Σε αποκλειστική συνέντευξή της στο BBC, η Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα δήλωσε ότι τα παγκόσμια οικονομικά σοκ «ανεβάζουν τα επίπεδα χρέους σαν σκάλα που δεν οδηγεί στον παράδεισο».
Οι προηγμένες οικονομίες του κόσμου, συμπεριλαμβανομένου του Ηνωμένου Βασιλείου και των ΗΠΑ, πρέπει να περιορίσουν τον δανεισμό τους και να μειώσουν τα επίπεδα χρέους τους, μετά την εντυπωσιακή αύξηση του κόστους εξυπηρέτησης του κρατικού χρέους που σημειώθηκε τις τελευταίες εβδομάδες, προειδοποίησε η επικεφαλής του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ).
Σε αποκλειστική συνέντευξή της στο BBC, η Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα δήλωσε ότι τα παγκόσμια οικονομικά σοκ «ανεβάζουν τα επίπεδα χρέους σαν σκάλα που δεν οδηγεί στον παράδεισο», ωστόσο οι κυβερνήσεις «δεν έχουν λάβει κανένα μέτρο για να περιορίσουν αυτό το κόστος εξυπηρέτησης».
«Ήρθε η ώρα να αναλάβουμε δράση», τόνισε, προσθέτοντας ότι οι πολιτικοί χρειάζονται «θάρρος» για να λάβουν τα απαραίτητα μέτρα.
Η παρέμβαση έρχεται καθώς το κόστος δανεισμού των κυβερνήσεων έχει αυξηθεί σημαντικά, ως αποτέλεσμα των πολέμων που διαταράσσουν την προσφορά πετρελαίου, γεγονός που έχει τροφοδοτήσει τον πληθωρισμό.
Το υψηλότερο παγκόσμιο κόστος δανεισμού έχει πλήξει την βρετανική κυβέρνηση ενόψει του πρώτου προϋπολογισμού του πρωθυπουργού Άντι Μπέρναμ τον επόμενο μήνα, την ώρα που εντείνονται οι εικασίες για τις πιθανές φορολογικές και δημοσιονομικές πολιτικές που θα επιχειρήσει να εφαρμόσει.
Τα τελευταία στοιχεία δείχνουν ότι ο δανεισμός – η διαφορά μεταξύ φορολογικών εσόδων και κυβερνητικών δαπανών – ήταν 18,3 δισεκατομμύρια λίρες (24,4 δισεκατομμύρια δολάρια) τον Αύγουστο, σχεδόν ένα πέμπτο υψηλότερα από το προηγούμενο έτος και υψηλότερο από τις επίσημες προβλέψεις.
Παράλληλα, οι τόκοι για την εξυπηρέτηση του χρέους τον Αύγουστο ήταν στο υψηλότερο επίπεδο από τότε που ξεκίνησαν οι μηνιαίες καταγραφές το 1997.
Το υψηλότερο κόστος δανεισμού έχει πλήξει επίσης τις ΗΠΑ, τη μεγαλύτερη οικονομία στον κόσμο, η οποία έχει δει το χρέος της να ξεπερνά τα 40 τρισεκατομμύρια δολάρια. Το ποσό έχει διπλασιαστεί μέσα σε μια δεκαετία, προκαλώντας ανησυχίες στο εσωτερικό και στο εξωτερικό.
Στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών, η Γκεοργκίεβα δήλωσε ότι το μήνυμα του ΔΝΤ προς τις προηγμένες οικονομίες ήταν ότι ενώ υπάρχουν οικονομικοί παράγοντες που συμβαίνουν εκτός του ελέγχου των κυβερνήσεων, αυτές έχουν τον έλεγχο των εσωτερικών πολιτικών.
«Υπάρχουν αυτά τα δύο πράγματα που πρέπει να γίνουν: να μειωθούν τα επίπεδα χρέους, να τεθεί η δημοσιονομική εξυγίανση ως προτεραιότητα και να διασφαλιστεί ότι οι κεντρικές τράπεζες θα τηρήσουν την εντολή τους για σταθερότητα των τιμών», είπε.
