Αμερικανικές επενδύσεις για τη δημιουργία ενός fund αμυντικής τεχνολογίας, το οποίο φιλοδοξεί να γράψει μια «νέα ιστορία» στον πόλεμο εναντίον της Ρωσίας, δημιουργώντας εταιρείες που θα αναπτύσσουν νέα οπλικά συστήματα, αναζητά ο πρώην υπουργός Άμυνας, Μιχάιλο Φεντόροφ.
Σε συνέντευξή του στους Financial Times στην Ουάσινγκτον, ο Φεντόροφ, ο οποίος απομακρύνθηκε από τη θέση του από τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι τον περασμένο μήνα, δήλωσε επίσης ότι θα ήταν πρόθυμος να βοηθήσει τις ΗΠΑ να «δημιουργήσουν έναν στρατό από drones», με αντάλλαγμα την προμήθεια αμερικανικών αναχαιτιστικών πυραύλων Patriot, που θα βοηθούσαν την Ουκρανία στις ρωσικές επιθέσεις τους επόμενους μήνες.
Ο Φεντόροφ αναζητά χρηματοδότηση για το σχεδιαζόμενο fund από εταιρείες venture capital, ιδιώτες επενδυτές και αμερικανικές εταιρείες τεχνολογίας, ενώ ανέφερε ότι βρίσκεται σε συζητήσεις με «μεγάλο αριθμό» υποψήφιων επενδυτών που ενδιαφέρονται για την ουκρανική καινοτομία.
«Δεν πρόκειται ακριβώς για ένα κλασικό venture fund», δήλωσε ο Φεντόροφ και πρόσθεσε: «Γράφουμε μια νέα ιστορία του πολέμου».
Το fund θα ξεπερνούσε τα όρια ενός συμβατικού επενδυτικού κεφαλαίου επιχειρηματικών συμμετοχών, καθώς θα είχε τη δυνατότητα τόσο να δημιουργεί το ίδιο εταιρείες όσο και να επενδύει σε ήδη υπάρχουσες ουκρανικές start-ups, όπως εξήγησε. Θα αξιοποιούσε δυτικά κεφάλαια για την ανάπτυξη τεχνολογιών κρίσιμων για την ικανότητα της Ουκρανίας να αντιστέκεται στη συνεχιζόμενη ρωσική εισβολή.
Ο Φεντόροφ δεν έδωσε λεπτομέρειες σχετικά με τον ρόλο που θα έχει ο ίδιος στην εποπτεία του fund ούτε διευκρίνισε εάν θα μπορούσε να αποκομίσει προσωπικό οικονομικό όφελος από αυτό.
Οι τρεις προτεραιότητες
Ο Ουκρανός πρώην υπουργός προσδιόρισε τρεις αρχικές προτεραιότητες για το fund: ρομποτικά συστήματα πεδίου μάχης, ώστε να μειωθεί η εξάρτηση του Κιέβου από το ανθρώπινο δυναμικό και ο αριθμός των στρατιωτών στην πρώτη γραμμή, φθηνά drones αναχαίτισης υψηλής ταχύτητας για την αντιμετώπιση των νέων ρωσικών επιθετικών drones με κινητήρες τζετ και χαμηλού κόστους πυραύλους με δυνατότητες τεχνητής νοημοσύνης.
Σύμφωνα με τον Φεντόροφ, είναι πιθανό η Ρωσία να επιδιώξει να παρατείνει τη σύγκρουση. Εάν ο πόλεμος συνεχιστεί για ακόμη δύο ή τρία χρόνια, το fund θα μπορούσε να αναπτύξει προηγμένες «λύσεις για το πεδίο της μάχης», παρέχοντας ταυτόχρονα στους επενδυτές πρόσβαση στα διδάγματα που έχει αποκομίσει η Ουκρανία από τον πόλεμο.
Ο 35χρονος Φεντόροφ ήταν ο νεότερος υπουργός Άμυνας στην ιστορία της Ουκρανίας, μέχρι την απομάκρυνσή του έπειτα από μόλις έξι μήνες στη θέση. Η αποπομπή του προκάλεσε διαδηλώσεις επί εβδομάδες σε ολόκληρη τη χώρα και έφερε τον Ζελένσκι αντιμέτωπο με τη βαθύτερη πολιτική κρίση της προεδρίας του.
Ουκρανοί βουλευτές, βετεράνοι και εκπρόσωποι της κοινωνίας των πολιτών – μεταξύ των οποίων πολλοί που είχαν στηρίξει τον Φεντόροφ μετά την απομάκρυνσή του – εξέφρασαν την απογοήτευσή τους για το ταξίδι του στο εξωτερικό. Πολλοί αμφισβήτησαν τα κίνητρά του όταν ανακοίνωσε την Παρασκευή, μετά από επίσκεψή του στη Ρώμη, ότι θα αναλάβει άμισθος σύμβουλος του Ιταλού υπουργού Άμυνας.
