Πληθωρισμό αισθητά πάνω από τον στόχο μέχρι και το πρώτο εξάμηνο του 2027, σταδιακή μεταφορά του ενεργειακού κόστους σε τρόφιμα και άλλες τιμές και ήδη ακριβότερη τραπεζική χρηματοδότηση περιέγραψε η Κριστίν Λαγκάρντ, εξηγώντας την απόφαση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας να αυξήσει τα τρία βασικά επιτόκια κατά 25 μονάδες βάσης.
Η πρόεδρος της ΕΚΤ τοποθέτησε την επιστροφή του γενικού πληθωρισμού κοντά στο 2% προς το τέλος του 2027, με τη συνδρομή και των υψηλότερων επιτοκίων. Προειδοποίησε, ωστόσο, ότι οι κίνδυνοι παραμένουν προς την κατεύθυνση υψηλότερου πληθωρισμού και χαμηλότερης ανάπτυξης, καθώς οι πόλεμοι στη Μέση Ανατολή και στην Ουκρανία επιβαρύνουν τις ενεργειακές προοπτικές.
Το κρίσιμο μήνυμα είναι ότι η ΕΚΤ περιμένει το ενεργειακό σοκ να αφήσει αποτύπωμα στην οικονομία για αρκετό ακόμη διάστημα. Παράλληλα, η Λαγκάρντ ξεκαθάρισε ότι δεν υπάρχει προδέσμευση για συγκεκριμένη πορεία επιτοκίων: οι επόμενες αποφάσεις θα λαμβάνονται με βάση τα δεδομένα, από συνεδρίαση σε συνεδρίαση.
Στο 2,50% το επιτόκιο καταθέσεων από τις 16 Σεπτεμβρίου
Η αύξηση τίθεται σε ισχύ στις 16 Σεπτεμβρίου 2026, με τα βασικά επιτόκια να διαμορφώνονται ως εξής:
| Βασικό επιτόκιο ΕΚΤ | Νέο επίπεδο |
|---|---|
| Διευκόλυνσης αποδοχής καταθέσεων | 2,50% |
| Πράξεων κύριας αναχρηματοδότησης | 2,65% |
| Διευκόλυνσης οριακής χρηματοδότησης | 2,90% |
Πρόκειται για νέα αύξηση μετά την κίνηση του Ιουνίου, η οποία, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε η Λαγκάρντ, έχει ήδη περάσει στο κόστος των επιχειρηματικών δανείων.
Ενέργεια: Άνοδος 14,3% και πίεση από τα περιθώρια διύλισης
Ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη αυξήθηκε στο 3,3% τον Αύγουστο, από 2,9% τον Ιούλιο, με βασικό μοχλό την ενέργεια. Ο ενεργειακός πληθωρισμός επιταχύνθηκε στο 14,3%, από 10,3% έναν μήνα νωρίτερα.
Η Λαγκάρντ επισήμανε ότι η άνοδος αυτή πιθανότατα αντανακλά, μεταξύ άλλων, την ισχυρή συμβολή των περιθωρίων διύλισης στα υγρά καύσιμα, μαζί με τις υψηλότερες τιμές των ενεργειακών πρώτων υλών. Πρόκειται για αναφορά με ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς στρέφει την προσοχή και στο κόστος που διαμορφώνεται κατά τη διύλιση, πέρα από την τιμή του αργού πετρελαίου.
Η εικόνα στις υπόλοιπες κατηγορίες ήταν πιο συγκρατημένη:
| Ετήσιος πληθωρισμός ευρωζώνης | Ιούλιος 2026 | Αύγουστος 2026 |
|---|---|---|
| Γενικός δείκτης | 2,9% | 3,3% |
| Ενέργεια | 10,3% | 14,3% |
| Τρόφιμα | 1,2% | 1,2% |
| Χωρίς ενέργεια και τρόφιμα | 2,5% | 2,4% |
| Αγαθά | 0,9% | 1,2% |
| Υπηρεσίες | 3,3% | 3,0% |
Παρότι ο δομικός πληθωρισμός υποχώρησε ελαφρά, η ΕΚΤ περιμένει ότι οι υψηλότερες τιμές ενέργειας θα μεταφερθούν σταδιακά στις τιμές των τροφίμων και στον υποκείμενο πληθωρισμό. Εκτιμά, μάλιστα, ότι ο δομικός πληθωρισμός θα ακολουθήσει ανοδική πορεία έως τις αρχές του 2027 και θα παραμείνει αυξημένος στο υπόλοιπο έτος, πριν μετριαστεί το 2028.
