ΤτΕ: Στα 9,32 δισ. ευρώ το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών – Η «τρύπα» που κατάπιε τη βελτίωση από εξαγωγές και τουρισμό

Στα 9,32 δισ. ευρώ διευρύνθηκε το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών στο επτάμηνο Ιανουαρίου–Ιουλίου 2026, αυξημένο κατά 1,49 δισ. ευρώ ή 19,1% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025. Η εικόνα προκύπτει από τα προσωρινά στοιχεία που ανακοίνωσε η Τράπεζα της Ελλάδος και κρύβει ένα εντυπωσιακό παράδοξο: οι εξαγωγές αγαθών και οι τουριστικές εισπράξεις κινήθηκαν έντονα ανοδικά, όμως η μεγάλη επιδείνωση στα δευτερογενή εισοδήματα υπερκάλυψε τη βελτίωση του εμπορικού και του ισοζυγίου υπηρεσιών.

Τα βασικά σε 30’’

• Το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών αυξήθηκε από 7,83 δισ. ευρώ σε 9,32 δισ. ευρώ στο επτάμηνο.
• Το ισοζύγιο αγαθών και υπηρεσιών βελτιώθηκε κατά 2,41 δισ. ευρώ, με το έλλειμμα να περιορίζεται στα 5,65 δισ. ευρώ.
• Οι εξαγωγές αγαθών αυξήθηκαν κατά 16,1%, έναντι ανόδου 5,8% των εισαγωγών.
• Οι ταξιδιωτικές εισπράξεις έφθασαν τα 13,52 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 12%.
• Το ισοζύγιο δευτερογενών εισοδημάτων πέρασε από πλεόνασμα 2,72 δισ. ευρώ σε έλλειμμα 743 εκατ. ευρώ: ανατροπή 3,46 δισ. ευρώ.
• Τον Ιούλιο το πλεόνασμα τρεχουσών συναλλαγών περιορίστηκε στα 218,5 εκατ. ευρώ, από 669,1 εκατ. ευρώ έναν χρόνο νωρίτερα.
• Οι καθαρές εισροές άμεσων επενδύσεων ενισχύθηκαν περίπου στα 5,61 δισ. ευρώ.

Η αριθμητική πίσω από το έλλειμμα

Η ουσία των στοιχείων της Τράπεζας της Ελλάδος βρίσκεται στη σύνθεση και όχι μόνο στον τελικό αριθμό. Μεταξύ των δύο επταμήνων, το ισοζύγιο αγαθών και υπηρεσιών βελτιώθηκε κατά 2,414 δισ. ευρώ. Την ίδια στιγμή, όμως, το έλλειμμα πρωτογενών εισοδημάτων επιβαρύνθηκε κατά 447 εκατ. ευρώ και το ισοζύγιο δευτερογενών εισοδημάτων χειροτέρευσε κατά 3,459 δισ. ευρώ.

Αυτή ακριβώς η εξίσωση εξηγεί τη διεύρυνση του ελλείμματος τρεχουσών συναλλαγών κατά 1,492 δισ. ευρώ. Με απλά λόγια, το παραγωγικό σκέλος των εξωτερικών συναλλαγών έδωσε καλύτερη εικόνα, αλλά η μεγάλη ανατροπή στις τρέχουσες μεταβιβάσεις αποδείχθηκε βαρύτερη.

Εξαγωγές: ισχυρή άνοδος, αλλά με μεγάλο βάρος των καυσίμων

Σύμφωνα με τον πίνακα που ανακοίνωσε η Τράπεζα της Ελλάδος, οι εξαγωγές αγαθών αυξήθηκαν στο επτάμηνο κατά 4,48 δισ. ευρώ και διαμορφώθηκαν στα 32,27 δισ. ευρώ. Η άνοδος κατά 16,1% ήταν σαφώς ισχυρότερη από την αύξηση των εισαγωγών κατά 5,8%, στα 50,37 δισ. ευρώ. Έτσι, το εμπορικό έλλειμμα περιορίστηκε κατά 1,73 δισ. ευρώ, στα 18,10 δισ. ευρώ.

