Οι αλλαγές για εργαζομένους, συνταξιούχους, επαγγελματίες, αγρότες και οικογένειες — Τα ποσά και το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής
Παρεμβάσεις στη φορολογία, στις αποδοχές των εργαζομένων, στις συντάξεις, στη στέγαση και στο ενεργειακό κόστος παρουσίασε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, το βράδυ του Σαββάτου 5 Σεπτεμβρίου, στην 90ή Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης. Το πακέτο, το οποίο η κυβέρνηση προσδιορίζει στα 2,2 δισ. ευρώ για το 2027, περιλαμβάνει μέτρα που αρχίζουν να εφαρμόζονται το φθινόπωρο του 2026 και παρεμβάσεις με σταδιακή υλοποίηση τα επόμενα χρόνια.
Στις βασικές εξαγγελίες περιλαμβάνονται η διαμόρφωση του κατώτατου μισθού στα 1.000 ευρώ έως τον Ιανουάριο του 2028, ετήσιο επίδομα Χριστουγέννων στο Δημόσιο, διεύρυνση της ενίσχυσης των συνταξιούχων, αλλαγές στο τεκμαρτό εισόδημα και στην προκαταβολή φόρου, καθώς και νέο πρόγραμμα πρώτης κατοικίας. Ανακοινώθηκαν επίσης φορολογικές παρεμβάσεις για αγρότες και τρίτεκνους, αυξήσεις παροχών για πολύτεκνους και αποταμιευτικός λογαριασμός για παιδιά.
Κατώτατος μισθός και ασφαλιστικές εισφορές
Ο κατώτατος μισθός προβλέπεται να φθάσει στα 1.000 ευρώ μικτά έως τον Ιανουάριο του 2028, με ενδιάμεση αύξηση τον Απρίλιο του 2027. Για εργαζομένους που δικαιούνται τρεις τριετίες, οι αντίστοιχες μικτές αποδοχές θα μπορούν να διαμορφωθούν στα 1.300 ευρώ.
Παράλληλα, από την 1η Απριλίου 2027 ανακοινώθηκε μείωση των ασφαλιστικών εισφορών που καταβάλλουν οι εργαζόμενοι στον ιδιωτικό τομέα κατά 0,5 ποσοστιαία μονάδα. Η παρέμβαση αφορά την εργατική εισφορά και προστίθεται στην αύξηση του κατώτατου μισθού.
Οι μεταβολές του κατώτατου επηρεάζουν και τις παροχές που συνδέονται με αυτόν, καθώς και τις προσαυξήσεις προϋπηρεσίας. Το τελικό καθαρό ποσό εξαρτάται από τη φορολογική και ασφαλιστική κατάσταση κάθε εργαζομένου.
Δημόσιο: Επίδομα Χριστουγέννων 500 ευρώ
Για τους δημοσίους υπαλλήλους ανακοινώθηκε μόνιμο ετήσιο επίδομα Χριστουγέννων 500 ευρώ μικτά, με πρώτη καταβολή τον Δεκέμβριο του 2027. Σύμφωνα με την παρουσίαση, το επίδομα θα συνυπολογίζεται στις συντάξιμες αποδοχές.
Επιπλέον, η σύνδεση των μισθών του Δημοσίου με τον κατώτατο μισθό προβλέπεται να οδηγήσει σε συνολική αύξηση 80 ευρώ μικτά τον μήνα έως τον Ιανουάριο του 2028. Η επόμενη οριζόντια προσαρμογή τοποθετείται την 1η Απριλίου 2027.
Τα 500 ευρώ αφορούν ετήσια καταβολή, ενώ τα 80 ευρώ τη σωρευτική μηνιαία αύξηση που παρουσιάστηκε για το συγκεκριμένο διάστημα.
Συνταξιούχοι: Ετήσια ενίσχυση 400 ευρώ και αυξήσεις χωρίς συμψηφισμό
Η μόνιμη ενίσχυση που καταβάλλεται κάθε Νοέμβριο αυξάνεται από τα 300 στα 400 ευρώ καθαρά και, σύμφωνα με την εξαγγελία, επεκτείνεται σε όλους τους συνταξιούχους άνω των 65 ετών. Ο πρωθυπουργός ανέφερε ότι η διευρυμένη περίμετρος αντιστοιχεί σε περίπου 2,2 εκατομμύρια δικαιούχους.
Η καταβολή των 400 ευρώ προγραμματίζεται για τις 30 Νοεμβρίου 2026. Στο σχετικό χρονοδιάγραμμα περιλαμβάνονται επίσης οι δικαιούχοι με αναπηρία και οι ανασφάλιστοι υπερήλικες.