Οι μισθοί δεν έχουν ακόμη ακολουθήσει το ενεργειακό σοκ
Ιδιαίτερη σημασία έχει η διαπίστωση της Λαγκάρντ ότι οι μισθοί δεν εμφανίζουν, σε αυτή τη φάση, ουσιαστική αντίδραση στο ενεργειακό σοκ.
Η ετήσια αύξηση της αμοιβής ανά εργαζόμενο επιβραδύνθηκε στο 3,3% το δεύτερο τρίμηνο, από 3,5% το πρώτο. Παράλληλα, η βελτίωση της παραγωγικότητας περιόρισε την αύξηση του κόστους εργασίας ανά μονάδα προϊόντος στο 2,6%, από 3,5%.
Αντίθετα, ο ρυθμός αύξησης των κερδών ανά μονάδα προϊόντος ενισχύθηκε από 0,3% σε 2,2%.
Τα στοιχεία αυτά έχουν σημασία για τη διάγνωση της σημερινής πληθωριστικής πίεσης: η ομιλία δεν περιγράφει ήδη εγκατεστημένη σπειροειδή άνοδο μισθών και τιμών. Η ανησυχία της ΕΚΤ αφορά κυρίως τον κίνδυνο να αποκτήσει το ενεργειακό σοκ ευρύτερη και πιο επίμονη επίδραση στην τιμολόγηση και στις μισθολογικές αποφάσεις.
Οι βραχυπρόθεσμες προσδοκίες για τον πληθωρισμό παραμένουν αυξημένες, αλλά οι περισσότεροι δείκτες μακροπρόθεσμων προσδοκιών εξακολουθούν να βρίσκονται γύρω στο 2%.
Οι νέες προβλέψεις: Επίμονη ακρίβεια, αλλά μεγαλύτερη αντοχή της οικονομίας
Η ΕΚΤ αναθεώρησε προς τα πάνω τις προβλέψεις για τον γενικό πληθωρισμό του 2027 και του 2028, διατηρώντας αμετάβλητη την εκτίμηση για το 2026. Ταυτόχρονα, αναβάθμισε τις προβλέψεις ανάπτυξης για φέτος και το επόμενο έτος.
| Προβλέψεις ΕΚΤ | 2026 | 2027 | 2028 |
|---|---|---|---|
| Γενικός πληθωρισμός | 3,0% | 2,5% | 2,1% |
| Πληθωρισμός χωρίς ενέργεια και τρόφιμα | 2,5% | 2,6% | 2,3% |
| Ανάπτυξη πραγματικού ΑΕΠ | 0,9% | 1,4% | 1,5% |
Σύμφωνα με τη Λαγκάρντ, η οικονομία άντεξε στο δεύτερο τρίμηνο, με ανάπτυξη σε ευρύ φάσμα χωρών και κλάδων, ενώ η εικόνα αυτή πιθανότατα συνεχίστηκε και στο τρίτο τρίμηνο.
Οι δαπάνες για άμυνα και υποδομές στηρίζουν τη μεταποίηση, η ανάκαμψη της καταναλωτικής εμπιστοσύνης βοηθά τις υπηρεσίες και η δραστηριότητα που συνδέεται με την τεχνητή νοημοσύνη γίνεται ορατή στις ψηφιακές υπηρεσίες, στις επιχειρηματικές επενδύσεις και στις εξαγωγές.
Η ανεργία παρέμεινε στο 6,4% τον Ιούλιο, με την αγορά εργασίας να διατηρεί τις αντοχές της. Ωστόσο, η αύξηση της απασχόλησης και του εργατικού δυναμικού συνεχίζει να επιβραδύνεται.
