αερίου εμφανίζει στρεβλή τιμολογιακή καμπύλη: οι άμεσες τιμές είναι τόσο υψηλές ώστε οι εταιρείες δεν έχουν ισχυρό οικονομικό κίνητρο να αγοράσουν τώρα ακριβό αέριο για να το αποθηκεύσουν προς χρήση τον χειμώνα. Το Reuters χαρακτηρίζει πλέον τον ερχόμενο χειμώνα ουσιαστικά ένα στοίχημα ανάμεσα στην επάρκεια LNG, στην εξέλιξη της σύγκρουσης και στον καιρό.
Το TTF πάνω από τα 70 ευρώ αλλάζει τους υπολογισμούς
Ο ευρωπαϊκός δείκτης φυσικού αερίου TTF ξεπέρασε στο τέλος Αυγούστου τα 70 ευρώ/MWh, φθάνοντας στα υψηλότερα επίπεδα από τις αρχές του 2023. Σήμερα κινείται γύρω από αυτά τα επίπεδα.
Στις αρχές του 2026 βρισκόταν κοντά στα 29 ευρώ.
Με απλά λόγια, η χονδρική τιμή του ευρωπαϊκού αερίου έχει περισσότερο από διπλασιαστεί.
Δεν πρόκειται απλώς για έναν αριθμό στην αγορά εμπορευμάτων.
Το φυσικό αέριο επηρεάζει την ηλεκτροπαραγωγή, τη βιομηχανία, τα λιπάσματα, τα τρόφιμα, τα logistics και τελικά το σύνολο σχεδόν της οικονομίας.
Στην Ελλάδα, όπου η τιμή ηλεκτρικής ενέργειας παραμένει ιδιαίτερα ευαίσθητη στο κόστος λειτουργίας των μονάδων φυσικού αερίου, μία παρατεταμένη περίοδος ακριβού TTF μπορεί να μετατραπεί σε μεγαλύτερες χονδρεμπορικές τιμές ρεύματος και αργότερα σε υψηλότερα τιμολόγια για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Και το πετρέλαιο επιστρέφει
Το δεύτερο μέτωπο είναι το πετρέλαιο.
Το Brent έχει επιστρέψει πάνω από τα 90 δολάρια το βαρέλι, καθώς οι νέες εντάσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν αυξάνουν εκ νέου το risk premium των αγορών.
Σε δημοσκόπηση 31 αναλυτών του Reuters η μέση τιμή του Brent για το 2026 τοποθετείται πλέον στα 85,08 δολάρια, ενώ οι αναλυτές δεν βλέπουν γρήγορη επιστροφή στις χαμηλές τιμές, ακόμη και εάν η παγκόσμια ζήτηση εξασθενήσει.
Για την Ελλάδα αυτό έχει άμεση επίπτωση στα καύσιμα κίνησης, αλλά και έμμεση επίπτωση στις μεταφορές προϊόντων.
Και εκεί αρχίζει ο μηχανισμός των δεύτερων γύρων: ακριβότερο πετρέλαιο σημαίνει ακριβότερη μεταφορά, ακριβότερο φυσικό αέριο σημαίνει ακριβότερη παραγωγή και τελικά μεγαλύτερο κόστος στα ράφια.
Τα τρόφιμα μπορεί να είναι το επόμενο κύμα
Μέχρι στιγμής, σε επίπεδο Ευρωζώνης, ο πληθωρισμός τροφίμων είναι σχετικά ήπιος.
Η ΕΚΤ, όμως, προειδοποιεί ότι η εικόνα αυτή μπορεί να αλλάξει.
Στις προβολές του Ιουνίου εκτιμά ότι το σημερινό ενεργειακό σοκ θα αρχίσει να περνά σταδιακά στις μη ενεργειακές τιμές. Ειδικά ο πληθωρισμός τροφίμων προβλέπεται να αυξηθεί και να φθάσει περίπου στο 3,7% στο δεύτερο τρίμηνο του 2027, λόγω ακριβότερης ενέργειας, λιπασμάτων και άλλων έμμεσων επιδράσεων.
Αυτό είναι ίσως ο μεγαλύτερος κίνδυνος για την πραγματική αγοραστική δύναμη των ελληνικών νοικοκυριών.
Η ενεργειακή ανατίμηση γίνεται αμέσως αισθητή στον λογαριασμό ρεύματος ή στην αντλία. Η έμμεση ανατίμηση, όμως, είναι πιο επίμονη: περνά στα τρόφιμα, στις υπηρεσίες, στα μεταφορικά, στις επιχειρηματικές τιμές και χρειάζεται πολύ περισσότερο χρόνο για να εξαφανιστεί.
