Μέχρι το τέλος του 2026 η νέα πλατφόρμα «Συνέπεια» θα δείχνει ποια τιμολόγια του Δημοσίου έχουν πληρωθεί, ποια παραμένουν ανεξόφλητα, ποιος φορέας χρωστά και πόσα. Η εξαγγελία του Κυριάκου Πιερρακάκη ανοίγει ένα κρίσιμο κεφάλαιο: το κράτος, που απαιτεί φορολογική συνέπεια από πολίτες και επιχειρήσεις, καλείται πλέον να εκθέσει σε κοινή θέα τη δική του συνέπεια ως οφειλέτης.
Τα βασικά σε 30’’
- Η «Συνέπεια» αναμένεται να λειτουργήσει έως το τέλος του 2026.
- Θα εμφανίζει εξοφλημένα και ανεξόφλητα τιμολόγια, τον δημόσιο φορέα που οφείλει, τον τρόπο και το ύψος της οφειλής.
- Έως τις 28 Αυγούστου είχαν καταγραφεί 265.000 τιμολόγια του Δημοσίου συνολικής αξίας 22,6 δισ. ευρώ.
- Το οικονομικό διακύβευμα είναι η ταχύτερη επιστροφή ρευστότητας στην αγορά, ιδιαίτερα στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
- Η διαφάνεια από μόνη της δεν αρκεί: χρειάζονται προθεσμίες πληρωμής, μέτρηση καθυστερήσεων και λογοδοσία ανά φορέα.
Το ισχυρό μήνυμα: η φορολογική συνέπεια δεν μπορεί να είναι μονόδρομος
Η σημαντικότερη οικονομική και φορολογική είδηση από την ομιλία του υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών στην εκδήλωση «Πρόοδος για τη χώρα, Προοπτική για όλους» δεν βρίσκεται σε μία ακόμη γενική αναφορά στην ανάπτυξη. Βρίσκεται στην παραδοχή ότι οι καθυστερήσεις πληρωμών του Δημοσίου αποτελούν πραγματικό πρόβλημα και αφαιρούν χρήμα από την οικονομία.
Η αντίφαση είναι γνωστή σε χιλιάδες προμηθευτές του κράτους: ο ΦΠΑ, οι ασφαλιστικές εισφορές, ο φόρος εισοδήματος και οι δόσεις ρυθμίσεων έχουν συγκεκριμένες ημερομηνίες. Το τιμολόγιο προς έναν δημόσιο φορέα, όμως, μπορεί να περιμένει μέσα σε διαδοχικά στάδια ελέγχου και έγκρισης. Έτσι, η επιχείρηση μπορεί να έχει ήδη γεννήσει φορολογικές υποχρεώσεις, χωρίς να έχει εισπράξει την αντίστοιχη απαίτησή της.
Αυτό είναι το πραγματικό angle της «Συνέπειας»: η πλατφόρμα μπορεί να μετατρέψει μια αόρατη διοικητική καθυστέρηση σε μετρήσιμη δημόσια υποχρέωση. Και όταν η καθυστέρηση αποκτήσει όνομα φορέα, ποσό και διάρκεια, το πολιτικό και διοικητικό κόστος της αδράνειας αυξάνεται.
Τι ακριβώς ανακοίνωσε ο Κυριάκος Πιερρακάκης
Ο υπουργός ανέφερε ότι η πλατφόρμα θα είναι έτοιμη μέχρι το τέλος του έτους και θα παρέχει «πλήρη ορατότητα» για τα τιμολόγια του Δημοσίου: ποια έχουν εξοφληθεί, ποια όχι, ποιοι φορείς χρωστούν, με ποιον τρόπο και σε ποια ποσά.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, έως τις 28 Αυγούστου 2026 το Δημόσιο είχε καταγράψει 265.000 τιμολόγια συνολικής αξίας 22,6 δισ. ευρώ. Το μέγεθος δεν ταυτίζεται με το σύνολο των ληξιπρόθεσμων οφειλών· αποτυπώνει την κλίμακα της ροής τιμολογίων που μπορεί πλέον να παρακολουθείται ψηφιακά. Αυτή η διάκριση είναι κρίσιμη, ώστε να μη συγχέεται ο συνολικός όγκος συναλλαγών με τα πραγματικά χρέη σε καθυστέρηση.
Ο ίδιος αναγνώρισε ότι αρκετές καθυστερήσεις συνδέονται με πραγματικά διαδικαστικά εμπόδια, αλλά τόνισε ότι πολλές διαδικασίες μπορούν και πρέπει να επιταχυνθούν. Με άλλα λόγια, η κυβέρνηση επιχειρεί να χρησιμοποιήσει τη διαφάνεια ως μοχλό διοικητικής πίεσης.