Το ακριβότερο χρήμα έχει ήδη φτάσει στις επιχειρήσεις
Η μετάδοση των αυξήσεων επιτοκίων στην πραγματική οικονομία έχει ήδη ξεκινήσει. Όπως ανέφερε η πρόεδρος της ΕΚΤ, μετά την αύξηση του Ιουνίου, τα τραπεζικά επιτόκια δανεισμού των επιχειρήσεων στην ευρωζώνη ανέβηκαν στο 3,8% τον Ιούνιο και τον Ιούλιο, από 3,6% τον Μάιο.
Το κόστος χρηματοδότησης των επιχειρήσεων μέσω των αγορών διαμορφώθηκε στο 4% τον Ιούλιο, αισθητά υψηλότερα από τα επίπεδα πριν από τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.
Στη στεγαστική πίστη, τα επιτόκια παρέμειναν στο 3,5% τον Ιούνιο και τον Ιούλιο, ενώ ο ετήσιος ρυθμός αύξησης των στεγαστικών δανείων υποχώρησε στο 3%, από 3,1%.
Προς το παρόν, ο επιχειρηματικός δανεισμός εξακολουθεί να αυξάνεται: ο ετήσιος ρυθμός του επιταχύνθηκε στο 4,4% τον Ιούλιο. Η Λαγκάρντ υπενθύμισε, ωστόσο, ότι η τραπεζική χρηματοδότηση αντιδρά συνήθως στις μεταβολές της νομισματικής πολιτικής με μεγαλύτερη χρονική καθυστέρηση.
Προειδοποίηση για φυσικό αέριο και δύσκολο χειμώνα
Στην αποτίμηση των κινδύνων, η Λαγκάρντ έκανε ειδική αναφορά στο φυσικό αέριο. Νέες διαταραχές στον εφοδιασμό ή ένας ασυνήθιστα ψυχρός χειμώνας, εφόσον συμπέσει με χαμηλά αποθέματα, θα μπορούσαν να προκαλέσουν πρόσθετες αυξήσεις τιμών.
Όσο περισσότερο παραμένει ακριβή η ενέργεια, τόσο αυξάνεται η πιθανότητα να τροφοδοτήσει ευρύτερες ανατιμήσεις, μέσω έμμεσων επιδράσεων και επιδράσεων δεύτερου γύρου.
Η ΕΚΤ παρακολουθεί επίσης τον κίνδυνο αναζωπύρωσης των εμπορικών εντάσεων, διαταραχών στις εφοδιαστικές αλυσίδες και περιορισμών στην προσφορά κρίσιμων πρώτων υλών. Στα τρόφιμα, πρόσθετη αβεβαιότητα δημιουργούν τα ακραία καιρικά φαινόμενα και η πιθανή ενίσχυση των συνθηκών El Niño.
Για την ανάπτυξη, μια επιδείνωση του κλίματος στις διεθνείς χρηματοπιστωτικές αγορές ή αναταράξεις στις αγορές ομολόγων θα μπορούσαν να καταστήσουν τη χρηματοδότηση ακόμη πιο περιοριστική, πλήττοντας κατανάλωση και επενδύσεις.
Στοχευμένα μέτρα στήριξης και καμία υπόσχεση για τα επόμενα επιτόκια
Προς τις κυβερνήσεις, η Λαγκάρντ έστειλε το μήνυμα ότι τα δημοσιονομικά μέτρα αντιμετώπισης του ενεργειακού σοκ πρέπει να είναι προσωρινά, στοχευμένα και προσαρμοσμένα στις ανάγκες. Συνέδεσε, παράλληλα, την ενίσχυση της δυνητικής ανάπτυξης με διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και υγιή δημόσια οικονομικά.
Στο μέτωπο της νομισματικής πολιτικής, η ΕΚΤ διατηρεί όλες τις επιλογές ανοιχτές. Η σημερινή αύξηση δεν συνοδεύεται από δέσμευση για την επόμενη κίνηση, ενώ συνεχίζεται η συρρίκνωση των χαρτοφυλακίων APP και PEPP, χωρίς επανεπένδυση των κεφαλαίων από τίτλους που λήγουν.
Το Μέσο Προστασίας της Μετάδοσης, TPI, παραμένει διαθέσιμο για την αντιμετώπιση αδικαιολόγητων και άτακτων εξελίξεων στις αγορές που θα απειλούσαν τη μετάδοση της νομισματικής πολιτικής στην ευρωζώνη.