Στην έγκριση πιθανής πώλησης προς την Ελλάδα, μέσω του προγράμματος Foreign Military Sales (FMS), πακέτου υποστήριξης αεροσκαφών συνολικής εκτιμώμενης αξίας 101 εκατ. δολαρίων προχώρησε το αμερικανικό State Department.
Το πακέτο δεν αφορά την αγορά νέων αεροσκαφών, αλλά τη διατήρηση και ενίσχυση της επιχειρησιακής διαθεσιμότητας του υφιστάμενου ελληνικού στόλου. Η ελληνική κυβέρνηση έχει ζητήσει από τις Ηνωμένες Πολιτείες την προμήθεια εξαρτημάτων, ανταλλακτικών και παρελκομένων αεροσκαφών, αναλώσιμων, καθώς και υπηρεσίες επισκευής και επαναφοράς υλικού σε επιχειρησιακή κατάσταση – το λεγόμενο «repair and return support».
Στόχος η διαθεσιμότητα του στόλου
Στο πρόγραμμα περιλαμβάνονται επίσης υπηρεσίες μηχανικών, τεχνική και υλικοτεχνική υποστήριξη από την αμερικανική κυβέρνηση και αναδόχους, καθώς και τα υπόλοιπα στοιχεία που απαιτούνται για τη συνολική υποστήριξη του προγράμματος.
Η σημασία της συγκεκριμένης έγκρισης βρίσκεται ακριβώς στη φύση της. Σε αντίθεση με ένα εξοπλιστικό πρόγραμμα που προσθέτει νέα μέσα στο ελληνικό οπλοστάσιο, το συγκεκριμένο πακέτο αφορά τη δυνατότητα της Πολεμικής Αεροπορίας να διατηρεί διαθέσιμα και επιχειρησιακά τα αεροσκάφη που ήδη διαθέτει, εξασφαλίζοντας πρόσβαση σε ανταλλακτικά, επισκευές και τεχνική υποστήριξη.
Σύμφωνα με την αμερικανική ανακοίνωση [δείτε την εδώ], η προτεινόμενη πώληση θα βελτιώσει τη δυνατότητα της Ελλάδας να υποστηρίζει τον αεροπορικό της στόλο απέναντι σε σύγχρονες απειλές και να διατηρεί σταθερή παρουσία στην περιοχή.
Η αναφορά των ΗΠΑ στον ρόλο της Ελλάδας
Η Ουάσιγκτον εντάσσει την έγκριση στο ευρύτερο πλαίσιο των ελληνοαμερικανικών αμυντικών σχέσεων, σημειώνοντας ότι η πώληση εξυπηρετεί τους στόχους εξωτερικής πολιτικής και εθνικής ασφάλειας των ΗΠΑ μέσω της ενίσχυσης της ασφάλειας ενός συμμάχου στο ΝΑΤΟ, τον οποίο χαρακτηρίζει παράγοντα πολιτικής και οικονομικής σταθερότητας στην Ευρώπη.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η επισήμανση ότι το συγκεκριμένο πρόγραμμα δεν αναμένεται, κατά την αμερικανική αξιολόγηση, να μεταβάλει τη βασική στρατιωτική ισορροπία στην περιοχή. Στην ανακοίνωση δεν κατονομάζεται κύριος ανάδοχος. Η επιλογή θα πραγματοποιηθεί μέσω των προβλεπόμενων διαδικασιών της αμερικανικής αγοράς και συμβάσεων, μεταξύ άλλων με αίτημα υποβολής προτάσεων, ώστε οι τελικές δυνατότητες και υπηρεσίες να προσδιοριστούν κατά τη φάση της σύμβασης.
Τυχόν συμφωνία αντισταθμιστικών ωφελημάτων θα αποτελέσει αντικείμενο απευθείας διαπραγμάτευσης μεταξύ του αγοραστή και του αναδόχου.
Χωρίς πρόσθετο αμερικανικό προσωπικό στην Ελλάδα
Για την υλοποίηση του προγράμματος δεν προβλέπεται η τοποθέτηση πρόσθετου προσωπικού της αμερικανικής κυβέρνησης ή των αναδόχων στην Ελλάδα. Η αμερικανική πλευρά υπογραμμίζει ακόμη ότι η πιθανή πώληση δεν θα έχει αρνητικές επιπτώσεις στην αμυντική ετοιμότητα των Ηνωμένων Πολιτειών.
Το ποσό των 101 εκατ. δολαρίων αποτελεί τη μέγιστη εκτιμώμενη αξία του πακέτου κατά το παρόν στάδιο και όχι κατ’ ανάγκη το τελικό κόστος της συμφωνίας. Η έγκριση ανοίγει τον δρόμο για την εξέλιξη της διαδικασίας FMS και τη διαμόρφωση των επιμέρους συμβάσεων και υπηρεσιών που θα απαιτηθούν για την υποστήριξη του ελληνικού αεροπορικού στόλου.