Το συνολικό κόστος των νέων μέτρων διαμορφώνεται σε 605 εκατ. ευρώ για το 2026, ενώ το 2027 αυξάνεται στα 2,2 δισ. ευρώ. Σε πλήρη ανάπτυξη, έως το 2030, το συνολικό δημοσιονομικό κόστος των παρεμβάσεων εκτιμάται ότι θα φτάσει τα 3,6 δισ. ευρώ.
Τις τέσσερις βασικές προτεραιότητες του πακέτου μέτρων που παρουσίασε ο Κυριάκος Μητσοτάκης από το βήμα της 90ής ΔΕΘ παρουσίασε ο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών στο πλαίσιο της εξειδίκευσης των μέτρων.
Το συνολικό κόστος των νέων μέτρων που δεν έχουν ακόμη θεσμοθετηθεί εκτιμάται σε 605 εκατ. για το 2026 και 2,2 δισ. ευρώ για το 2027, που αυξάνεται σταδιακά σε 3,6 δισ. ευρώ έως το 2030. Επιπλέον τα μέτρα που ήδη έχουν θεσμοθετηθεί και δεν έχουν ακόμη αποδοθεί, έχουν δημοσιονομικό κόστος που εκτιμάται σε 940 εκατ. ευρώ το 2026 και 2,8 δισ. ευρώ το 2027, που αυξάνεται σταδιακά σε 5,4 δισ. ευρώ έως το 2030. Συνεπώς το συνολικό ετήσιο κόστος των μέτρων που δεν έχουν ακόμη αποδοθεί (θεσμοθετημένα και μη) εκτιμάται σε 1,54 δισ. ευρώ για το 2026 και 5 δισ. ευρώ το 2027, που αυξάνεται σταδιακά σε 9 δισ. ευρώ έως το 2030.
Οι άξονες των μέτρων
Πρώτος άξονας είναι η ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος για όλες τις επαγγελματικές και κοινωνικές ομάδες. Δεύτερη προτεραιότητα αποτελούν οι περισσότερες επενδύσεις και θέσεις εργασίας, μέσα από την αύξηση τόσο των ιδιωτικών όσο και των δημόσιων επενδύσεων, με στόχο τη δημιουργία περισσότερων και καλύτερα αμειβόμενων θέσεων εργασίας. Ο τρίτος άξονας αφορά την ενίσχυση της κοινωνικής πολιτικής, με το βάρος να πέφτει κυρίως στο στεγαστικό, το δημογραφικό και την υγεία. Τέλος, η τέταρτη προτεραιότητα είναι η ενεργειακή αυτονομία και η αποκλιμάκωση του ενεργειακού κόστους, με στόχο την ενίσχυση της ενεργειακής ανεξαρτησίας της χώρας και τη μείωση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας για νοικοκυριά και οικονομία.
Οι στόχοι
Οι βασικοί οικονομικοί στόχοι για την επόμενη τετραετία, στο πλαίσιο του σχεδίου «Ελλάδα 2030», προβλέπουν διατήρηση της ετήσιας ανάπτυξης πάνω από το 2% την περίοδο 2027-2030, ώστε το ΑΕΠ της χώρας να ξεπεράσει τα 310 δισ. ευρώ το 2030.
Στο μέτωπο των αποδοχών, στόχος είναι ο μέσος μισθός πλήρους απασχόλησης να αυξηθεί, από τα 1.516 ευρώ το 2025, στα 1.800 ευρώ το 2030, ενώ ο κατώτατος μισθός να φτάσει τα 1.000 ευρώ τον Ιανουάριο του 2028 και έως τα 1.300 ευρώ με τις τριετίες.
Για τις επενδύσεις, ο πήχης τοποθετείται σε επίπεδα άνω του 20% του ΑΕΠ έως το 2030, που μεταφράζεται σε περισσότερα από 61 δισ. ευρώ επενδύσεων ετησίως.
Παράλληλα, προβλέπεται περαιτέρω αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους, με στόχο να υποχωρήσει κάτω από το 120% του ΑΕΠ έως το 2029 και κάτω από το 110% έως το 2031.
Οι παρεμβάσεις
Στις παρεμβάσεις που παρουσιάστηκαν περιλαμβάνονται μέτρα που απευθύνονται σε διαφορετικές κοινωνικές και επαγγελματικές ομάδες.
Για τους ελεύθερους επαγγελματίες προβλέπεται απαλλαγή των συνεπών φορολογουμένων από τις προσαυξήσεις στον υπολογισμό του ελάχιστου ποσού καθαρού εισοδήματος.
Για τους αγρότες και τους τρίτεκνους προβλέπεται μηδενικός φόρος εισοδήματος για εισοδήματα έως 20.000 ευρώ.
Στους συνταξιούχους προβλέπεται η καταβολή 400 ευρώ καθαρά κάθε Νοέμβριο (ποσό αυξημένο κατά 100 ευρώ), με παράλληλη διεύρυνση των δικαιούχων άνω των 65 ετών κατά 270.000. Συνολικά οι δικαιούχοι θα ανέρχονται στα 2,2 εκατομμύρια και το συνολικό κόστος κάθε Νοέμβριο θα φτάνει τα 880 εκατ. ευρώ.
Για τους δημοσίους υπαλλήλους (δάσκαλοι, γιατροί, νοσηλευτές, πυροσβέστες) προβλέπεται από τον Δεκέμβριο του 2027 μεικτό επίδομα Χριστουγέννων ύψους 500 ευρώ.