Στα τέλη Δεκεμβρίου προβλέπεται να πληρωθούν οι συντάξεις Ιανουαρίου 2027, αυξημένες με βάση την εξέλιξη του πληθωρισμού και του ΑΕΠ, χωρίς συμψηφισμό με την προσωπική διαφορά. Η ετήσια ενίσχυση αποτελεί ξεχωριστή παροχή από την αναπροσαρμογή της μηνιαίας σύνταξης.
Ελεύθεροι επαγγελματίες: Αλλαγές στο τεκμαρτό εισόδημα
Για τους συνεπείς ελεύθερους επαγγελματίες ανακοινώθηκε κατάργηση των προσαυξήσεων του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος που συνδέονται με τον κύκλο εργασιών και τη μισθοδοσία του προσωπικού. Η αλλαγή αφορά το φορολογικό έτος 2026, επομένως θα αποτυπωθεί στις δηλώσεις που υποβάλλονται το 2027.
Παράλληλα, προβλέπεται μείωση του τεκμηρίου κατά 50% για επαγγελματίες σε οικισμούς κάτω των 2.000 κατοίκων. Στη Δυτική Μακεδονία το πληθυσμιακό όριο διαμορφώνεται στους 2.200 κατοίκους.
Ανακοινώθηκε επίσης μείωση της προκαταβολής φόρου για τους ελεύθερους επαγγελματίες από 55% σε 50%, με αφετηρία το φορολογικό έτος 2027. Πρόκειται για διαφορετικό χρόνο εφαρμογής από τις αλλαγές στα τεκμήρια.
Οι εξαγγελίες αφορούν επιμέρους στοιχεία του υπολογισμού του ελάχιστου εισοδήματος και τους συντελεστές προκαταβολής. Η αναφορά στους «συνεπείς» επαγγελματίες καθιστά τον ακριβή ορισμό των δικαιούχων βασικό στοιχείο της εξειδίκευσης.
Επιχειρήσεις: Τέλος επιτηδεύματος, προκαταβολή και χρηματοδότηση
Για τα νομικά πρόσωπα προβλέπεται σταδιακή μείωση της προκαταβολής φόρου, με αφετηρία το φορολογικό έτος 2028, κατά πέντε ποσοστιαίες μονάδες ετησίως, μέχρι να υποχωρήσει από το 80% στο 50%.
Το τέλος επιτηδεύματος καταργείται για τις επιχειρήσεις στην περιφέρεια, συμπεριλαμβανομένης της Θεσσαλονίκης, από το φορολογικό έτος 2026, με αποτύπωση στις δηλώσεις του 2027. Για την Αττική παρουσιάστηκε μείωση 50% το 2028 και κατάργηση το 2029.
Στο επενδυτικό σκέλος ανακοινώθηκαν ταχύτερες αποσβέσεις για τον εκσυγχρονισμό επιχειρηματικού εξοπλισμού, με περιορισμό του χρόνου από τα δέκα στα έξι έτη, καθώς και μεταφορά 1,5 δισ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης στην Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα.
Από τους πόρους αυτούς, 1,1 δισ. ευρώ προορίζονται για δανειοδοτικά εργαλεία και 400 εκατ. ευρώ για εγγυήσεις χρηματοδότησης μικρομεσαίων επιχειρήσεων.
Αγρότες: Μηδενικός συντελεστής έως 20.000 ευρώ
Για τους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες ανακοινώθηκε μηδενισμός του συντελεστή φόρου εισοδήματος έως τις 20.000 ευρώ, από το φορολογικό έτος 2026. Η φορολογική μεταβολή θα εμφανιστεί στις δηλώσεις του 2027.
Στην παρουσίαση αναφέρθηκε ότι, σε συνδυασμό με την έκπτωση φόρου, το ελάχιστο αφορολόγητο διαμορφώνεται στα 22.204 ευρώ. Το όριο αφορά το φορολογητέο εισόδημα και δεν πρέπει να συγχέεται με τον τζίρο της αγροτικής εκμετάλλευσης.
Από την 1η Νοεμβρίου 2026 προβλέπεται επίσης η έναρξη νέου συστήματος επιστροφής του ειδικού φόρου κατανάλωσης στο αγροτικό πετρέλαιο, στην αντλία.
Για την κτηνοτροφία προαναγγέλθηκε σχέδιο ανασύστασης των κοπαδιών που χάθηκαν και αξιοποίησης πρόσθετων ευρωπαϊκών πόρων.
Τρίτεκνοι, πολύτεκνοι και αναπηρικά επιδόματα
Για τους τρίτεκνους προβλέπεται μηδενικός συντελεστής φόρου για εισόδημα έως 20.000 ευρώ, από το φορολογικό έτος 2027.