Ο δύσκολος γρίφος της ΕΚΤ
Υπάρχει και μία δεύτερη οικονομική συνέπεια του ενεργειακού σοκ που συχνά υποτιμάται: τα επιτόκια.
Οι αγορές θεωρούν σχεδόν δεδομένο ότι στις 10 Σεπτεμβρίου η ΕΚΤ θα αυξήσει ξανά το επιτόκιο καταθέσεων κατά 25 μονάδες βάσης, στο 2,50%.
Το παράδοξο είναι ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα βρίσκεται αντιμέτωπη με μια μορφή πληθωρισμού την οποία τα υψηλότερα επιτόκια δεν μπορούν άμεσα να θεραπεύσουν.
Η ΕΚΤ δεν μπορεί να ανοίξει τα Στενά του Ορμούζ. Δεν μπορεί να αυξήσει την παραγωγή LNG. Δεν μπορεί να δημιουργήσει περισσότερα ευρωπαϊκά αποθέματα φυσικού αερίου.
Μπορεί όμως να αποτρέψει το ενεργειακό σοκ από το να μετατραπεί σε μισθολογικό και γενικευμένο πληθωριστικό κύμα.
Εάν αυτό συμβεί, τότε ο χειμώνας δεν θα επιβαρύνει μόνο τους λογαριασμούς ενέργειας. Θα επιβαρύνει παράλληλα στεγαστικά δάνεια, επιχειρηματική χρηματοδότηση, επενδύσεις και κατανάλωση.
Η Ελλάδα έχει άμυνες – αλλά όχι ανοσία
Η χώρα βρίσκεται σήμερα σε σαφώς καλύτερη ενεργειακή θέση από το 2022.
Η Ρεβυθούσα προσφέρει σημαντική δυνατότητα υποδοχής και επαναεριοποίησης LNG και το ελληνικό σύστημα έχει αποκτήσει μεγαλύτερη διαφοροποίηση προμηθευτών. Ο ΔΕΣΦΑ αναφέρει μάλιστα εξαιρετικά υψηλή μακροχρόνια ζήτηση για slots εκφόρτωσης LNG στις εγκαταστάσεις.
Υπάρχει όμως μία ουσιαστική αδυναμία: η Ελλάδα δεν διαθέτει υπόγειες εγκαταστάσεις αποθήκευσης φυσικού αερίου, σε αντίθεση με μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες.
Άρα η χώρα διαθέτει ισχυρότερη δυνατότητα εισαγωγής, αλλά δεν μπορεί να αποθηκεύσει μεγάλες εποχικές ποσότητες στο εσωτερικό της με τον τρόπο που μπορούν η Ιταλία, η Γερμανία ή η Γαλλία.
Αυτό σημαίνει ότι σε ένα ακραίο ευρωπαϊκό ενεργειακό επεισόδιο η Ελλάδα μπορεί να μην αντιμετωπίσει πρόβλημα φυσικής επάρκειας, αλλά δεν μπορεί να απομονωθεί από την τιμή.
Και αυτό είναι το κρίσιμο σημείο.
Το μεγάλο στοίχημα του χειμώνα 2026–27
Σήμερα δεν υπάρχουν αρκετές ενδείξεις για να υποστηρίξουμε ότι επίκειται μία επανάληψη του 2022. Η ευρωπαϊκή αγορά έχει περισσότερες υποδομές LNG, χαμηλότερη κατανάλωση φυσικού αερίου και πολύ μεγαλύτερη διείσδυση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Όμως η αφετηρία του χειμώνα είναι σαφώς δυσμενέστερη από αυτή που θα θέλαμε.
Τα αποθέματα είναι χαμηλά. Το TTF βρίσκεται κοντά στα 70 ευρώ. Το Brent πάνω από τα 90 δολάρια. Οι ροές LNG από τον Περσικό Κόλπο είναι ευάλωτες. Και οι αγορές ενέργειας ήδη τιμολογούν σημαντικό risk premium για ολόκληρο το 2027: τα futures του ευρωπαϊκού φυσικού αερίου βρίσκονται περίπου 38% πάνω από τον μέσο όρο του 2024–25 και οι ευρωπαϊκές τιμές ηλεκτρισμού παραμένουν επίσης ιδιαίτερα υψηλές.
Το σημαντικότερο, επομένως, είναι τι θα συμβεί όταν αρχίσει πραγματικά η περίοδος θέρμανσης.