Ο Ολέξι Γκοντσαρένκο, βουλευτής της αντιπολίτευσης και πρόεδρος κοινοβουλευτικής εξεταστικής επιτροπής, υποστήριξε σε ανάρτησή του στο X ότι ο ρόλος του Φεντόροφ στην Ιταλία θα μπορούσε να δημιουργήσει «κίνδυνο διαρροής γνώσεων σχετικά με τις προηγμένες στρατιωτικές τεχνολογίες μας».
Ο Φεντόροφ, ωστόσο, υποστήριξε ότι η συμβολή του στον εκσυγχρονισμό των ιταλικών ενόπλων δυνάμεων θα μπορούσε να ανοίξει νέους δρόμους συνεργασίας με μια χώρα που διαθέτει δυνατότητες αεράμυνας τις οποίες στερείται το Κίεβο. Πρόσθεσε ότι θα επιδιώξει ανάλογες συμβουλευτικές θέσεις και σε άλλες χώρες-εταίρους, ενδεχομένως στη Γαλλία και τις ΗΠΑ.
«Θα βοηθούσα τις ΗΠΑ να φτιάξουν έναν στρατό από drones με αντάλλαγμα Patriot»
Ο Φεντόροφ αρνήθηκε να σχολιάσει εάν κατά την παραμονή του στην Ουάσινγκτον θα συναντηθεί με στελέχη της κυβέρνησης Τραμπ, δήλωσε όμως ότι θα ήταν «πολύ χαρούμενος να βοηθήσει την Αμερική να δημιουργήσει έναν στρατό από drones – ειδικά με αντάλλαγμα (αναχαιτιστικούς πυραύλους) Patriot, ώστε να επιβιώσουμε αυτόν τον χειμώνα». «Είμαι έτοιμος να κάνω αυτή την ανταλλαγή», είπε.
Ο Φεντόροφ, ο οποίος στο παρελθόν είχε διατελέσει αντιπρόεδρος της κυβέρνησης με αρμοδιότητα τον ψηφιακό μετασχηματισμό, απέκτησε τη φήμη της κινητήριας δύναμης πίσω από την ανάπτυξη των ουκρανικών drones. Το μοντέλο διοίκησής του, εμπνευσμένο από τον κόσμο των start-ups, τον διαφοροποίησε από το παραδοσιακό πολιτικό κατεστημένο της χώρας, αλλά ταυτόχρονα προκάλεσε αντιδράσεις σε τμήματα της παραδοσιακής στρατιωτικής ηγεσίας.
Ο ίδιος ανέφερε ότι συνάντησε αντιστάσεις τόσο από το στρατιωτικό κατεστημένο όσο και από πολιτικούς αντιπάλους, όταν επιχείρησε να αναμορφώσει ένα αδιαφανές σύστημα προμηθειών.
Ο Ζελένσκι τον απέπεμψε, υποστηρίζοντας ότι απέτυχε να αντιμετωπίσει τα προβλήματα στη στρατιωτική επιστράτευση της Ουκρανίας και επικαλούμενος τις αγεφύρωτες διαφορές του υπουργού με τον αρχηγό των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων, Ολεξάντρ Σίρσκι. Και ο Σίρσκι, όμως, απομακρύνθηκε λίγες ημέρες αργότερα, μετά το ξέσπασμα των δημόσιων διαμαρτυριών.
Έκτοτε, ο Φεντόροφ έχει σπάσει το μακροχρόνιο ταμπού της δημόσιας κριτικής προς την κρατική εξουσία, το οποίο είχε στόχο τη διατήρηση ενός ενιαίου μετώπου εν μέσω πολέμου, και έχει ζητήσει τη διεξαγωγή εθνικών εκλογών εν καιρώ πολέμου. Προκάλεσε ακόμη μεγαλύτερη αντιπαράθεση δηλώνοντας ότι η χώρα του χάνει τον πόλεμο.
«Πρέπει να αναβαθμίσουμε το λειτουργικό σύστημα του κράτους»
Μιλώντας στους FT, ο Φεντόροφ υποστήριξε ότι η «ενότητα» θα είναι καθοριστικής σημασίας για την επιβίωση της Ουκρανίας, απορρίπτοντας την κριτική ότι ο ίδιος την έχει θέσει σε κίνδυνο με τις δημόσιες παρεμβάσεις του.
Απέφυγε να διευκρινίσει εάν το αίτημά του για νέες εκλογές συνιστά στην πράξη έκκληση για αντικατάσταση του Ζελένσκι.
«Αυτό δεν στρέφεται εναντίον του Ζελένσκι, δεν στρέφεται εναντίον κάποιου συγκεκριμένου προσώπου», είπε. «Έχει να κάνει με το γεγονός ότι πρέπει να… αναβαθμίσουμε το λειτουργικό σύστημα του κράτους».