Για τις πολύτεκνες οικογένειες ανακοινώθηκε αύξηση του επιδόματος γέννησης κατά 1.000 ευρώ για κάθε επιπλέον παιδί, σύμφωνα με την κλιμάκωση που παρουσιάστηκε: για το τέταρτο παιδί το ποσό αυξάνεται από 3.500 σε 4.500 ευρώ, για το πέμπτο σε 5.500 ευρώ, με αντίστοιχη συνέχεια για τα επόμενα. Η παρέμβαση αφορά γεννήσεις από τον Ιανουάριο του 2026.
Από το 2027 ανακοινώθηκε και τιμαριθμοποίηση των αναπηρικών επιδομάτων, δηλαδή αναπροσαρμογή τους με βάση τον πληθωρισμό. Η κυβερνητική παρουσίαση αναφέρεται σε περίπου 218.000 δικαιούχους και μέσο ετήσιο όφελος 220 ευρώ, χωρίς αυτό να αποτελεί ενιαία αύξηση για κάθε επίδομα.
Αποταμιευτικός λογαριασμός για παιδιά
Ο «Κουμπαράς για τη Νέα Γενιά» προβλέπει ειδικό λογαριασμό, στον οποίο θα μπορούν να εντάσσονται παιδιά μέσα στα δύο πρώτα χρόνια της ζωής τους.
Το κράτος θα καταθέτει ποσό ίσο με την ετήσια αποταμίευση των γονέων, με αρχικό ανώτατο όριο αντιστοίχισης 1.200 ευρώ τον χρόνο. Εάν, για παράδειγμα, μια οικογένεια καταθέτει 100 ευρώ τον μήνα, θα συγκεντρώνει 1.200 ευρώ ετησίως από δικές της καταβολές και άλλα 1.200 ευρώ από το Δημόσιο.
Το όριο προβλέπεται να αυξάνεται κατά 10% ανά πενταετία. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς που παρουσιάστηκαν, το κεφάλαιο στην ηλικία των 18 ετών θα μπορεί να υπερβαίνει τις 60.000 ευρώ. Το ποσό αυτό αποτελεί προβολή της λειτουργίας του λογαριασμού με τις σχετικές καταβολές και αποδόσεις· δεν περιγράφηκε ως εφάπαξ κρατική πληρωμή 60.000 ευρώ.
Η έναρξη του προγράμματος τοποθετείται στον Ιανουάριο του 2027.
Στέγαση: «Σπίτι μου 3», ΕΝΦΙΑ και φόρος μεταβίβασης
Ανακοινώθηκε νέο πρόγραμμα «Σπίτι μου 3», ύψους 2 δισ. ευρώ, μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας, με προγραμματισμένη έναρξη τον Ιανουάριο του 2027.
Παράλληλα, από το 2027 επεκτείνεται η απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ σε οικισμούς έως 2.000 κατοίκους, από το όριο των 1.500. Ειδικά στη Δυτική Μακεδονία, το όριο αυξάνεται από τους 1.700 στους 2.200 κατοίκους.
Στις αγορές κατοικίας από πολίτες χωρών εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, ανακοινώθηκε αύξηση του φόρου μεταβίβασης από 3% σε 15%. Η εξαγγελία αφορά τη συγκεκριμένη κατηγορία αγοραστών.
Στο ημερολόγιο πληρωμών εντάχθηκαν η επιστροφή ενοικίου και η ενισχυμένη επιστροφή δύο ενοικίων για δικαιούχους γιατρούς, νοσηλευτές και εκπαιδευτικούς. Προβλέπονται αναδρομική πληρωμή στις 25 Σεπτεμβρίου 2026 για το φορολογικό έτος 2024 και νέα καταβολή στις 30 Νοεμβρίου 2026 για το φορολογικό έτος 2025.
Ηλεκτρικό ρεύμα: Μείωση ΥΚΩ και στόχος για τη χονδρική
Από τον Ιανουάριο του 2027 ανακοινώθηκε μείωση 50% στις χρεώσεις Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας των οικιακών λογαριασμών ηλεκτρικού ρεύματος. Η παρέμβαση αφορά τη συγκεκριμένη χρέωση του λογαριασμού και δεν ισοδυναμεί με μείωση κατά 50% του συνολικού πληρωτέου ποσού.
Παράλληλα, παρουσιάστηκε στόχος σταδιακής μείωσης της χονδρικής τιμής ηλεκτρικής ενέργειας κατά 30%, με ορίζοντα το 2029. Η χονδρική αποτελεί διαφορετικό μέγεθος από το τελικό τιμολόγιο προμήθειας που πληρώνουν τα νοικοκυριά.
Οι φορολογικές αλλαγές που εμφανίζονται στις δηλώσεις του 2027
Το ημερολόγιο που παρουσιάστηκε περιλαμβάνει και την εφαρμογή παρεμβάσεων για τα εισοδήματα του 2026. Στις δηλώσεις του 2027 αποτυπώνονται οι μειώσεις φόρου για επαγγελματίες και αγρότες, καθώς και ο ενδιάμεσος συντελεστής 25% στη φορολογία εισοδήματος από ακίνητα.
