ΟΟΣΑ: Οι τόκοι του χρέους τρώνε τους προϋπολογισμούς – Πάνω από 2 τρισ. ο ετήσιος λογαριασμός

Πάνω από 2 τρισ. δολάρια δαπάνησαν πέρυσι οι χώρες του ΟΟΣΑ μόνο για τόκους χρέους. Ο λογαριασμός αναμένεται να αυξηθεί περαιτέρω, καθώς οι κυβερνήσεις δανείζονται ακριβότερα για να καλύψουν ολοένα μεγαλύτερες ανάγκες, ενώ προσπαθούν ταυτόχρονα να προστατεύσουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις από την ενεργειακή ακρίβεια.

Ο Οργανισμός προειδοποιεί ότι η άνοδος των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων αποτελεί σοβαρή απειλή για τα δημόσια οικονομικά, σε μια περίοδο κατά την οποία το ήδη υψηλό χρέος περιορίζει τα περιθώρια αντίδρασης σε νέες κρίσεις.

Όπως επισημαίνει ο επικεφαλής οικονομολόγος του ΟΟΣΑ, Στέφανο Σκαρπέτα, σε συνέντευξή του στους Financial Times, μέρος της αύξησης του κόστους δανεισμού αντανακλά την ανησυχία των επενδυτών για τη βιωσιμότητα των ίδιων των δημόσιων οικονομικών.

Το χρέος ανεβαίνει

Η μέση απόδοση των δεκαετών ομολόγων αναφοράς των χωρών της G7 έφτασε φέτος το 4%, για πρώτη φορά από το 2008.

Ο πόλεμος των ΗΠΑ με το Ιράν και η εκτίναξη των ενεργειακών τιμών τροφοδότησαν πωλήσεις ομολόγων, καθώς οι επενδυτές ανησυχούν για την επιμονή του πληθωρισμού. Ταυτόχρονα, οι κυβερνήσεις των πλούσιων οικονομιών προχωρούν σε εκδόσεις χρέους σε επίπεδα ρεκόρ.

Ο συνδυασμός μεγαλύτερου δανεισμού και υψηλότερων επιτοκίων διογκώνει τις δαπάνες εξυπηρέτησης. Σύμφωνα με τον Σκαρπέτα, οι λόγοι χρέους προς ΑΕΠ αυξάνονται «σαν σκάλα» από τη χρηματοπιστωτική κρίση και μετά, καθώς κάθε διαδοχικό σοκ αφήνει πίσω του πρόσθετες υποχρεώσεις.

Πλέον, το κόστος αυτών των υποχρεώσεων ανεβαίνει ενώ το χρέος βρίσκεται ήδη σε πολύ υψηλά επίπεδα.

Οι δαπάνες τόκων στις χώρες του ΟΟΣΑ ξεπέρασαν το 2025 τα 2 τρισ. δολάρια, ποσό που αντιστοιχεί στο 3% του ΑΕΠ. Στη Γαλλία ο λογαριασμός αναμένεται να αυξηθεί κατά 25% φέτος, ενώ σε αρκετές χώρες οι τόκοι υπερβαίνουν ήδη τις αμυντικές δαπάνες.

Οι ενεργειακές ενισχύσεις επιβαρύνουν την εξίσωση

Στην ενδιάμεση έκθεσή του για τις οικονομικές προοπτικές, ο ΟΟΣΑ καταγράφει αυξανόμενες κρατικές παρεμβάσεις για τον περιορισμό του ενεργειακού κόστους.

Μόνο οι μισές, όμως, είναι κατάλληλα στοχευμένες, σύμφωνα με τον Οργανισμό. Οι υπόλοιπες αυξάνουν τη δημοσιονομική επιβάρυνση χωρίς να περιορίζονται σε συγκεκριμένες ομάδες νοικοκυριών ή επιχειρήσεων.

Η προειδοποίηση αφορά επομένως και τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζεται η στήριξη. Όσο ευρύτερες και ακριβότερες γίνονται οι παρεμβάσεις, τόσο μεγαλύτερες είναι οι χρηματοδοτικές ανάγκες σε μια αγορά που απαιτεί υψηλότερες αποδόσεις.

Ο ΟΟΣΑ ζητά εντονότερη προσπάθεια συγκράτησης και ανακατανομής των δαπανών, καθώς και βελτίωση της αποτελεσματικότητας του δημόσιου τομέα. Στόχος είναι να διασφαλιστεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του χρέους και να διατηρηθούν περιθώρια για την αντιμετώπιση μελλοντικών κρίσεων.

Η προσωρινή ανάσα του βραχυπρόθεσμου δανεισμού

Μπροστά στο υψηλό κόστος, οι κυβερνήσεις στρέφονται περισσότερο σε τίτλους μικρής διάρκειας, οι οποίοι συνήθως προσφέρουν χαμηλότερες αποδόσεις από τα μακροπρόθεσμα ομόλογα.

Στις ΗΠΑ, οι εκδόσεις εντόκων γραμματίων με διάρκεια έως 12 μήνες αναμένεται να φτάσουν έως το 1 τρισ. δολάρια μέσα στον επόμενο χρόνο, χωρίς να συνυπολογίζονται τα ποσά που θα αντληθούν για την αποπληρωμή τίτλων που λήγουν.

Η επιλογή αυτή έχει κόστος: το χρέος πρέπει να αναχρηματοδοτείται συχνότερα. Έτσι, εάν τα επιτόκια παραμείνουν υψηλά ή αυξηθούν περαιτέρω, η επιβάρυνση περνά ταχύτερα στον προϋπολογισμό.