Τρόπους και μέτρα για την αναχαίτιση της ανόδου των τιμών φυσικού αερίου αναζητά η ευρωπαϊκή task force με την Ελλάδα να θέτει τέσσερις βασικούς άξονες. Νέες συζητήσεις την επόμενη εβδομάδα.
Την συναίνεση των ομολόγων του να υπάρξει μια περισσότερο συντονισμένη απάντηση απέναντι στις αναταραχές που καταγράφονται στην αγορά ενέργειας απέσπασε ο Υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νίκος Τσάφος κατά την χθεσινή τηλεδιάσκεψη της ευρωπαϊκής task Force, χωρίς βέβαια σε πρώτη φάση, όπως υπογραμμίζουν αρμόδιες πηγές, να προκύπτουν οριστικές αποφάσεις.
Σημειώνεται ότι η εν λόγω παρέμβαση έρχεται σε μια περίοδο που πολλαπλασιάζονται οι δυσοίωνες εκτιμήσεις για την εξέλιξη των τιμών φυσικού αερίου κατά την επερχόμενη χειμερινή περίοδο με τον Πρόεδρο και Διευθύνοντα Σύμβουλο Αλέξανδρο Εξάρχου να κάνει λόγο σε παρέμβασή του εχθές στο συνέδριο του Economist στη Θεσσαλονίκη, για τριψήφια νούμερα με το καύσιμο να φτάσει να εμπορεύεται στα 110 ευρώ ανά Μεγαβατώρα. Ο κ. Εξάρχου περιέγραψε ένα ιδιαίτερα απαιτητικό ενεργειακό σκηνικό ενόψει του χειμώνα, καθώς οι τιμές του αερίου έχουν ήδη κινηθεί σε πολύ υψηλά επίπεδα (κυμαίνονται περί τα 75 ευρώ/MWh, ήτοι το υψηλότερο επίπεδο από τον Ιανουάριο του 2023) και μάλιστα πριν ακόμη εκδηλωθεί η αυξημένη εποχική ζήτηση.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο Υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νίκος Τσάφος επανέφερε την θέση της ελληνικής πλευράς για επαναξιολόγηση του ευρωπαϊκού στόχου αναπλήρωσης των αποθεμάτων με το υφιστάμενο 90% να καταλήγει να ασκεί πρόσθετες πιέσεις στις τιμές φυσικού αερίου, αφήνοντας περιθώρια για κερδοσκοπικά παιχνίδια, χωρίς την ίδια στιγμή, να προκύπτει από ανάλογες ανάγκες της αγοράς. Υπενθυμίζεται ότι ο εν λόγω στόχος τέθηκε στα πλαίσια της ενεργειακής κρίσης του 2022 με σκοπό την θωράκιση του ευρωπαϊκού συστήματος σε μια περίοδο περιορισμένων εναλλακτικών προς κάλυψη των ευρωπαϊκών αναγκών τόσο σε όρους πηγών όσο και σε όρους υποδομών.
Η σημερινή κατάσταση, ωστόσο, είναι διαφορετική με την κατανάλωση του φυσικού αερίου να έχει υποχωρήσει περί 10-15% τα τελευταία χρόνια, ενώ, την ίδια στιγμή, η Ευρώπη διαθέτει πολλαπλάσιες υποδομές υποδοχής φορτίων LNG, πράγμα που με την σειρά του προσφέρει ένα σημαντικά μεγαλύτερο βαθμό ευελιξίας να ανταποκριθεί με επιτυχία σε τυχόν «constraints» της αγοράς.