Περιλαμβάνονται επίσης απαλλαγές για ιδρύματα και κληροδοτήματα και ρύθμιση ώστε οι συντάξεις λόγω θανάτου που λαμβάνει ένα παιδί να μην προσμετρώνται στο εισοδηματικό όριο των 3.000 ευρώ για τον χαρακτηρισμό του ως εξαρτώμενου τέκνου. Αναφέρθηκαν ακόμη ειδικές προσαρμογές των τεκμηρίων για ταξί, ανάλογα με το ποσοστό συνιδιοκτησίας.
Το συνολικό ύψος των μειώσεων που συνδέονται με τη συγκεκριμένη περίοδο δηλώσεων παρουσιάστηκε στα 884 εκατ. ευρώ. Στο ποσό συνυπάρχουν νέες παρεμβάσεις και αποτελέσματα προηγούμενων αλλαγών, συνεπώς δεν αποτελεί εξ ολοκλήρου πρόσθετο πακέτο πέραν των ανακοινώσεων.
Το συνοπτικό ημερολόγιο εφαρμογής
| Χρόνος | Κύριες παρεμβάσεις |
|---|---|
| 25 Σεπτεμβρίου 2026 | Αναδρομική ενισχυμένη επιστροφή ενοικίου σε δικαιούχους γιατρούς, νοσηλευτές και εκπαιδευτικούς. |
| 1 Νοεμβρίου 2026 | Έναρξη νέου συστήματος επιστροφής ΕΦΚ αγροτικού πετρελαίου στην αντλία. |
| 30 Νοεμβρίου 2026 | Ετήσια ενίσχυση 400 ευρώ και πληρωμές επιστροφής ενοικίου. |
| Τέλη Δεκεμβρίου 2026 | Αυξημένες συντάξεις Ιανουαρίου χωρίς συμψηφισμό προσωπικής διαφοράς. |
| Ιανουάριος 2027 | Φορολογική αλλαγή για τρίτεκνους, τιμαριθμοποίηση αναπηρικών επιδομάτων, μείωση ΥΚΩ, έναρξη «Σπίτι μου 3» και παιδικού λογαριασμού. |
| Άνοιξη–καλοκαίρι 2027 | Εφαρμογή αλλαγών στον ΕΝΦΙΑ και εκκαθάριση φορολογικών παρεμβάσεων για το εισόδημα του 2026. |
| 1 Απριλίου 2027 | Αύξηση κατώτατου και μισθών Δημοσίου, μείωση εργατικών εισφορών. |
| Δεκέμβριος 2027 | Πρώτη καταβολή επιδόματος Χριστουγέννων 500 ευρώ μικτά στο Δημόσιο. |
| Ιανουάριος 2028 | Διαμόρφωση κατώτατου μισθού στα 1.000 ευρώ μικτά. |
| 2028–2029 | Σταδιακή κατάργηση τέλους επιτηδεύματος στην Αττική· ορίζοντας 2029 για τον στόχο μείωσης της χονδρικής τιμής ρεύματος. |
Το ημερολόγιο αποτυπώνει τους χρόνους που ανακοινώθηκαν. Όπου αναφέρεται «φορολογικό έτος», αυτό αφορά το έτος απόκτησης του εισοδήματος και μπορεί να διαφέρει από το έτος υποβολής της δήλωσης και καταβολής του φόρου.
Οι κατευθύνσεις για τα επόμενα χρόνια
Πέρα από τα μέτρα με συγκεκριμένα ποσά, ο πρωθυπουργός παρουσίασε ευρύτερες κατευθύνσεις έως το 2031. Στη στέγαση περιλαμβάνονται η διάθεση 20.000 νέων ή ανακαινισμένων κατοικιών, 8.500 επιπλέον φοιτητικών κλινών, 2.000 διαμερισμάτων για στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων και η δημιουργία νέου φορέα στεγαστικής πολιτικής.
Στην παραγωγή τέθηκαν στόχοι για συμμετοχή της μεταποίησης στο 12% του ΑΕΠ και ένταξη 300.000 μικρομεσαίων επιχειρήσεων σε εφαρμογές αυτοματισμού και τεχνητής νοημοσύνης. Στην παιδεία επαναδιατυπώθηκε η κατεύθυνση για Εθνικό Απολυτήριο, ενώ στη δικαιοσύνη αναφέρθηκαν ψηφιακός φάκελος, επέκταση του δικαστικού χάρτη και ενίσχυση των εξωδικαστικών επιλύσεων.
Οι συγκεκριμένες αναφορές αποτελούν πολυετείς προγραμματικούς στόχους. Η πρακτική εφαρμογή τους συνδέεται με τις επιμέρους νομοθετικές, χρηματοδοτικές και διοικητικές παρεμβάσεις.