«Είναι αδύνατο να τονίσει κανείς αρκετά πόσο κρίσιμο είναι να βρεθεί το θάρρος να λάβουμε τα απαραίτητα μέτρα. Αυτά είναι πολιτικά δύσκολα βήματα που πρέπει να γίνουν, αλλά απαραίτητα βήματα που πρέπει να γίνουν».
Ερωτηθείσα συγκεκριμένα για το υψηλότερο κόστος επιτοκίων του Ηνωμένου Βασιλείου σε σύγκριση με άλλες μεγάλες οικονομίες, η Γκεοργκίεβα είπε ότι η θέση του «δεν είναι πολύ διαφορετική» από άλλες.
Επισήμανε τη «αρκετά συνεπή δράση» για τη μείωση του χρέους και επαίνεσε τις μεταρρυθμίσεις στον πολεοδομικό και στεγαστικό τομέα, προσθέτοντας ότι οι προηγμένες οικονομίες «δεν έχουν τα χρήματα» για να ενισχύσουν την ανάπτυξη και έτσι έπρεπε να βασιστούν σε μεταρρυθμίσεις για να ενθαρρύνουν τον ιδιωτικό τομέα να επενδύσει.
Το ΑΙ θα μπορούσε να αποτελέσει «κίνδυνο για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα»
Οι κυβερνήσεις σε όλο τον κόσμο συγκεντρώνουν χρήματα μέσω της έκδοσης ομολόγων και σε αντάλλαγμα καταβάλλουν τόκους στα επενδυτικά κεφάλαια που τα αγοράζουν.
Οι ανησυχίες για τον πληθωρισμό που διαβρώνει τις αποδόσεις έχουν αυξήσει τα επιτόκια των ομολόγων – γνωστά ως αποδόσεις – τους τελευταίους μήνες.
Υπάρχουν ωστόσο και άλλοι παράγοντες που ωθούν τις αποδόσεις προς τα πάνω, συμπεριλαμβανομένου του αυξανόμενου ανταγωνισμού στην αγορά ομολόγων από μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας που επιδιώκουν να συγκεντρώσουν τεράστια χρηματικά ποσά για να επενδύσουν στην ανάπτυξη τεχνητής νοημοσύνης (ΤΝ).
Αναφερόμενη στην τεχνητή νοημοσύνη, η Γκεοργκίεβα αναφέρθηκε στις πρόσφατες ανησυχίες σχετικά με την απώλεια ασφαλούς ελέγχου επί τέτοιων συστημάτων ως έναν πιθανό παράγοντα χρηματοπιστωτικής αστάθειας, παράλληλα με τα επίπεδα χρέους.
«Εάν δούμε περισσότερα περιστατικά όταν η ΤΝ αποκτά τη δική της ζωή, τότε μπορεί να βρεθούμε αντιμέτωποι με έναν σημαντικό κίνδυνο για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα», είπε.
Η επικεφαλής του ΔΝΤ επανέλαβε την εκτίμηση του σημαίνοντος οργάνου ότι η παγκόσμια οικονομία επηρεάζεται από δύο δυνάμεις «που πιέζουν προς αντίθετες κατευθύνσεις» – το σοκ των τιμών της ενέργειας και τις επενδύσεις στην ΤΝ.
Είπε ότι είναι σημαντικό οι χαμηλές εξαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου από τον Κόλπο «να επανέλθουν με βιώσιμο τρόπο, ώστε το σοκ του ενεργειακού εφοδιασμού να γίνει επιτέλους αντιληπτό».
«Αυτό είναι ένα πολύ σημαντικό βήμα προς την ομαλοποίηση», είπε, ωστόσο αναγνώρισε ότι δεν έχει ακόμη συμβεί.