Η βιωσιμότητα των έργων ΑΠΕ με αυξανόμενες περικοπές και αρνητικές τιμές προϋποθέτει αποθήκευση, με τη δυναμική του κλάδου να καταγράφεται εκρηκτική τα επόμενα χρόνια.
Ευοίωνες προοπτικές παρά τις δυσκολίες καταγράφονται για τον κλάδο της αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα με εκτιμήσεις να μιλούν για ανάπτυξη χαρτοφυλακίου έως και 8,6 GW με συνολική χωρητικότητα 25,7 GWh μέχρι το 2030 έναντι 700 MW σε δοκιμαστική λειτουργία σήμερα.
Την ίδια στιγμή, η συμβουλευτική εταιρεία Aurora Energy Research κατατάσσει την ελληνική αγορά ανάμεσα στις 10 κορυφαίες αγορές της Ευρώπης, προσδιορίζοντας, μεταξύ άλλων, το ανάλογο «projection» στα 4-5 GW μέχρι το τέλος της δεκαετίας. Η «επίσημη» δε εκτίμηση, όπως ανακοινώθηκε από την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κυμαίνεται στα 5-7 GW.
Αν και τα νούμερα διαφέρουν μεταξύ τους με τον Στέλιο Ψωμά, Ενεργειακό Σύμβουλο του Συνδέσμου Εταιρειών Φωτοβολταϊκών (ΣΕΦ) να εμφανίζεται ο πλέον αισιόδοξος ανάμεσα στους τρείς, εντούτοις, όλες οι εκτιμήσεις συγκλίνουν , εντούτοις, με την ελληνική αγορά να συγκαταλέγεται στις πρώτες θέσεις στο «ranking» με τις πιο ελκυστικές αγορές της Ευρώπης.
Τα παραπάνω υπογράμμισαν μεταξύ άλλων στελέχη της αγοράς μιλώντας εχθές στο συνέδριο της Solarplaza με τις εργασίες να εστιάζουν κύρια στο κομμάτι της αποθήκευσης αναγνωρίζοντας ότι αποτελεί το νέο «big thing» τόσο στην ελληνική αγορά ενέργειας όσο και ευρύτερα σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με τα όποια νέα έργα ΑΠΕ να συνοδεύονται «υποχρεωτικά» από μπαταρία για να είναι βιώσιμα, όπως κατέδειξε, μεταξύ άλλων, στη παρουσίαση της η Λουίζα Μουτάφη, Research Senior Associate της Aurora Energy Research.
Περικοπές και αρνητικές τιμές φέρνουν τις μπαταρίες στο προσκήνιο
Αναλυτικότερα, όπως επισήμανε ο κ. Ψωμάς, η αναγκαιότητα των μπαταριών προκύπτει σε συνέχεια των πολλαπλάσιων περικοπών και αρνητικών τιμών που συνοδεύουν πλέον τη συμμετοχή των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στην αγορά ενέργειας, «σημαδεύοντας» με σημαντικές απώλειες τους ισολογισμούς των έργων.
Αν και οι περικοπές «πράσινης» ηλεκτροπαραγωγής για φέτος αναμένεται να διαμορφωθούν σε μικρότερα επίπεδα σε σχέση με τις αρχικές εκτιμήσεις, δεν παύουν να συνιστούν «πονοκέφαλο» για τους επενδυτές με το νούμερο στο πρώτο οκτάμηνο του έτους να έχει ήδη ξεπεράσει τις συνολικές περικοπές που καταγράφηκαν το 2025.
Την ίδια στιγμή, σύμφωνα πάντα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο κ. Ψωμάς, οι αρνητικές τιμές (δηλαδή ώρες της ημέρας που οι παραγωγοί δεν αποζημιώνονται για την παραγωγή τους παρά πληρώνουν γι’ αυτήν αν εκχέουν ενέργεια στο δίκτυο) παρουσιάζουν εκθετική αύξηση χρόνο με τον χρόνο, ξεκινώντας από 11 ώρες το 2024, 115 ώρες το 2025 και 382 ώρες μέχρι τις 15 Σεπτεμβρίου 2026.