Η λεπτομέρεια, ωστόσο, έχει σημασία. Οι εξαγωγές καυσίμων αυξήθηκαν κατά 46,4%, στα 8,53 δισ. ευρώ, ενώ οι εξαγωγές χωρίς καύσιμα και πλοία ενισχύθηκαν κατά 8%, στα 23,62 δισ. ευρώ. Αντίστοιχα, οι εισαγωγές χωρίς καύσιμα και πλοία αυξήθηκαν κατά 3,9%, στα 39,61 δισ. ευρώ.

Το «καθαρό» εμπορικό έλλειμμα, χωρίς καύσιμα και πλοία, μειώθηκε μόλις κατά 274 εκατ. ευρώ ή 1,7%, παραμένοντας πολύ υψηλό στα 15,99 δισ. ευρώ. Άρα, η βελτίωση είναι υπαρκτή, αλλά μεγάλο τμήμα της συνδέεται με την ενεργειακή συνιστώσα και δεν αρκεί ακόμη για να αλλάξει τη δομική εικόνα της οικονομίας: η Ελλάδα εξακολουθεί να εισάγει πολύ περισσότερα αγαθά από όσα εξάγει.

Τουρισμός και υπηρεσίες κράτησαν όρθια την εικόνα

Το πλεόνασμα των υπηρεσιών αυξήθηκε κατά 681 εκατ. ευρώ και έφθασε τα 12,45 δισ. ευρώ. Οι συνολικές εισπράξεις υπηρεσιών αυξήθηκαν κατά 9,6%, στα 30,89 δισ. ευρώ, αλλά οι πληρωμές κινήθηκαν ακόμη ταχύτερα, κατά 12,3%, στα 18,44 δισ. ευρώ.

Ο τουρισμός παραμένει ο ισχυρότερος πυλώνας. Οι ταξιδιωτικές εισπράξεις αυξήθηκαν κατά 1,45 δισ. ευρώ ή 12% και ανήλθαν σε 13,52 δισ. ευρώ. Οι ταξιδιωτικές πληρωμές των κατοίκων αυξήθηκαν κατά 14,7%, στα 2,28 δισ. ευρώ. Το καθαρό ταξιδιωτικό πλεόνασμα ενισχύθηκε έτσι κατά περίπου 1,16 δισ. ευρώ, στα 11,24 δισ. ευρώ.

Στις μεταφορές, οι εισπράξεις αυξήθηκαν κατά 12,2%, όμως οι πληρωμές κατά 14,5%, με αποτέλεσμα το καθαρό πλεόνασμα να υποχωρήσει ελαφρά. Ακόμη πιο αδύναμη ήταν η εικόνα στις λοιπές υπηρεσίες, όπου το πλεόνασμα περίπου 407 εκατ. ευρώ του 2025 ουσιαστικά μηδενίστηκε.

Η μεγάλη ανατροπή στα δευτερογενή εισοδήματα

Το στοιχείο που αλλάζει ολόκληρη την εικόνα είναι το ισοζύγιο δευτερογενών εισοδημάτων, δηλαδή οι τρέχουσες μεταβιβάσεις της γενικής κυβέρνησης και των λοιπών τομέων. Από πλεόνασμα 2,72 δισ. ευρώ στο επτάμηνο του 2025 πέρασε σε έλλειμμα 742,8 εκατ. ευρώ φέτος.

Οι εισπράξεις μειώθηκαν κατά 48%, από 5,69 δισ. ευρώ σε 2,96 δισ. ευρώ, ενώ οι πληρωμές αυξήθηκαν κατά 24,4%, στα 3,70 δισ. ευρώ. Στη γενική κυβέρνηση, το καθαρό ισοζύγιο επιδεινώθηκε κατά περίπου 1,07 δισ. ευρώ. Στους λοιπούς τομείς η επιδείνωση έφθασε τα 2,39 δισ. ευρώ, καθώς οι εισπράξεις υποχώρησαν περισσότερο από 50%.

