Νέα γεωγραφική διάσταση αποκτά η κρίση στις θαλάσσιες μεταφορές της Μέσης Ανατολής, καθώς οι Χούθι εξαπέλυσαν πυραύλους και drones εναντίον στόχων στη Σαουδική Αραβία, την ώρα που το Στενό του Ορμούζ εξακολουθεί να λειτουργεί υπό σοβαρούς επιχειρησιακούς περιορισμούς.
Σύμφωνα με το Associated Press, οι υποστηριζόμενοι από το Ιράν αντάρτες ανακοίνωσαν ότι έπληξαν, μεταξύ άλλων, στρατιωτική εγκατάσταση στην περιοχή Sharurah, στη νότια Σαουδική Αραβία. Παράλληλα, οι σαουδαραβικές αρχές ανέφεραν ότι βλήμα έπληξε την περιοχή al-Tawwal, κοντά στα σύνορα με την Υεμένη, προκαλώντας τον τραυματισμό δύο ανθρώπων και ζημιές σε κτίρια. Δεν υπήρξε άμεση ανεξάρτητη επιβεβαίωση όλων των στόχων που ανακοίνωσαν οι Χούθι, σύμφωνα με το Associated Press.
Η νέα επίθεση έρχεται μετά την ταχεία προέλαση των δυνάμεων των Χούθι στις δυτικές ακτές της Υεμένης και την κατάληψη της νήσου Mayun, γνωστής και ως Perim. Το νησί βρίσκεται στο στενότερο σημείο του Bab el-Mandeb και χωρίζει τη θαλάσσια δίοδο σε δύο διαύλους. Η παρουσία ενόπλων δυνάμεων σε αυτό δεν σημαίνει αυτομάτως ότι διακόπτεται η διεθνής ναυσιπλοΐα, αυξάνει όμως σημαντικά τη δυνατότητα επιτήρησης και απειλής των πλοίων που κινούνται μεταξύ του Κόλπου του Άντεν και της Ερυθράς Θάλασσας.
Οι Χούθι υποστηρίζουν ότι η εμπορική ναυσιπλοΐα μπορεί να συνεχιστεί, έχουν ωστόσο εξαιρέσει ρητά τα πλοία που συνδέονται με τη Σαουδική Αραβία. Η διάκριση αυτή δύσκολα καθησυχάζει τη ναυτιλιακή αγορά, καθώς η ταυτότητα ενός πλοίου δεν κρίνεται μόνο από τη σημαία του, αλλά και από την πλοιοκτησία, τη διαχείριση, τους ναυλωτές, το φορτίο και τους προηγούμενους λιμένες προσέγγισης.
Δύο διαφορετικά μέτωπα
Η επιδείνωση της κατάστασης συμπίπτει με το πρόσφατο πλήγμα στον East-West Pipeline, τον στρατηγικό αγωγό που μεταφέρει σαουδαραβικό πετρέλαιο από τα ανατολικά κοιτάσματα προς την Ερυθρά Θάλασσα, παρακάμπτοντας το Ορμούζ.
Πρόκειται, πάντως, για δύο διαφορετικά περιστατικά. Η νέα επίθεση στη νότια Σαουδική Αραβία αποδόθηκε στους Χούθι, ενώ για τον East-West Pipeline το Ριάντ ανακοίνωσε ότι τα drones εκτοξεύθηκαν από το Ιράκ. Από το πλήγμα στον αγωγό προκλήθηκαν τραυματισμοί και υλικές ζημιές στις περιοχές του Ριάντ και της Μεδίνας.
Η Σαουδική Αραβία γνωστοποίησε ότι, κατόπιν αιτήματος της ιρακινής κυβέρνησης, δεν θα απαντήσει στρατιωτικά στην παρούσα φάση. Διατήρησε, ωστόσο, το δικαίωμα να λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα για την προστασία της κυριαρχίας, των εγκαταστάσεων και των πολιτών της, σύμφωνα με το Saudi Press Agency.
Απομακρύνεται η επιστροφή στο Σουέζ
Για τη ναυτιλία, η ουσία βρίσκεται στη συνδυασμένη πίεση που ασκείται στα δύο σημαντικότερα περάσματα της περιοχής. Στα ανατολικά, το Ορμούζ παραμένει νομικά ανοικτό αλλά επιχειρησιακά περιορισμένο. Στα δυτικά, η ενίσχυση της στρατιωτικής παρουσίας των Χούθι γύρω από το Bab el-Mandeb αυξάνει εκ νέου τον κίνδυνο για τη διαδρομή Ερυθρά Θάλασσα–Σουέζ.
Οι πλοιοκτήτες και οι ναυλωτές καλούνται πλέον να αξιολογήσουν όχι ένα μεμονωμένο πολεμικό μέτωπο, αλλά μία αλυσίδα κινδύνων που εκτείνεται από τον Περσικό Κόλπο μέχρι τη νότια είσοδο της Ερυθράς Θάλασσας.
Υπό αυτές τις συνθήκες, η παράκαμψη του Ακρωτηρίου της Καλής Ελπίδας παραμένει η ασφαλέστερη, αν και ακριβότερη, επιλογή για μεγάλο αριθμό πλοίων. Η μεγαλύτερη απόσταση αυξάνει τις ημέρες ταξιδιού, την κατανάλωση καυσίμων, τα ασφάλιστρα και τις ανάγκες σε διαθέσιμη χωρητικότητα.
Ιδιαίτερη αβεβαιότητα δημιουργείται για τα δεξαμενόπλοια και τα LNG carriers. Ο East-West Pipeline αποτελεί βασική εναλλακτική δίοδο για τη μεταφορά σαουδαραβικού πετρελαίου προς την Ερυθρά Θάλασσα όταν το Ορμούζ αντιμετωπίζει προβλήματα. Εάν, όμως, πιεστεί ταυτόχρονα και η έξοδος μέσω Bab el-Mandeb, τότε περιορίζεται στην πράξη η αξία αυτής της παράκαμψης.
Η προοπτική γρήγορης επανόδου των πλοίων στη διαδρομή μέσω Σουέζ απομακρύνεται. Η αγορά εισέρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία δύο chokepoints, κρίσιμα για τις ενεργειακές και εμπορευματικές ροές, βρίσκονται ταυτόχρονα υπό στρατιωτική πίεση.