Γιατί τα απλήρωτα τιμολόγια είναι δημοσιονομικό και αναπτυξιακό πρόβλημα
Οι ληξιπρόθεσμες οφειλές του Δημοσίου δεν είναι ένα ουδέτερο λογιστικό υπόλοιπο. Λειτουργούν σαν αναγκαστικό, άτοκο δάνειο που παρέχουν οι ιδιώτες στο κράτος. Όσο περισσότερο καθυστερεί μια πληρωμή, τόσο περισσότερο αυξάνεται η ανάγκη της επιχείρησης για τραπεζικό δανεισμό ή ίδια κεφάλαια, μαζί με το χρηματοοικονομικό κόστος.
Για έναν μεγάλο όμιλο, η καθυστέρηση μπορεί να είναι διαχειρίσιμη. Για μια μικρή εταιρεία που προμηθεύει νοσοκομείο, δήμο ή άλλο δημόσιο οργανισμό, μπορεί να σημαίνει αδυναμία πληρωμής μισθών, φόρων και προμηθευτών. Δημιουργείται έτσι ένας φαύλος κύκλος: το Δημόσιο καθυστερεί να πληρώσει, η επιχείρηση χάνει ρευστότητα και στη συνέχεια κινδυνεύει να χαρακτηριστεί η ίδια ασυνεπής απέναντι στο Δημόσιο.
Υπάρχει και δεύτερη επίπτωση. Όταν οι προμηθευτές ενσωματώνουν στις προσφορές τους τον κίνδυνο πολύμηνης καθυστέρησης, το Δημόσιο μπορεί τελικά να αγοράζει ακριβότερα. Η έγκαιρη εξόφληση δεν είναι επομένως μόνο ζήτημα δικαιοσύνης· μπορεί να μειώσει το κόστος προμηθειών και να βελτιώσει την αποδοτικότητα των δημοσίων δαπανών.
Το ψηφιακό «ταμπλό» που μπορεί να αλλάξει τη συμπεριφορά των φορέων
Η δημοσιοποίηση συγκρίσιμων επιδόσεων μπορεί να δημιουργήσει ένα είδος πίνακα λογοδοσίας. Υπουργεία, νοσοκομεία, δήμοι και οργανισμοί θα μπορούν να συγκρίνονται με βάση την ταχύτητα εξόφλησης. Οι συστηματικοί κακοπληρωτές δεν θα κρύβονται πλέον μέσα σε έναν γενικό αριθμό για το σύνολο της Γενικής Κυβέρνησης.
Για να έχει όμως ουσία αυτή η σύγκριση, η πλατφόρμα πρέπει να δείχνει περισσότερα από το δίπολο «πληρώθηκε–δεν πληρώθηκε». Χρειάζεται να αποτυπώνει την ημερομηνία υποβολής, την ημερομηνία αποδοχής, τον χρόνο που μεσολάβησε, το στάδιο στο οποίο βρίσκεται η εκκρεμότητα και αν υπάρχει πραγματική αμφισβήτηση του τιμολογίου. Διαφορετικά, η εικόνα κινδυνεύει να είναι εντυπωσιακή αλλά διοικητικά ρηχή.
Τα πέντε τεστ αξιοπιστίας για τη «Συνέπεια»
- Πλήρης κάλυψη: Θα περιλαμβάνονται όλοι οι φορείς της Γενικής Κυβέρνησης ή θα υπάρχουν εξαιρέσεις;
- Ηλικία οφειλής: Θα φαίνεται πόσες ημέρες παραμένει απλήρωτο κάθε τιμολόγιο και πόσα υπερβαίνουν τη νόμιμη προθεσμία;
- Ονομαστική λογοδοσία: Θα δημοσιεύονται συγκεντρωτικά στοιχεία ανά υπουργείο, νοσοκομείο, δήμο και οργανισμό;
- Συνέπειες καθυστέρησης: Θα υπάρχουν αυτόματες ειδοποιήσεις, διοικητικοί στόχοι ή κυρώσεις για τους συστηματικά αργούς φορείς;
- Αποτέλεσμα: Θα τεθεί μετρήσιμος στόχος μείωσης των ληξιπρόθεσμων οφειλών και του μέσου χρόνου πληρωμής;
Αν λείψουν αυτά, η «Συνέπεια» θα είναι απλώς ένας καθρέφτης του προβλήματος. Αν ενσωματωθούν, μπορεί να εξελιχθεί σε πραγματικό εργαλείο δημοσιονομικής διοίκησης.
Ο «παλμογράφος» της οικονομίας: myDATA, επενδύσεις και επιχειρήσεις
Η εξαγγελία εντάχθηκε σε μια ευρύτερη παρουσίαση της ψηφιακής εικόνας της οικονομίας. Ο Κυριάκος Πιερρακάκης ανέφερε ότι τα παραστατικά στο myDATA αυξήθηκαν από 290 εκατ. το 2021 σε 2,2 δισ. το 2026, δηλαδή 7,6 φορές, ενώ η αξία που είχε διαβιβαστεί μέχρι το τέλος Αυγούστου ξεπερνούσε το 1 τρισ. ευρώ.