Στις υπόλοιπες παρεμβάσεις περιλαμβάνεται ο «Κουμπαράς για τη νέα γενιά», μέσω του οποίου οι γονείς θα αποταμιεύουν σε ειδικό επενδυτικό λογαριασμό για τα παιδιά τους και η Πολιτεία θα καταθέτει ισόποσο ποσό, έως 1.200 ευρώ τον χρόνο, μέχρι τη συμπλήρωση του 18ου έτους.
Για τον ιδιωτικό τομέα προβλέπεται νέα μείωση των ασφαλιστικών εισφορών κατά 0,5% από τον Απρίλιο του 2027, ενώ για την περιφέρεια και τη Θεσσαλονίκη προβλέπεται κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος.
Αλλαγές έρχονται και στην προκαταβολή φόρου. Για τους ελεύθερους επαγγελματίες προβλέπεται μείωση από το 55% στο 50% από το φορολογικό έτος 2027, εμ τον K. Πιερρακάκη να διευκρινίζει ότι το μέτρο αυτό απορρόφησε μεγάλο μέρος του δημοσιονομικού περιθωρίου με κόστος 400 εκατ. ευρώ. Για τα νομικά πρόσωπα προβλέπεται ετήσια μείωση κατά 5% από το φορολογικό έτος 2028, ώστε η προκαταβολή φόρου να υποχωρήσει σταδιακά από το 80% στο 50%.
Για τις επιχειρήσεις, προβλέπεται επιτάχυνση των αποσβέσεων για επενδύσεις σε μηχανολογικό εξοπλισμό, με τον χρόνο απόσβεσης να μειώνεται από τα 10 στα 6 έτη.
Στα αναπηρικά επιδόματα προβλέπεται τιμαριθμοποίηση, ώστε το ύψος τους να προσαρμόζεται με βάση την εξέλιξη των τιμών.
Για τους μικρούς οικισμούς, προβλέπεται κατάργηση του ΕΝΦΙΑ από το 2027 σε οικισμούς έως 2.000 κατοίκους, με το όριο να αυξάνεται στους 2.200 κατοίκους στη Δυτική Μακεδονία.
Επίσης, προβλέπεται διεύρυνση του Εθνικού Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων, με νέες επενδύσεις και στόχο να συμβάλει και στη μείωση της τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος.
Πέραν των ανωτέρω μέτρων, τίθεται στόχος για αύξηση του κατώτατου μισθού στα 1.000 ευρώ (1.300 ευρώ με τις τριετίες) έως το 2028 από 920 ευρώ σήμερα, μέσω δύο αυξήσεων που θα λάβουν χώρα τον Απρίλιο του 2027 και τον Ιανουάριο του 2028. Η συνολική αύξηση από το 2021 που ο κατώτατος ανέρχονταν στα 650 ευρώ θα ανέρχεται σε 54%. Η αύξηση του κατώτατου μισθού επιφέρει αύξηση και σε συνδεδεμένα επιδόματα και παροχές όπως το επίδομα ανεργίας, το επίδομα μητρότητας, η αμοιβή των υπερωριών, και άλλα. Επιπλέον ο βασικός μισθός των δημοσίων υπαλλήλων θα αναπροσαρμοστεί οριζοντίως τόσο τον Απρίλιο του 2027 όσο και τον Ιανουάριο του 2028 αναλογικά με την αύξηση του κατώτατου μισθού.
Επιπλέον μια σειρά μέτρων που έχουν υιοθετηθεί για την αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος, όπως η τριετής απαλλαγή από τον φόρο κενών ακινήτων που ενοικιάζονται, η μείωση του φόρου εισοδήματος για δαπάνες αναβάθμισης κτιρίων, η απαλλαγή ΦΠΑ στα νέα κτίρια και οι περιορισμοί στη βραχυχρόνια μίσθωση σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη παρατείνονται. Επιπροσθέτως εισάγεται ένα νέο μέτρο για τον περιορισμό της ζήτησης κατοικιών από τρίτες χώρες και συνεπώς τη μείωση της πίεσης στις τιμές των ακινήτων, το οποίο προβλέπει την αύξηση του φόρου μεταβίβασης από 3% σε 15% για κατοικίες που αγοράζονται από πολίτες τρίτων χωρών (εκτός ΕΕ). Επιπλέον θεσμοθετείται νέο Πρόγραμμα “Σπίτι μου IΙI” για τη στήριξη της αγοράς πρώτης κατοικίας μέσω χαμηλότοκων στεγαστικών δανείων συνολικού ύψους 2 δισ. ευρώ μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας.
Επιπροσθέτως 1,5 δισ. ευρώ από τα δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης που μεταφέρθηκαν στην Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα θα χρησιμοποιηθούν για τη χρηματοδότηση δύο νέων προγραμμάτων αποκλειστικά για μικρομεσαίες επιχειρήσεις, ένα δανειοδοτικό πρόγραμμα ύψος 1,1 δισ. ευρώ και ένα εγγυοδοτικό πρόγραμμα 400 εκατ. ευρώ που με τη συμμετοχή του τραπεζικού συστήματος θα στηρίξουν τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις με σύνολο δανείων 5 δισ. ευρώ.
Επιπλέον, λαμβάνοντας υπόψη ότι σε ορισμένες περιπτώσεις μελών Διοικητικών Συμβουλίων και ανώτερων στελεχών διανέμονται ιδιαίτερα υψηλές αμοιβές από τη συμμετοχή στα κέρδη που σήμερα φορολογούνται με τον συντελεστή φορολόγησης μερισμάτων 5%, οι αμοιβές αυτές κατά το ποσό που υπερβαίνουν τα 60.000 ευρώ θα φορολογούνται από 1/1/2027 με 15%.
Περισσότερα σε λίγο…