Συναγερμός στην Ε.Ε. για την κρίση καυσίμων – Στερεύουν τα αποθέματα

Με την κρίση στα καύσιμα να επιδεινώνεται εν όψει χειμώνα και τα αποθέματα να κινούνται πλέον σε επικίνδυνα χαμηλά επίπεδα, έχει σημάνει συναγερμός στην Ευρώπη για τον ενεργειακό ίλιγγο.

Η κατάσταση, τόσο σε επίπεδο ενεργειακών τιμών όσο και ελλείψεων, κρίνεται εξαιρετικά επικίνδυνη για την παγκόσμια οικονομία, όπως είπε χθες ο επίτροπος Μεταφορών, Απόστολος Τζιτζικώστας, ενώ παρέμβαση υπήρξε και από τον Γάλλο πρόεδρο, Εμανουέλ Μακρόν, ο οποίος ζητά έκτακτα μέτρα για την ενίσχυση της προσφοράς diesel και αεροπορικών καυσίμων στην Ευρώπη.

Ο Απόστολος Τζιτζικώστας άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο έκτακτης σύγκλησης των υπουργών Μεταφορών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προκειμένου να ληφθούν επείγοντα μέτρα εάν επιδεινωθεί περαιτέρω η ενεργειακή κρίση, χαρακτηρίζοντας την κατάσταση «πρωτόγνωρη» και εξαιρετικά ρευστή, τόσο ως προς τις τιμές του αργού πετρελαίου όσο και ως προς την επάρκεια των αεροπορικών καυσίμων. «Δεν έχουμε χρόνο για χάσιμο. Χρειαζόμαστε συγκεκριμένα μέτρα για την κατάσταση που αντιμετωπίζουμε σήμερα», τόνισε. «Εάν μάλιστα η κατάσταση στις μεταφορές επιδεινωθεί, θα ζητήσω έκτακτο συμβούλιο υπουργών, ώστε να λάβουμε επείγοντα μέτρα», δήλωσε.

Πηγές από τις Βρυξέλλες επισημαίνουν ότι η Ευρώπη μπορεί να μην αντιμετωπίζει ακόμη γενικευμένη κρίση εφοδιασμού, αντίστοιχη με εκείνη του 2022, όμως η παρατεταμένη αναταραχή στη Μέση Ανατολή και το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ έχουν αυξήσει σημαντικά την πίεση στις αγορές πετρελαίου και προϊόντων διύλισης. Ιδιαίτερη ανησυχία υπάρχει για το diesel και τα αεροπορικά καύσιμα, όπου η ευρωπαϊκή αγορά παραμένει σημαντικά εξαρτημένη από εισαγωγές. Σ’ αυτό το σκηνικό, χθες έγινε γνωστό ότι ο Εμανουέλ Μακρόν, με επιστολή του από τις 18 Σεπτεμβρίου στην πρόεδρο της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ζητεί έκτακτα μέτρα. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται στην επιστολή, το 36% των ευρωπαϊκών εισαγωγών αεροπορικών καυσίμων και το 18% των εισαγωγών diesel προέρχονται από τη Μέση Ανατολή, ενώ τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου έχουν ήδη μειωθεί κατά περισσότερα από 500 εκατομμύρια βαρέλια. Στη Γαλλία, το 14% των πρατηρίων αντιμετωπίζει ελλείψεις ή κίνδυνο ελλείψεων.

Χαλάρωση προδιαγραφών

Ο Μακρόν ζητεί, μεταξύ άλλων, προσωρινή χαλάρωση ορισμένων ευρωπαϊκών προδιαγραφών ποιότητας των καυσίμων, ώστε να αυξηθεί η παραγωγή diesel και αεροπορικών καυσίμων από τα διαθέσιμα ευρωπαϊκά διυλιστήρια. Η κατανάλωση καυσίμων στη Γαλλία έχει μειωθεί κατά 30% το τελευταίο δεκαήμερο, λόγω της εκτίναξης των τιμών, γεγονός που έχει κοστίσει στα δημόσια ταμεία έσοδα της τάξης των 400 εκατ. ευρώ. Η τιμή του φυσικού αερίου στη Γαλλία έφθασε χθες στο ιστορικό υψηλό των 2,41 ευρώ το λίτρο, με την απλή αμόλυβδη βενζίνη να βρίσκεται στα 2,17 ευρώ. Στη Γαλλία ο ειδικός φόρος κατανάλωσης είναι στα 61 λεπτά στο λίτρο για τη βενζίνη.

Στοιχεία που δημοσίευσε η Eurostat έδειξαν επίσης ότι από τον Αύγουστο του 2025 έως τον Αύγουστο του 2026 η μέση τιμή των καυσίμων στην Ε.Ε. έχει καταγράψει αύξηση 23,8%. Οι μεγαλύτερες αυξήσεις καταγράφηκαν στη Βουλγαρία (+34,5%), τη Λιθουανία (+28,8%), τη Φινλανδία (+27,6%), τη Γερμανία (+27,5%) και τη Γαλλία (+27,4%). Οι μικρότερες αυξήσεις τιμών καταγράφηκαν στην Ουγγαρία (+1,3%), τη Σουηδία (+6,1%), την Ιρλανδία (+11,7%) και την Εσθονία (+14%). Στην Ελλάδα η αύξηση ήταν της τάξης του 16%.

«Ανάσα» στις τιμές

Χθες, οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου είχαν αισθητή πτώση μετά την πρόταση του Ιράν για -υπό προϋποθέσεις- άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και την ανακοίνωση της Σαουδικής Αραβίας ότι επαναλειτουργεί ο αγωγός East-West. Η τιμή του μπρεντ έπεσε κάτω από τα 100 δολάρια το βαρέλι και το απόγευμα υποχωρούσε κατά 2,1% στα 98,23 δολάρια, που αποτελεί και χαμηλό δύο εβδομάδων. Η τιμή του αμερικανικού αργού σημείωνε πτώση 2,59% στα 93,30 δολάρια. Πτώση σε χαμηλό τριών εβδομάδων σημείωσαν και οι τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη, υποχωρώντας κατά 4,9%, στα 69 ευρώ ανά MWh. Τα αποθέματα φυσικού αερίου στην Ευρώπη όμως παραμένουν σε ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα, στο 69,94% της χωρητικότητας και σε επίπεδο 11,7% κάτω από το αντίστοιχο περσινό.