Στο μέτωπο της επιχειρηματικότητας, τα στοιχεία του ΓΕΜΗ έδειξαν ότι έως τις 28 Αυγούστου 2026 είχαν ανοίξει 40.338 επιχειρήσεις και είχαν κλείσει 14.693, με θετικό ισοζύγιο 25.645. Για τις δημόσιες επενδύσεις, ο υπουργός συνέκρινε τα 5,6 δισ. ευρώ του 2019 με 16,7 δισ. ευρώ το 2026, συμπεριλαμβάνοντας εθνικούς πόρους, συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα και Ταμείο Ανάκαμψης. Μέχρι το τέλος Αυγούστου, σύμφωνα με την ίδια παρουσίαση, είχαν διοχετευθεί 8,8 δισ. ευρώ στην οικονομία.
Τα στοιχεία αυτά αναδεικνύουν τη δυνατότητα του κράτους να παρακολουθεί τη δραστηριότητα σχεδόν σε πραγματικό χρόνο. Η τεχνολογική ικανότητα, όμως, δημιουργεί και μεγαλύτερη υποχρέωση αποτελέσματος: όταν το Δημόσιο βλέπει κάθε τιμολόγιο, δύσκολα μπορεί να επικαλείται άγνοια για το πού και γιατί λιμνάζει μια πληρωμή.
Η δεύτερη φορολογική γραμμή: ιδιωτικό χρέος και εξωδικαστικός
Στην ίδια ομιλία, ο υπουργός εκτίμησε ότι οι επιτυχείς ρυθμίσεις μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού θα φθάσουν τις 23.838 μέσα στο 2026, καταγράφοντας αύξηση 155%. Αναφέρθηκε επίσης στη μείωση του ελάχιστου ύψους οφειλής για υπαγωγή από 10.000 σε 5.000 ευρώ και σε ρύθμιση 72 δόσεων για χρέη έως το 2023.
Η πολιτική σύνδεση είναι προφανής: από τη μία ζητείται μηχανισμός δεύτερης ευκαιρίας για ιδιώτες με χρέη· από την άλλη, απαιτείται μηχανισμός πρώτης ευθύνης για το ίδιο το Δημόσιο όταν καθυστερεί τις υποχρεώσεις του. Αυτή η συμμετρία θα κρίνει σε μεγάλο βαθμό την αξιοπιστία της νέας πλατφόρμας.
Γιατί έχει σημασία
Η «Συνέπεια» μπορεί να γίνει πολύ πιο σημαντική από ένα ακόμη ψηφιακό έργο. Μπορεί να λειτουργήσει ως εργαλείο απελευθέρωσης κεφαλαίου κίνησης, ενίσχυσης της φορολογικής συμμόρφωσης και περιορισμού του κόστους συναλλαγής με το κράτος. Για να συμβεί αυτό, πρέπει να συνδεθεί με σαφείς προθεσμίες και συγκεκριμένη ευθύνη.
Η πραγματική επιτυχία δεν θα μετρηθεί από τις επισκέψεις στην πλατφόρμα ούτε από τον αριθμό των τιμολογίων που θα εμφανίζει. Θα μετρηθεί από το αν μειωθούν οι ημέρες αναμονής, αν πέσει το ύψος των ληξιπρόθεσμων οφειλών και αν οι επιχειρήσεις πάψουν να χρηματοδοτούν άθελά τους τη λειτουργία του κράτους.
Τι να προσέξουμε έως το τέλος του 2026
Οι τεχνικές προδιαγραφές της πλατφόρμας, το εύρος των φορέων που θα καλύπτει, η συχνότητα ενημέρωσης και ο τρόπος χειρισμού αμφισβητούμενων τιμολογίων παραμένουν τα κρίσιμα άγνωστα. Το ουσιαστικότερο ερώτημα είναι αν η κυβέρνηση θα αρκεστεί στη δημοσιοποίηση ή αν θα συνοδεύσει τη «Συνέπεια» με δεσμευτικούς στόχους εξόφλησης.
Σημείωση τεκμηρίωσης: Τα αριθμητικά στοιχεία και οι δηλώσεις προέρχονται από το δελτίο Τύπου και το πλήρες κείμενο της ομιλίας που απέστειλε το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών στις 5 Σεπτεμβρίου 2026. Το ποσό των 22,6 δισ. ευρώ αφορά τη συνολική αξία των καταγεγραμμένων τιμολογίων έως 28 Αυγούστου και όχι, με βάση τη διατύπωση της ομιλίας, το σύνολο των ληξιπρόθεσμων οφειλών.