Υπό αυτό το πρίσμα, όπως τόνισε ο ίδιος, η αποθήκευση συνιστά βασική προϋπόθεση για την περαιτέρω ανάπτυξη των ΑΠΕ, συμβάλλοντας καθοριστικά τόσο στη βιωσιμότητα των επενδύσεων όσο και του ηλεκτρικού συστήματος εν γένει, με την «δυναμική» της αγοράς να καθίσταται «μοχλός» για την περαιτέρω επιτάχυνση των διαδικασιών που σήμερα εμφανίζονται να κινούνται με πιο αργούς ρυθμούς. Κατά συνέπεια, η «αισιοδοξία» στις προβλέψεις εδράζεται στις «δυνάμεις» της αγοράς κατά αναλογία με ότι συνέβη στην περίπτωση της Βουλγαρίας που σε δύο χρόνια έφτασε να αριθμεί περί τα 3 GW έργων αποθήκευσης με μπαταρίες σε λειτουργία.
Σύμφωνα με την εκτίμηση του κ. Ψωμά, το ελληνικό χαρτοφυλάκιο αποθήκευσης αναμένεται να γνωρίσει γοργή και σημαντική ανάπτυξη τα αμέσως επόμενα χρόνια μέχρι και το 2030. Το σενάριο προβλέπει 1,3 GW και 3,4 GWh στο τέλος του 2026 για να ακολουθήσουν κατ’ έτος 3 GW και 7,5 GWh το 2027, 4,8 GW και 13,2 GWh το 2028, 6,6 GW και 19,9 GWh το 2029 και 8,6 GW και 25,7 GWh το 2030.
Τα «αγκάθια» για τους επενδυτές
Η εικόνα βέβαια της αγοράς, όπως αποτυπώθηκε στη συνέχεια των εργασιών του συνεδρίου παρουσιάζει σημαντικές «κηλίδες» που μπορεί μεν να μην αναιρούν τη γενικότερη αισιοδοξία για την προοπτική της αποθήκευσης στην Ελλάδα, περιορίζουν δε να εκφραστεί η δυναμική με τον πλέον βέλτιστο τρόπο για το σύστημα και τον τελικό καταναλωτή.
Αρχικά καταγράφεται απόσταση «λόγων και έργων», όπως τόνισε μεταξύ άλλων, ο Απόστολος Πάνος, Πρόεδρος του Ελληνικού Συνδέσμου Συστημάτων Αποθήκευσης Ηλεκτρικής Ενέργειας, για να συμπληρώσει ότι χρειάζεται να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στην αποτελεσματικότητα των πολιτικών που σχεδιάζονται και βαίνουν προς υλοποίηση. Ενδεικτικά, όπως τόνισαν κι άλλοι ομιλητές, τα χρονοδιαγράμματα παραβιάζονται σχεδόν κατά το δοκούν με τους επενδυτές να παραμένουν στην ασάφεια, προσπαθώντας να καταρτίσουν ένα βιώσιμο business plan.
Σε κάθε περίπτωση, το πλέον προβληματικό, όπως αναφέρθηκε σχετικά, αποτελεί η αστάθεια του ρυθμιστικού πλαισίου με τις συχνές και ξαφνικές αλλαγές να στερούν από τους επενδυτές κάθε δυνατότητα ορατότητας και προβλεψιμότητας στην επένδυσή τους. Τα παραπάνω σε συνδυασμό με την δυσκολία πρόβλεψης των εσόδων της μπαταρίας δημιουργούν ένα «εκρηκτικό μίγμα» που χρήζει κατάλληλης διαχείρισης προκειμένου να παραμείνει θετικό το πρόσημο στο τέλος της ημέρας.
Η αξιοποίηση ενός σχήματος στήριξης κατά τα πρότυπα των τριών διαγωνισμών αποθήκευσης, όπως τόνισε ο κ. Πάνος, θα μπορούσε να αποτελέσει «όχημα» για την περαιτέρω προώθηση των μπαταριών στην Ελλάδα με τους επενδυτές να διασφαλίζουν ένα ορισμένο μέρος των εσόδων για να κερδίσουν τα υπόλοιπα από την συμμετοχή τους στην αγορά. Με αυτό τον τρόπο μετριάζεται το ρίσκο της επένδυσης, πράγμα που με την σειρά του επιτρέπει την καλύτερη και ευκολότερη χρηματοδότηση του έργου από τα τραπεζικά ιδρύματα.