Του Στέφανου Νικολαΐδη
Το ζήτημα των θαλάσσιων ζωνών και η τουρκική αμφισβήτηση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων επανέρχονται στο επίκεντρο της ελληνοτουρκικής αντιπαράθεσης, με την Αθήνα να επιχειρεί να συνδυάσει τη διπλωματική διαχείριση με την έμπρακτη κατοχύρωση των θέσεών της.
Λίγες ώρες πριν από την ενημέρωση των Ευρωπαίων εταίρων για τις νέες τουρκικές κινήσεις στο Αιγαίο, ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, μιλώντας στα «15 Λεπτά» των ΝΕΩΝ και στον Γιώργο Παπαχρήστο, έστειλε σαφές μήνυμα για το καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου, αλλά και για το πλαίσιο μέσα στο οποίο η Αθήνα αντιλαμβάνεται τη διαφορά με την Άγκυρα.
«Δεν τίθεται θέμα αδειοδότησης από άλλη χώρα», ξεκαθάρισε ο υπουργός αναφερόμενος στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα έρευνας και πόντισης του καλωδίου. Όπως εξήγησε, το έργο αδειοδοτείται από την Ελλάδα και διέρχεται από ελληνική υφαλοκρηπίδα και μη οριοθετημένη ΑΟΖ.
Η Αθήνα, σύμφωνα με τον κ. Γεραπετρίτη, ακολουθεί τις προβλεπόμενες από το διεθνές δίκαιο διαδικασίες ενημέρωσης. Η ενημέρωση της Τουρκίας από τη γαλλική εταιρεία που συμμετέχει στην κοινοπραξία του έργου, όπως τόνισε, δεν συνιστά αναγνώριση οποιουδήποτε τουρκικού δικαιώματος.
Η τοποθέτηση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η νέα τουρκική NAVTEX νότια του Καστελόριζου επαναφέρει στο προσκήνιο ακριβώς το ζήτημα της δικαιοδοσίας στις θαλάσσιες περιοχές.
Η οριοθέτηση στο επίκεντρο
Ο κ. Γεραπετρίτης επανέλαβε ότι για την Αθήνα η ελληνοτουρκική διαφορά έχει συγκεκριμένο αντικείμενο: την οριοθέτηση ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας. Η τουρκική πλευρά, αντιθέτως, υποστηρίζει ότι υπάρχουν περισσότερα ζητήματα, τα οποία συνδέει μεταξύ τους.
Υπό αυτό το πρίσμα, ο υπουργός Εξωτερικών παραδέχθηκε ότι Ελλάδα και Τουρκία δεν βρίσκονται κοντά σε συμφωνία για συνυποσχετικό που θα επέτρεπε την προσφυγή στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης. Όπως σημείωσε, η νομολογία του Διεθνούς Δικαστηρίου κινείται προς την κατεύθυνση των ελληνικών θέσεων, ενώ η Τουρκία δεν έχει κυρώσει τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS).
Το κρίσιμο, ωστόσο, για την Αθήνα είναι ότι η συζήτηση για την οριοθέτηση δεν μπορεί να παραμένει θεωρητική. Η πραγματικότητα των ερευνών, των NAVTEX και των ενεργειακών σχεδιασμών φέρνει διαρκώς στην επιφάνεια το ζήτημα των θαλάσσιων δικαιοδοσιών.
«Ποτέ δεν θα υπάρξει απόλυτη ηρεμία στις σχέσεις μας εάν δεν οριοθετήσουμε τις θαλάσσιες ζώνες μας», ανέφερε χαρακτηριστικά ο υπουργός, εκτιμώντας ότι μόνο μέσα από μια τέτοια λύση μπορεί να υπάρξει μακρά ειρήνη στην περιοχή.
Την ίδια στιγμή, ο Γιώργος Γεραπετρίτης υπερασπίστηκε τη στρατηγική του διαλόγου με την Τουρκία, παρά τις διαφορές που παραμένουν.
Όπως υποστήριξε, τα 3 τελευταία χρόνια, μέσα σε ένα διεθνές περιβάλλον που έχει υποστεί «τεκτονικές αλλαγές», Αθήνα και Άγκυρα κατάφεραν να μην οδηγηθούν σε μείζονα κρίση στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Ο ίδιος απέδωσε στον υφιστάμενο δίαυλο επικοινωνίας τη μείωση των εντάσεων, των παραβιάσεων και των παράτυπων μεταναστευτικών ροών, υποστηρίζοντας ότι η Διακήρυξη των Αθηνών απέδωσε σε ορισμένα πεδία, ενώ σε άλλα όχι.
Παράλληλα, άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο να υπάρξει το επόμενο διάστημα συνάντησή του με τον Τούρκο ομόλογό του, Χακάν Φιντάν, χωρίς να υπάρχει αυτή τη στιγμή προγραμματισμένο τετ α τετ του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
«Αυτό που προσπαθούμε να κάνουμε είναι να κανονικοποιήσουμε τη σχέση μας με την Τουρκία», ανέφερε.
Από το Αιγαίο στο ευρωπαϊκό τραπέζι
Οι δηλώσεις του επικεφαλής της ελληνικής διπλωματίας έρχονται σε μια συγκυρία κατά την οποία η Αθήνα επιχειρεί να μεταφέρει το ζήτημα των τουρκικών κινήσεων και στο ευρωπαϊκό επίπεδο.
Στο Γουίκλοου της Ιρλανδίας, όπου πραγματοποιείται η άτυπη συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ (Gymnich), η ελληνική πλευρά θέτει στους Ευρωπαίους εταίρους τις τελευταίες εξελίξεις στο Αιγαίο, μετά και τη νέα τουρκική NAVTEX νότια του Καστελόριζου και την ελληνική απάντηση με αντί-NAVTEX.
Η επιλογή της Αθήνας να αναδείξει το ζήτημα στο ευρωπαϊκό τραπέζι εντάσσεται στη συνολικότερη στρατηγική διεθνοποίησης των ελληνικών θέσεων, με τον υπουργό Εξωτερικών να υποστηρίζει ότι η Ελλάδα τα τελευταία χρόνια έχει αυξήσει το διπλωματικό της αποτύπωμα και έχει ενισχύσει τις συμμαχίες της.
Το μήνυμα που εκπέμπεται από την Αθήνα είναι διπλό: διάλογος με την Τουρκία, αλλά ταυτόχρονα σαφής οριοθέτηση των ελληνικών θέσεων ως προς το διεθνές δίκαιο και τα δικαιώματα στις θαλάσσιες ζώνες.
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το sofokleous10.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.