Η μεταβολή αυτή μπορεί να επηρεάζεται από τον χρονισμό των μεταβιβάσεων και δεν πρέπει αυτομάτως να θεωρηθεί μόνιμη. Παρ’ όλα αυτά, στο επτάμηνο είναι τόσο μεγάλη ώστε όχι μόνο εξαφάνισε τη βελτίωση από εξαγωγές και υπηρεσίες, αλλά οδήγησε και σε μεγαλύτερο συνολικό εξωτερικό έλλειμμα.

Ο Ιούλιος άφησε πλεόνασμα, αλλά πολύ μικρότερο

Σε μηνιαία βάση, το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών παρέμεινε πλεονασματικό τον Ιούλιο, όμως το πλεόνασμα περιορίστηκε στα 218,5 εκατ. ευρώ από 669,1 εκατ. ευρώ τον Ιούλιο του 2025, καταγράφοντας πτώση 67,4%.

Το πλεόνασμα αγαθών και υπηρεσιών βελτιώθηκε οριακά κατά 26,4 εκατ. ευρώ, στα 1,50 δισ. ευρώ. Το έλλειμμα αγαθών αυξήθηκε κατά 231 εκατ. ευρώ, καθώς οι εισαγωγές ενισχύθηκαν κατά 12,8%, έναντι αύξησης 16,1% των εξαγωγών. Η επιβάρυνση προήλθε κυρίως από τα καύσιμα: το σχετικό έλλειμμα σχεδόν διπλασιάστηκε, στα 910,6 εκατ. ευρώ, καθώς οι εισαγωγές καυσίμων αυξήθηκαν κατά 63,9%.

Αντίθετα, το πλεόνασμα υπηρεσιών διευρύνθηκε κατά 257,4 εκατ. ευρώ, στα 4,65 δισ. ευρώ. Οι ταξιδιωτικές εισπράξεις του μήνα αυξήθηκαν κατά 7,2%, στα 4,72 δισ. ευρώ. Το όφελος αυτό εξουδετερώθηκε από τη διεύρυνση του ελλείμματος πρωτογενών εισοδημάτων κατά 115,6 εκατ. ευρώ και, κυρίως, του ελλείμματος δευτερογενών εισοδημάτων κατά 361,5 εκατ. ευρώ.

Η χρηματοδότηση του ελλείμματος και το θετικό μήνυμα των επενδύσεων

Το πλεόνασμα του ισοζυγίου κεφαλαίων περιορίστηκε από 1,26 δισ. ευρώ σε 359 εκατ. ευρώ. Ως αποτέλεσμα, το συνολικό έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών και κεφαλαίων —μέγεθος που αποτυπώνει τις ανάγκες της οικονομίας για χρηματοδότηση από το εξωτερικό— αυξήθηκε κατά 2,40 δισ. ευρώ και διαμορφώθηκε στα 8,96 δισ. ευρώ.

Στον αντίποδα, τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος δείχνουν σημαντική ενίσχυση των άμεσων επενδύσεων. Οι υποχρεώσεις των κατοίκων έναντι του εξωτερικού στην κατηγορία των άμεσων επενδύσεων, οι οποίες αντιστοιχούν σε επενδύσεις μη κατοίκων στην Ελλάδα, ανήλθαν σε 7,62 δισ. ευρώ από 3,89 δισ. ευρώ. Με βάση τη λογιστική απεικόνιση του ισοζυγίου πληρωμών, η καθαρή εισροή άμεσων επενδύσεων διαμορφώθηκε περίπου σε 5,61 δισ. ευρώ, έναντι 1,19 δισ. ευρώ έναν χρόνο νωρίτερα.

Πρόκειται για σημαντικό αντίβαρο, χωρίς όμως ο συγκεντρωτικός πίνακας να αποκαλύπτει την ποιοτική σύνθεση των ροών: πόσο αφορά νέες παραγωγικές επενδύσεις, εξαγορές, ακίνητα ή ενδοομιλική χρηματοδότηση. Στις επενδύσεις χαρτοφυλακίου καταγράφηκε καθαρή εισροή 8,04 δισ. ευρώ, ενώ οι υποχρεώσεις αυξήθηκαν κατά 11,48 δισ. ευρώ.