Σε κάθε περίπτωση, όπως υπογράμμισε ο κ. Τσάφος, το θέμα των αποθεμάτων χρήζει επαναξιολόγησης, πράγμα που φαίνεται, όπως επισημαίνουν αρμόδιες πηγές, να συμμερίζονται και άλλες χώρες στα πλαίσια της task force με τα όποια απτά αποτελέσματα να αναμένονται μέσα στις επόμενες ημέρες και εβδομάδες. Το σενάριο της αναθεώρησης του σχετικού κανονισμού φέρεται να συγκεντρώνει τις μικρότερες πιθανότητες δεδομένης της γραφειοκρατικής διαδικασίας που θα πρέπει να ακολουθηθεί όταν τα χρονικά περιθώρια είναι γενικώς περιορισμένα μιας και ήδη διανύουμε τον Σεπτέμβριο, όντας δηλαδή λιγότερο από δύο μήνες πριν το ορόσημο της 1ης Νοεμβρίου.
Υπό αυτό το πρίσμα, η λύση έγκειται στην έγκαιρη και ολοκληρωμένη εκτίμηση της κατάστασης με την Κομισιόν να αποφασίζει να τεκμηριώσει συλλογικά και δημόσια γιατί δεν χρειάζεται ο στόχος του 90%, παίρνοντας τα ανάλογα μέτρα που από την μία θα διασφαλίζουν την ενεργειακή ασφάλεια των χωρών και από την άλλη θα μετριάζουν τις πιέσεις στην αγορά του φυσικού αερίου που καταλήγουν «βούτυρο στο ψωμί» των λογής trader για σπέκουλα και κερδοσκοπία επί της τιμής.
Μάλιστα, ο Υφυπουργός δεν παρέλειψε να αναφερθεί στη «δομή» του TTF που πλέον οι διακυμάνσεις του από μέρα σε μέρα προκαλούν ερωτηματικά, επιβεβαιώνοντας ότι περισσότερο προσεγγίζουν πρακτικές κερδοσκοπίας και λιγότερο τα θεμελιώδη της αγοράς, καταλήγοντας τα risk premiums να διαχέονται καθ’ όλη την διάρκεια της χρονιάς, παραγνωρίζοντας την διαφοροποίηση της ζήτησης ανάμεσα στη θερινή και την χειμερινή περίοδο.
Με άλλα λόγια, η τρέχουσα εικόνα της αγοράς, όπως αποτυπώνεται στις τιμές του TTF, δείχνει να νοθεύει το «σινιάλο» που κατά παράδοση θέλει τις τιμές του καλοκαιριού φθηνότερες έναντι της χειμερινής περιόδου. Η εν λόγω ανισορροπία «επιβεβαιώνει» την ύπαρξη εξωγενών παραγόντων στην διαμόρφωση των τιμών που σε καμία περίπτωση δεν εξαντλούνται στον γεωπολιτικό φόβο με τον παροπλισμό του Κατάρ και του πολέμου σε Μέση Ανατολή και Περσικό Κόλπο.
Από εκεί και πέρα, η ελληνική πλευρά στάθηκε στην ανάγκη να υπάρξει ένα καλύτερο monitoring ως προς την διαθεσιμότητα της παραγωγικής ισχύος, ώστε ανάλογα να προλαμβάνονται φαινόμενα που δύναται να επιφέρουν αλυσιδωτές αντιδράσεις σε άλλες ευρωπαϊκές αγορές. Μια τέτοια περίπτωση συνιστούν οι πυρηνικές μονάδες με ορισμένες χώρες όπως η Ουγγαρία να έχουν επανέλθει και άλλες όπως η Ρουμανία να συνεχίζουν να υπολείπονται χωρίς ωστόσο να υπάρχει σαφής εικόνα ως προς το γιατί και το πως.
Τέλος, συζητήθηκαν οι αποκλίσεις που παρατηρήθηκαν στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας μεταξύ γειτονικών περιοχών, με τη συζήτηση να στρέφεται στην ανάγκη να διερευνηθούν εκ νέου οι πιθανές αιτίες των διαφορών αυτών.
Η συζήτηση, όπως προαναφέρθηκε, αναμένεται να συνεχιστεί τις αμέσως επόμενες μέρες με την task force να συγκεντρώνει επιμέρους παρατηρήσεις και απόψεις προκειμένου να καταλήξουν αν θα υπάρξει κάποια ενιαία απάντηση και ποια θα είναι αυτή.