Αντιμέτωπη με έλλειψη πατάτας κινδυνεύει να βρεθεί η Ευρώπη, καθώς οι διαδοχικοί καύσωνες του καλοκαιριού έπληξαν τις καλλιέργειες και περιόρισαν σημαντικά την παραγωγή, με τις επιπτώσεις να αναμένεται να περάσουν και στους καταναλωτές.
Τα ακραία καιρικά φαινόμενα κατέστρεψαν περίπου 3,1 εκατ. τόνους πατάτας, συνολικής αξίας 400-620 εκατ. ευρώ, σύμφωνα με ανάλυση της μη κερδοσκοπικής Energy and Climate Intelligence Unit (ECIU). Παράλληλα, περίπου 3,6 εκατ. τόνοι δεν καλλιεργήθηκαν φέτος, μετά την εξαιρετικά υψηλή παραγωγή του 2025, αναφέρουν σε δημοσίευμά τους οι Financial Times.
«Περάσαμε από ένα ιστορικό υψηλό σε ένα ιστορικό χαμηλό μέσα σε έναν χρόνο, εφόσον επιβεβαιωθούν οι εκτιμήσεις», δήλωσε στο πλαίσιο της ανάλυσης ο Κρεγκ Έλιοτ, αναλυτής αγοράς για την Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή και την Αφρική στην Expana. «Είναι ένα πραγματικό δράμα με τις πατάτες», πρόσθεσε σύμφωνα με τους FT.
Από την υπερπροσφορά στην έλλειψη
Η αγορά πατάτας χαρακτηρίζεται από έντονες διακυμάνσεις, όμως η ανατροπή από την περσινή υπερπροσφορά στη φετινή έλλειψη είναι ιδιαίτερα απότομη. Η παραγωγή στη Γερμανία, τη Γαλλία, το Βέλγιο και την Ολλανδία, τις βασικότερες χώρες παραγωγής πατάτας στην Ευρώπη, εκτιμάται ότι θα υποχωρήσει φέτος στους 19,5-20,5 εκατ. τόνους, από το ιστορικό υψηλό των 27,3 εκατ. τόνων το 2025, σύμφωνα με την ECIU.
Η περσινή υπερπροσφορά είχε οδηγήσει την τιμή αναφοράς της βελγικής πατάτας σε χαμηλά επίπεδα. Παραγωγοί αναγκάστηκαν να πετάξουν ή να χαρίσουν ποσότητες, ενώ άλλες πατάτες χρησιμοποιήθηκαν ως ζωοτροφή ή καταστράφηκαν, σύμφωνα με τους FT.
Την ίδια στιγμή, οι νέοι αμερικανικοί δασμοί και ο εντεινόμενος ανταγωνισμός από την Ασία άσκησαν πιέσεις στις ευρωπαϊκές εξαγωγές κατεψυγμένης τηγανητής πατάτας, οδηγώντας τους αγρότες σε περιορισμό των καλλιεργούμενων εκτάσεων.
Ωστόσο, αυτό που δεν είχε προβλεφθεί ήταν τα πέντε ισχυρά κύματα καύσωνα μέσα στο καλοκαίρι. Στη Γαλλία, η παραγωγή βρίσκεται στα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων τριών δεκαετιών, με μοναδική εξαίρεση το 2022, όταν η χώρα είχε πληγεί από σοβαρή ξηρασία.
Μικρότερες πατάτες – Οι αγρότες «εγκλωβισμένοι» στις περσινές τιμές
Πέρα από τη μείωση των ποσοτήτων, πρόβλημα αποτελεί και το μέγεθος της πατάτας. Πολλές από τις πατάτες είναι υπερβολικά μικρές για να χρησιμοποιηθούν στη βιομηχανική επεξεργασία, σύμφωνα με τους FT. Αυτό αναμένεται να φέρει μικρότερες τηγανητές πατάτες στο πιάτο του καταναλωτή.
Την ίδια ώρα, αρκετοί Γάλλοι αγρότες είναι δεσμευμένοι με συμβόλαια στην πώληση πατάτας με τις περσινές, χαμηλές τιμές. Εφόσον δεν υπάρξει κάποια διαπραγμάτευση, οι αγρότες κινδυνεύουν να βρεθούν αντιμέτωποι με ένα παράδοξο της αγοράς: θα έχουν τιμολογήσει την παραγωγή με βάση τις περσινές συνθήκες υπερπροσφοράς, ενώ φέτος η αγορά θα αντιμετωπίζει έλλειψη.
Αυτό σημαίνει χαμηλότερη τιμή και μικρότερες ποσότητες προς πώληση. Οι αγρότες που είχαν συμφωνήσει τις τιμές πριν γίνει εμφανής η έκταση των επιπτώσεων των καυσώνων βρίσκονται πλέον ουσιαστικά «εγκλωβισμένοι» σε αυτές.
Εκτόξευση των τιμών
Στην ελεύθερη αγορά, πάντως, οι τιμές έχουν κινηθεί προς την αντίθετη κατεύθυνση. Οι πατάτες νέας σοδειάς που προορίζονται για μεταποίηση φτάνουν να πωλούνται έως και 250 ευρώ τον τόνο σε ορισμένες ευρωπαϊκές αγορές, έναντι περίπου 30 ευρώ πριν από έναν χρόνο, σύμφωνα με τους FT.
Τα αποθέματα που έχουν απομείνει από την περσινή μεγάλη σοδειά αναμένεται να είναι αρκετά για την κάλυψη της ζήτησης έως τα Χριστούγεννα, ενώ οι επιπτώσεις αναμένεται να γίνουν περισσότερο αισθητές προς το Πάσχα.
Προτιμώμενη πηγή στην Google
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της - στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.