Ισότητα των φύλων σε 120 χρόνια: Η παγκόσμια οικονομία χάνει τρισεκατομμύρια, η Ελλάδα χάνει ευκαιρίες

Η παγκόσμια οικονομία θέλει περισσότερες δεξιότητες, περισσότερη καινοτομία, περισσότερους ανθρώπους που μπορούν να δημιουργήσουν πλούτο. Εξακολουθεί, όμως, να δυσκολεύει τη διαδρομή των γυναικών από το πτυχίο στην εργασία, από την εργασία στο ανάλογο εισόδημα και από την εμπειρία στην εξουσία.

Στην Ελλάδα, αυτή η αντίφαση αποτυπώνεται καθαρά: η απόσταση ανάμεσα στα δύο φύλα στην εκπαίδευση έχει καλυφθεί, αλλά οι οικονομικές ευκαιρίες παραμένουν αισθητά άνισες.

Η έκθεση Global Gender Gap Report 2026 του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ (WEF) καταγράφει έναν κόσμο που προχωρά προς την ισότητα με βήματα μικρότερα από τις ανάγκες του. Είκοσι χρόνια μετά την πρώτη έκδοση του δείκτη, έχει καλυφθεί το 69,2% του παγκόσμιου χάσματος. Με τον καταγεγραμμένο ρυθμό προόδου, η πλήρης ισότητα απέχει ακόμη 120 χρόνια. Πρόκειται για εκτίμηση βάσει της έως τώρα πορείας, όχι για προδιαγεγραμμένη ημερομηνία.

Με βάση υπολογισμούς του WEF Το κλείσιμο του χάσματος στη συμμετοχή στο εργατικό δυναμικό και στις διοικητικές θέσεις θα μπορούσε να προσθέσει 7 τρισ. δολάρια στο παγκόσμιο ΑΕΠ. Σε συνθήκες πλήρους ισότητας, τα δυνητικά οφέλη θα μπορούσαν να φθάσουν τα 22–28 τρισ. δολάρια.

Η Ισλανδία μπροστά, ΗΠΑ, Κίνα, Ινδία πίσω

Καμία από τις 145 οικονομίες της έκθεσης δεν έχει επιτύχει πλήρη ισότητα στους τέσσερις τομείς που εξετάζονται: οικονομική συμμετοχή και ευκαιρίες, εκπαίδευση, υγεία και πολιτική ενδυνάμωση.

Η Ισλανδία παραμένει πρώτη για 17η συνεχόμενη χρονιά, έχοντας καλύψει το 93% του χάσματος, και είναι η μοναδική χώρα πάνω από το 90%. Ακολουθούν η Φινλανδία με 87,2% και η Νορβηγία με 85,7%.

Η Ναμίμπια, τέταρτη με 84,5%, υπενθυμίζει ότι η οικονομική ευμάρεια δεν εξασφαλίζει αυτομάτως καλύτερες επιδόσεις στην ισότητα. Την πρώτη δεκάδα συμπληρώνουν το Ηνωμένο Βασίλειο, η Νέα Ζηλανδία, η Σουηδία, η Αυστραλία, η Γερμανία και η Ιρλανδία.

Αντίθετα, οι ΗΠΑ βρίσκονται στην 47η θέση, η Κίνα στην 96η, η Ιαπωνία στην 117η και η Ινδία στην 131η. Στο τέλος της κατάταξης βρίσκονται το Τσαντ, το Ιράν, το Πακιστάν και η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό.

Η σύγκριση αφορά τις αποστάσεις μεταξύ γυναικών και ανδρών, όχι το συνολικό επίπεδο ευημερίας ή την ποιότητα ζωής κάθε χώρας. Αυτή η διάκριση εξηγεί γιατί μια πλουσιότερη οικονομία μπορεί να κατατάσσεται αισθητά χαμηλότερα από μια φτωχότερη.

Η Ευρώπη προηγείται, αλλά έχει δρόμο

Η Ευρώπη ανακτά την πρώτη θέση μεταξύ των περιφερειών, έχοντας καλύψει το 75,7% του χάσματος. Ακολουθούν η Βόρεια Αμερική με 75,2% και η Λατινική Αμερική και Καραϊβική με 74,5%.

Η τελευταία καταγράφει την ταχύτερη μακροχρόνια πορεία σύγκλισης: με τον σημερινό ρυθμό, χρειάζεται περίπου 60 χρόνια για πλήρη ισότητα, έναντι 70 της Ευρώπης.

Στον αντίποδα βρίσκονται η Νότια Ασία, με 64,5%, και η Μέση Ανατολή και Βόρεια Αφρική, με 62,5%. Οι περιφερειακοί μέσοι όροι, πάντως, κρύβουν μεγάλες αποκλίσεις: στην υποσαχάρια Αφρική συνυπάρχουν η τέταρτη παγκοσμίως Ναμίμπια και το τελευταίο Τσαντ.

Το βαθύτερο πρόβλημα είναι κοινό. Παγκοσμίως έχει καλυφθεί το 96,9% του εκπαιδευτικού χάσματος και το 96,2% του χάσματος στην υγεία, αλλά μόλις το 61,7% στην οικονομική συμμετοχή και το 22,1% στην πολιτική ενδυνάμωση. Η πρόσβαση στη γνώση δεν μετατρέπεται με την ίδια ταχύτητα σε πρόσβαση στο χρήμα και στις αποφάσεις.