Παράλληλα, στη σωρευτική κίνηση των δανείων της γενικής κυβέρνησης καταγράφεται μείωση υποχρεώσεων κατά 7,41 δισ. ευρώ. Στο μέγεθος αυτό ενσωματώνεται η πρόωρη αποπληρωμή δανείων του μηχανισμού Greek Loan Facility, την οποία είχε ήδη επισημάνει η Τράπεζα της Ελλάδος στα στοιχεία του Ιουνίου. Τα συναλλαγματικά διαθέσιμα διαμορφώθηκαν στο τέλος Ιουλίου στα 19,48 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 3,71 δισ. ευρώ ή 23,5% σε ετήσια βάση.

Γιατί έχει σημασία

Η ανάγνωση των στοιχείων απαιτεί ισορροπία. Ο τίτλος είναι αναμφίβολα αρνητικός: το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών και, ακόμη περισσότερο, το συνολικό έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών και κεφαλαίων αυξήθηκαν αισθητά. Αυτό σημαίνει μεγαλύτερη ανάγκη χρηματοδότησης από το εξωτερικό.

Η εσωτερική σύνθεση, όμως, είναι λιγότερο ζοφερή από τον τελικό αριθμό. Οι εξαγωγές αυξήθηκαν ταχύτερα από τις εισαγωγές, το έλλειμμα αγαθών περιορίστηκε και το πλεόνασμα υπηρεσιών ενισχύθηκε. Η κύρια αιτία της επιδείνωσης ήταν η μεγάλη μεταβολή στις τρέχουσες μεταβιβάσεις, ένα μέγεθος που μπορεί να εμφανίζει σημαντική μεταβλητότητα.

Το πρόβλημα παραμένει ότι το έλλειμμα αγαθών χωρίς καύσιμα και πλοία εξακολουθεί να προσεγγίζει τα 16 δισ. ευρώ σε μόλις επτά μήνες. Αυτό είναι το βαθύτερο μήνυμα των αριθμών: ο τουρισμός και οι υπηρεσίες χρηματοδοτούν μεγάλο μέρος του εισαγωγικού κενού, αλλά δεν αρκούν για να το κλείσουν.

Τι πρέπει να προσέξουμε τους επόμενους μήνες

• Αν η πτώση των δευτερογενών εισοδημάτων αποτελεί χρονική μετατόπιση εισροών ή μονιμότερη μεταβολή.
• Αν οι εξαγωγές χωρίς καύσιμα θα διατηρήσουν ρυθμό υψηλότερο από τις αντίστοιχες εισαγωγές.
• Την επίδραση των τιμών ενέργειας, μετά τον σχεδόν διπλασιασμό του ελλείμματος καυσίμων τον Ιούλιο.
• Την πορεία των πληρωμών υπηρεσιών, οι οποίες αυξάνονται ταχύτερα από τις εισπράξεις.
• Την ποιότητα των άμεσων επενδύσεων και το ποσοστό που κατευθύνεται σε νέα παραγωγική δυναμικότητα.

Το τελικό συμπέρασμα είναι διπλό: η πραγματική εξαγωγική και τουριστική επίδοση βελτιώθηκε, αλλά το εξωτερικό ισοζύγιο παραμένει ευάλωτο σε μεταβιβάσεις, ενεργειακές εισαγωγές και υψηλή εισαγωγική εξάρτηση. Τα προσωρινά στοιχεία που ανακοίνωσε η Τράπεζα της Ελλάδος δεν δικαιολογούν ούτε πανηγυρισμούς ούτε καταστροφολογία. Δείχνουν πρόοδο στο παραγωγικό σκέλος, αλλά και ένα επίμονο κενό που συνεχίζει να χρειάζεται ισχυρές και ποιοτικές εισροές κεφαλαίων για να χρηματοδοτηθεί.

Πηγή στοιχείων: Τράπεζα της Ελλάδος, «Ισοζύγιο Πληρωμών – Ιούλιος 2026», προσωρινά στοιχεία. Οι απόλυτες και ποσοστιαίες μεταβολές προκύπτουν από επεξεργασία των πινάκων που ανακοίνωσε η Τράπεζα της Ελλάδος.