Τα τρία σενάρια που βλέπουμε για την Ελλάδα
Οι ακόλουθες εκτιμήσεις δεν αποτελούν επίσημες προβλέψεις Eurostat ή Τράπεζας της Ελλάδος, αλλά δική μας στάθμιση των σημερινών ενεργειακών και μακροοικονομικών δεδομένων.
| Σενάριο χειμώνα 2026–27 | Ενδεικτική πιθανότητα | Τι προϋποθέτει | Εκτίμηση ελληνικού HICP |
|---|---|---|---|
| Βασικό – δύσκολος αλλά ελεγχόμενος χειμώνας | 50% | TTF παραμένει περίπου 60–80 €/MWh, Brent 80–100 $, χωρίς πλήρη αποκατάσταση της Μέσης Ανατολής αλλά και χωρίς νέα μεγάλη διακοπή | 3,5%–4,3% |
| Δυσμενές – δεύτερο ενεργειακό σοκ | 35% | Ψυχρός χειμώνας, περαιτέρω προβλήματα στο LNG, TTF προς 90–110+ €/MWh και πετρέλαιο άνω των 100 $ | 4,5%–5,5%, με προσωρινό κίνδυνο υψηλότερα |
| Θετικό – γεωπολιτική αποκλιμάκωση | 15% | Ομαλοποίηση Ορμούζ/LNG, ήπιος χειμώνας, TTF κάτω από 50–55 €/MWh και αποκλιμάκωση πετρελαίου | 2,8%–3,4% προς το τέλος του χειμώνα |
Το βασικό μας σενάριο, συνεπώς, δεν είναι μια νέα έκρηξη τύπου 2022. Είναι όμως ένας χειμώνας στον οποίο ο πληθωρισμός στην Ελλάδα πιθανότατα θα παραμείνει αισθητά υψηλότερος από τον στόχο του 2%, με περιόδους στις οποίες θα μπορεί να επανέρχεται πάνω από το 4%.
Το δυσμενές σενάριο δεν είναι πλέον ακραίο ή θεωρητικό. Στις αρχές Αυγούστου αναλυτές της Energy Aspects υπολόγιζαν ότι, εάν η Ευρώπη στερηθεί τις καταριανές ποσότητες LNG και ταυτόχρονα αντιμετωπίσει ψυχρότερο χειμώνα, η spot τιμή αερίου θα μπορούσε να φθάσει κατά μέσο όρο ακόμη και τα 110 €/MWh μεταξύ Νοεμβρίου και Μαρτίου.
Αν συμβεί κάτι τέτοιο, η Ελλάδα δύσκολα θα αποφύγει έναν νέο γύρο ανατιμήσεων σε ενέργεια, μεταφορές και στη συνέχεια τρόφιμα και υπηρεσίες.
Συμπέρασμα: Ο χειμώνας θα κριθεί σε τρία μέτωπα
Το 3,7% του Αυγούστου πρέπει να αντιμετωπιστεί περισσότερο ως προειδοποίηση παρά ως μεμονωμένο κακό στοιχείο.
Το θετικό στοιχείο είναι ότι ο ευρωπαϊκός δομικός πληθωρισμός εξακολουθεί να υποχωρεί και μέχρι στιγμής δεν φαίνεται να έχει δημιουργηθεί νέο σπιράλ μισθών και τιμών.
Το αρνητικό είναι ότι η ενέργεια έχει επιστρέψει ως βασικός πληθωριστικός παράγοντας ακριβώς τη στιγμή που η Ευρώπη μπαίνει στην πιο κρίσιμη περίοδο του έτους με ασυνήθιστα χαμηλές αποθήκες αερίου.
Για την Ελλάδα ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος επειδή στο εξωτερικό ενεργειακό σοκ προστίθεται ένας εγχώριος πληθωρισμός υπηρεσιών που παραμένει επίμονος.
Έτσι, ο χειμώνας 2026–27 θα κριθεί ουσιαστικά από τρία πράγματα: τον καιρό, τη Μέση Ανατολή και το φυσικό αέριο.
Εάν δύο από τα τρία κινηθούν αρνητικά ταυτόχρονα, το 3,7% του Αυγούστου μπορεί να αποδειχθεί όχι η κορυφή αλλά απλώς η αρχή μιας νέας ανοδικής φάσης.
Εάν αντίθετα οι ενεργειακές αγορές εξομαλυνθούν, η σημερινή έξαρση μπορεί να αποδειχθεί προσωρινή και η αποκλιμάκωση να επανέλθει μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2027.
Με τα σημερινά δεδομένα, πάντως, το πιο πιθανό δεν είναι ούτε η καταστροφή ούτε η γρήγορη επιστροφή στην κανονικότητα. Είναι ένας ακριβός, νευρικός και πληθωριστικά δύσκολος χειμώνας — με την Ελλάδα να μπαίνει σε αυτόν χωρίς μεγάλο περιθώριο για νέα ενεργειακά σοκ.