Στα δεδομένα του LinkedIn που παρουσιάζει η έκθεση, η γυναικεία παρουσία μειώνεται από 46% στις εισαγωγικές επαγγελματικές βαθμίδες σε 23% στην κορυφαία εκτελεστική διοίκηση. Όσο ανεβαίνει η βαθμίδα, τόσο στενεύει ο χώρος.

Ελλάδα: Δύο θέσεις πάνω στο σύνολο, 11 κάτω στην οικονομία

Η Ελλάδα κατατάσσεται 75η παγκοσμίως και 32η μεταξύ των 40 ευρωπαϊκών οικονομιών της έκθεσης. Έχει καλύψει το 71,4% του χάσματος, υπερβαίνοντας τον παγκόσμιο μέσο όρο, αλλά απέχοντας 4,3 ποσοστιαίες μονάδες από τον ευρωπαϊκό.

Σε σύγκριση με το 2025 ανεβαίνει δύο θέσεις. Ωστόσο, η συνολική βελτίωση κρύβει μια κρίσιμη αδυναμία: στην οικονομική συμμετοχή και στις ευκαιρίες υποχωρεί από την 87η στην 98η θέση.

Η βαθμολογία στον συγκεκριμένο τομέα μειώνεται οριακά, από 67% σε 66,9%. Συνεπώς, η πτώση έντεκα θέσεων δεν σημαίνει αντίστοιχης έκτασης επιδείνωση των ελληνικών επιδόσεων· δείχνει, όμως, ότι η χώρα χάνει έδαφος στη διεθνή σύγκριση, δεν ακολουθεί δηλαδή τον παγκόσμιο ρυθμό. 

Η άνοδος του συνολικού δείκτη στηρίζεται κυρίως στην πολιτική ενδυνάμωση, όπου η βαθμολογία αυξάνεται από 20,6% σε 23% και η κατάταξη βελτιώνεται από την 81η στην 69η θέση. Ακόμη κι έτσι, οι γυναίκες καταλαμβάνουν το 23,91% των κοινοβουλευτικών εδρών και το 25% των υπουργικών θέσεων που καταγράφει η έκθεση.

Λιγότερη συμμετοχή, μικρότερο εισόδημα

Στην αγορά εργασίας, η απόσταση εμφανίζεται ήδη στην είσοδο. Η συμμετοχή στο εργατικό δυναμικό διαμορφώνεται στο 45,73% για τις γυναίκες, έναντι 60,54% για τους άνδρες: διαφορά σχεδόν 15 ποσοστιαίων μονάδων.

Το εκτιμώμενο ετήσιο εισόδημα από εργασία ανά κάτοικο ανέρχεται σε περίπου 29.500 διεθνή δολάρια για τις γυναίκες, έναντι 45.960 για τους άνδρες. Το γυναικείο εισόδημα αντιστοιχεί στο 64,2% του ανδρικού. Είναι εκτίμηση σε όρους αγοραστικής δύναμης, όχι σύγκριση μισθών για την ίδια θέση εργασίας.

Στον ξεχωριστό δείκτη ισότητας αμοιβών για παρόμοια εργασία, ο οποίος βασίζεται σε έρευνα γνώμης επιχειρηματικών στελεχών, η Ελλάδα βρίσκεται στην 103η θέση.

Οι συμπληρωματικοί πίνακες ενισχύουν την εικόνα: η ανεργία στις ηλικίες 15–64 ετών είναι 11,19% για τις γυναίκες και 7,06% για τους άνδρες. Η μερική απασχόληση αφορά το 8,66% των εργαζόμενων γυναικών, έναντι 3,03% των ανδρών. Τα στοιχεία προέρχονται από τις διαθέσιμες περιόδους αναφοράς της έκθεσης και δεν αποτελούν όλα μετρήσεις του 2026.

Το πτυχίο δεν ανοίγει όλες τις πόρτες

Στην εκπαίδευση, η Ελλάδα έχει καλύψει το 99,4% του χάσματος. Στην επιχειρηματική κορυφή, όμως, οι γυναίκες παραμένουν μειοψηφία: κατέχουν το 29,8% των θέσεων στα διοικητικά συμβούλια που καλύπτει ο σχετικός δείκτης, ενώ μόλις το 15,64% των επιχειρήσεων του αντίστοιχου δείγματος διαθέτει γυναίκα στην ανώτατη διοίκηση.

Υπάρχει και μια ανισότητα που αφορά τις αυριανές ευκαιρίες. Οι σπουδές στις επιστήμες, στην τεχνολογία, στη μηχανική και στα μαθηματικά αντιστοιχούν στο 17,8% των αποφοίτων μεταξύ των γυναικών, έναντι 38,74% μεταξύ των ανδρών. Στις τεχνολογίες πληροφορικής και επικοινωνιών, τα αντίστοιχα ποσοστά περιορίζονται σε 2,1% και 5,91%.

Η ελληνική πρόκληση αποτυπώνεται ακριβώς σε αυτή τη διαδρομή: από τη σχεδόν ισότιμη εκπαιδευτική συμμετοχή στην άνιση οικονομική ανταμοιβή και επιρροή. Μια οικονομία δεν αξιοποιεί το ταλέντο της επειδή το εκπαιδεύει. Το αξιοποιεί όταν του επιτρέπει να εργαστεί, να αμειφθεί και να αποφασίσει ισότιμα.