Η ΕΚΤ αναμένεται να αυξήσει για δεύτερη φορά σήμερα τα επιτόκια κατά 25 μονάδες. Η ενεργειακή κρίση αυξάνει τις τιμές και ασκεί ανοδικές πιέσεις στον πληθωρισμό. Αβέβαιες οι επόμενες κινήσεις.
Άνοδο του βασικού επιτοκίου καταθέσεων κατά 0,25% προεξοφλούν αρμόδιες πηγές κατά τη σημερινή συνεδρίαση της ΕΚΤ που πραγματοποιείται στο Βερολίνο, καθώς η επιτάχυνση του ρυθμού ανόδου του πληθωρισμού δεν αφήνει άλλη επιλογή. Στο τραπέζι έχει βεβαίως τεθεί και μία μεγαλύτερη άνοδος 0,50% η οποία ωστόσο έχει τον αντίλογο του αρνητικού μηνύματος που μπορεί να μεταφέρει στις αγορές.
Σημειώνεται ότι το προηγούμενο διάστημα, αναλυτές προεξοφλούσαν αύξηση των επιτοκίων, με τον πληθωρισμό να παραμένει σημαντικά πάνω από το στόχο του 2% και τις τιμές ενέργειας σε επίμονα υψηλά επίπεδα την ώρα που η οικονομία της Ευρωζώνης παρέμενε ανθεκτική.
Πιέσεις από την ενέργεια
Ο πληθωρισμός τον Αύγουστο στην Ευρωζώνη, με βάση τα στοιχεία της Eurostat, έδειξαν νέα επιτάχυνση στο 3,3% από 2,9% τον Ιούλιο σε ετήσια βάση, στο υψηλότερο ποσοστό των τελευταίων τριών ετών, κλειδώνοντας ουσιαστικά σε μεγάλο βαθμό τις αποφάσεις του δ.σ. της ΕΚΤ. Κατά 3,8% αυξήθηκε ο πληθωρισμός τον Αύγουστο και στην Ελλάδα, έναντι 3,4% ανόδου τον Ιούλιο, σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ επιβεβαιώνοντας το «γκάζι» που έδειξαν τα αρχικά στοιχεία της Eurostat για τον εναρμονισμένο δείκτη.
Η επιτάχυνση έχει στο επίκεντρο τα καύσιμα και τη διεθνή κρίση με την τιμή του πετρελαίου brent να ενισχύεται από τις αρχές του έτους πάνω από 65% και του φυσικού αερίου κατά 120%. Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται στην τιμή του φυσικού αερίου στην Ευρώπη (TTF), η οποία πέρασε το κατώφλι των 80 ευρώ ανά μεγαβατώρα, αγγίζοντας τα υψηλότερα επίπεδα από τα τέλη του 2022, όταν η ΕΕ είχε αποκοπεί απότομα από τις προμήθειες ρωσικού αερίου.
Σε θέση δράσης
Έτσι λοιπόν, οι εκτιμήσεις για επιπλέον πιέσεις λόγω ενεργειακής κρίσης που προμηνύει ένα δύσκολο χειμώνα αναγκάζει την κεντρική τράπεζα να αναλάβει δράση. Τη θέση της για αύξηση των επιτοκίων έχουν ήδη προεξοφλήσει ορισμένα μέλη του δ.σ. με τις δηλώσεις τους, όπως ο διοικητής της Μπούντεσμπανκ Χοακίμ Νάγκελ και η Ίζαμπελ Σνάμπελ, μέλος του εκτελεστικού συμβουλίου. Αντίστοιχα, οικονομολόγοι που συμμετείχαν στο τελευταίο poll του Reuters περιμένουν και νέα αύξηση σήμερα, βλέποντας το βασικό επιτόκιο καταθέσεων στο 2,50%, που είναι το υψηλότερο επίπεδο από το Μάρτιο του 2025.
Θα είνα η δεύτερη κίνηση της ΕΚΤ από τον περασμένο Ιούνιο, όταν η κεντρική τράπεζα είχε αντιδράσει στις αυξημένες τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου λόγω του πολέμου στον Κόλπο, αυξάνοντας το βασικό επιτόκιο καταθέσεων από το 2% στο 2,25%.
Ανοικτά ερωτήματα
Το ερώτημα είναι αν αυτό το επίπεδο επιτοκίων επαρκεί για την καταπολέμηση της αύξησης του πληθωρισμού, που οφείλεται κυρίως στην άνοδο των τιμών ενέργειας, η οποία εν συνεχεία πυροδοτεί έντονες πιέσεις σε όλα τα προϊόντα.
Η συνέχεια θα εξαρτηθεί από την πορεία της ενεργειακής κρίσης, που είναι συνυφασμένη με τη διάρκεια αλλά και την ένταση του πολέμου στο Ιράν. Μια παρατεταμένη ή κλιμακούμενη σύγκρουση με το Ιράν θα μπορούσε να διατηρήσει την τιμή brent σταθερά πάνω από τα 100 δολάρια με εμφάνιση δευτερογενών επιπτώσεων.
Οι αγορές αναμένουν δύο επιπλέον αυξήσεις, ενώ οι οικονομολόγοι εμφανίζονται πιο επιφυλακτικοί. Διχασμένοι παρουσιάζονται και οι αξιωματούχοι της ΕΚΤ. Ορισμένοι υποστηρίζουν ότι τα επιτόκια ίσως χρειαστεί να αυξηθούν περαιτέρω μετά το Σεπτέμβριο, ενώ άλλοι εφιστούν προσοχή, καθώς δεν υπάρχουν ενδείξεις για δευτερογενείς πληθωριστικές επιπτώσεις, καθώς οι πιέσεις στους μισθούς φαίνεται να είναι συγκρατημένες.
Επιπλέον, εξακολουθούν να υφίστανται κίνδυνοι από το εμπόριο με τις ΗΠΑ, ενώ υπάρχουν κάποιες ενδείξεις για την οικονομική δραστηριότητα που παρακολουθούνται στενά, όπως οι ανησυχίες για την ανάκαμψη της γερμανικής οικονομίας, της μεγαλύτερης την Ευρωζώνη.
Η τεράστια αβεβαιότητα σχετικά με τις προοπτικές και ορισμένες ενδείξεις διχασμού στο δ.σ. σημαίνουν ότι η ΕΚΤ θα αφήσει εντελώς ανοιχτό το τι θα συμβεί με τα επιτόκια στο μέλλον, σύμφωνα με αναλυτές.