ΠΟΕ: Το παγκόσμιο εμπόριο στην πιο σοβαρή αναταραχή των τελευταίων 80 ετών

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου (ΠΟΕ) προειδοποίησε ότι η επιβολή νέων περιοριστικών μέτρων στο διεθνές εμπόριο θα μπορούσε να μειώσει το παγκόσμιο ΑΕΠ περίπου κατά 7% και τις εξαγωγές κατά 27% έως το 2050.

«Το παγκόσμιο εμπορικό σύστημα διέρχεται την πιο σοβαρή περίοδο αναταραχής των τελευταίων 80 α ετών», αναφέρει η Γενική Διευθύντρια του ΠΟΕ, Νγκόζι Οκόντζο-Ιουεάλα στην ετήσια έκθεση του Οργανισμού που δόθηκε σήμερα στη δημοσιότητα στη Γενεύη.

«Βλέπουμ  τους κανόνες του εμπορίου να αμφισβητούνται σε κλίμακα που δεν έχουμε ξαναδεί από τη δημιουργία πολυμερών θεσμών που έχουν σχεδιαστεί για να υποστηρίζουν το ανοιχτό, σταθερό και προβλέψιμο παγκόσμιο εμπόριο μετά τη Μεγάλη Ύφεση και τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο», τονίζει η Γενική Διευθύντρια του ΠΟΕ.

Τρία σενάρια

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου περιγράφει τρία σενάρια για τη μελλοντική εξέλιξη του παγκόσμιου εμπορίου:

• Εάν επικρατήσει ο γεωπολιτικός κατακερματισμός, με την εμφάνιση αντίπαλων μπλοκ, οι οικονομολόγοι του ΠΟΕ προβλέπουν, έως το 2050, μείωση του παγκόσμιου ΑΕΠ άνω του 5%, σε συνδυασμό με κατάρρευση των εξαγωγών κατά 19%, σε σύγκριση με το 2023.
• Ένα δεύτερο σενάριο, στο οποίο ο κόσμος του εμπορίου οργανώνεται γύρω από πολλαπλές συμφωνίες ελεύθερων συναλλαγών μεταξύ φιλικών χωρών, θα ήταν ακόμη χειρότερο, καθώς θα οδηγούσε, για το ίδιο χρονικό διάστημα, σε μείωση του ΑΕΠ κατά σχεδόν 7% και σε κατάρρευση σχεδόν 27% των παγκόσμιων εξαγωγών.
• Για τους οικονομολόγους του ΠΟΕ , ένα τρίτο -και το καλύτερο σενάριο- είναι πιθανό: Θα βασίζεται σε ενισχυμένους κανόνες του ΠΟΕ μέσω ευρύτερων δεσμεύσεων για ανοιχτές αγορές, νέων πολυμερών κλάδων στο ψηφιακό εμπόριο και τις υπηρεσίες, μιας διευρυμένης συμμετοχής και ενός πλαισίου που συμβιβάζει το ανοιχτό εμπόριο με τις επιταγές της εθνικής ασφάλειας. Σε αυτήν την περίπτωση, το παγκόσμιο ΑΕΠ θα μπορούσε να αυξηθεί κατά σχεδόν 2% και οι εξαγωγές κατά σχεδόν 18% έως το 2050. Αλλά βραχυπρόθεσμα, αυτό το σενάριο δεν κερδίζει έδαφος.

Αύξηση 60% του παγκόσμιου εμπορίου

Σύμφωνα με εκτιμήσεις, το παγκόσμιο εμπόριο αντιπροσώπευε το 16% του παγκόσμιου ΑΕΠ το 1949. Σήμερα, είναι σχεδόν 60%. Έχει ενισχυθεί από περίπου 60 δισεκατομμύρια δολάρια σε πάνω από 35 τρισεκατομμύρια δολάρια το 2025, σημειώνοντας αύξηση σχεδόν 600 φορές.

Από το 1995, έτος ίδρυσης του ΠΟΕ, το εμπόριο μεταξύ των 166 χωρών μελών έχει αυξηθεί κατά περίπου 140%. «Από τα μέσα της δεκαετίας του 1990, η ενσωμάτωση στο πολυμερές εμπορικό σύστημα έχει τονώσει την ανάπτυξη στις οικονομίες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος, συμβάλλοντας έτσι στη μείωση του χάσματος εισοδήματος με τις πλουσιότερες οικονομίες, κάτι που συμβαίνει για πρώτη φορά από τη βιομηχανική επανάσταση πριν από δύο αιώνες», τονίζει η Γενική Διευθύντρια του ΠΟΕ, Νγκόζι Οκόντζο-Ιουεάλα.

Η λύση του ΠΟΕ

Ο κόσμος έχει κάθε συμφέρον να διατηρήσει τη συνεργασία στο πλαίσιο ενός ανανεωμένου ΠΟΕ, αναφέρει η έκθεση. «Η οικονομική δύναμη έχει γίνει πιο διασκορπισμένη, γεγονός που τροφοδοτεί εντάσεις. Η ίδια η φύση του εμπορίου, που διαμορφώνεται από τις παγκόσμιες αλυσίδες αξίας, την ψηφιοποίηση, την τεχνητή νοημοσύνη και την οικολογική μετάβαση, δημιουργεί νέες διασυνοριακές αλληλεπιδράσεις», εξηγεί η Νγκόζι Οκόντζο-Ιγουέλα.

Προσθέτει πάντως ότι «αυτό που είναι ενθαρρυντικό είναι ότι τα μέλη συμμετέχουν πλέον ενεργά στη μεταρρύθμιση του ΠΟΕ, έχοντας πλήρη επίγνωση ότι το status quo δεν αποτελεί επιλογή». Ενώ ο οργανισμός έχει 166 μέλη, 22 άλλες χώρες επιθυμούν να ενταχθούν, αποδεικνύοντας περαιτέρω την ελκυστικότητά του.