Ο Φεντόροφ προκάλεσε αυτή την εβδομάδα οργή στην Ουκρανία όταν δήλωσε ότι η χώρα «σταδιακά, αργά, χάνει» τον πόλεμο – ενώ την άνοιξη επέμενε ότι το Κίεβο είχε καταφέρει να αντιστρέψει την κατάσταση απέναντι στη Μόσχα.
Η κατάσταση μπορεί να «αλλάζει από μήνα σε μήνα», δήλωσε στους FT, επισημαίνοντας ότι οι πρόσφατες ρωσικές αεροπορικές επιθέσεις και η ολοένα εντονότερη χρήση πυραύλων και προηγμένων drones αποτελούν κρίσιμες προκλήσεις. «Αυτή τη στιγμή, αν δεν απαντήσουμε σε αυτά τα ζητήματα, θα μας συντρίψουν», προειδοποίησε.
Η έλλειψη Patriot και τα νέα όπλα
Η Ρωσία έχει σφυροκοπήσει κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού κρίσιμες υποδομές, εργοστάσια και αποθήκες στην Ουκρανία με πυραύλους και σμήνη επιθετικών drones.
Η κρίσιμη έλλειψη αναχαιτιστικών πυραύλων Patriot, εξαιτίας της μείωσης των παγκόσμιων αποθεμάτων του αμερικανικής κατασκευής οπλικού συστήματος, έχει δυσκολέψει σημαντικά την προσπάθεια της Ουκρανίας να καταρρίπτει τους ρωσικούς βαλλιστικούς πυραύλους.
Ο Φεντόροφ υποστήριξε ότι το fund του θα μπορούσε μελλοντικά να προσφέρει μία απάντηση σε αυτό το πρόβλημα. Όπως είπε, drones υψηλής ταχύτητας, ικανά να καταρρίπτουν τα ρωσικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη με κινητήρες τζετ, έχουν ήδη δοκιμαστεί στην Ουκρανία και, με μεγαλύτερη υποστήριξη, θα μπορούσαν να παραχθούν σε μεγάλη κλίμακα.
Οι επαφές με τον Έλον Μασκ και το Starlink
Ο Φεντόροφ αρνήθηκε να σχολιάσει εάν σχεδιάζει να συναντηθεί με τον Έλον Μασκ κατά την παραμονή του στις ΗΠΑ, ανέφερε ωστόσο ότι εξακολουθεί να βρίσκεται σε στενή επαφή με τον δισεκατομμυριούχο επιχειρηματία της τεχνολογίας.
Ο Ζελένσκι έχει ζητήσει την άδεια του Μασκ για τη χρήση drones εξοπλισμένων με Starlink εναντίον εκτοξευτών βαλλιστικών πυραύλων σε απόσταση έως και 200 χιλιομέτρων μέσα στο ρωσικό έδαφος, κάτι που, σύμφωνα με τον Φεντόροφ, πιθανότατα θα είχε σημαντικό αντίκτυπο.
Άνθρωποι με γνώση του θέματος ανέφεραν ότι ο Μασκ είχε δηλώσει στο παρελθόν στον Φεντόροφ πως θα ήταν ανοικτός στο να επιτρέψει στην Ουκρανία να χρησιμοποιεί drones με Starlink πέρα από τα σύνορά της για να πλήττει ρωσικούς στόχους. Ωστόσο, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, ο Μασκ είχε ξεκαθαρίσει στην ουκρανική πλευρά ότι επρόκειτο για πολιτική απόφαση που θα έπρεπε να ληφθεί από τον Λευκό Οίκο.
«Ο Πούτιν καταλαβαίνει μόνο τη δύναμη»
Ο πρώην υπουργός Άμυνας της Ουκρανίας υποστήριξε ότι η εντατικοποίηση των ουκρανικών πληγμάτων μεγάλου βεληνεκούς εναντίον της Ρωσίας αποτελεί την πιο βιώσιμη οδό για να εξαναγκαστεί ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν να τερματίσει τον πόλεμο. Τόνισε, ωστόσο, ότι απαιτούνται περισσότερες επενδύσεις στα οπλικά συστήματα που χρησιμοποιούνται για αυτού του είδους τις επιχειρήσεις.
«Χρειαζόμαστε περισσότερα drones με κινητήρες τζετ, χρειαζόμαστε φθηνούς πυραύλους, χρειαζόμαστε πυραύλους με τεχνητή νοημοσύνη», δήλωσε και συμπλήρωσε: «Δεν μπορείς να κάνεις κανενός είδους διάλογο με τον Πούτιν με οποιονδήποτε άλλο τρόπο… Καταλαβαίνει μόνο τη δύναμη».