Μια νέα επιλογή για χιλιάδες οφειλέτες, καθώς η κύρια κατοικία μπορεί να διαχωριστεί από τα υπόλοιπα ακίνητα και να προστατευθεί.
Μια νέα επιλογή για χιλιάδες οφειλέτες με χρέη και ακίνητη περιουσία δίνει πλέον ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός, καθώς η κύρια κατοικία μπορεί να διαχωριστεί από τα υπόλοιπα ακίνητα και να προστατευθεί, με αντάλλαγμα τη ρευστοποίηση της λοιπής περιουσίας.
Η αλλαγή μετατοπίζει τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται ορισμένες περιπτώσεις υπερχρεωμένων νοικοκυριών, καθώς η ρύθμιση μπορεί να «χτίζεται» πλέον πάνω στην αξία της κύριας κατοικίας και όχι στο σύνολο της ακίνητης περιουσίας του οφειλέτη. Με αυτό τον τρόπο, ο δανειολήπτης που επιλέγει τη συγκεκριμένη λειτουργία συναινεί στην εκποίηση των υπόλοιπων ακινήτων του, προκειμένου να διασώσει το σπίτι στο οποίο κατοικεί και να περιορίσει την οφειλή που θα κληθεί τελικά να εξυπηρετήσει.
Η νέα διαδικασία έρχεται, πάντως, πάνω σε μια πολύ μεγαλύτερη και πολυετή εκκρεμότητα στην αγορά των στεγαστικών. Δάνεια που ξεκίνησαν ως τραπεζικά ανοίγματα πέρασαν, σε αρκετές περιπτώσεις, από τον νόμο Κατσέλη, έμειναν για χρόνια σε αναμονή, στη συνέχεια μεταφέρθηκαν μέσω τιτλοποιήσεων και πωλήσεων σε servicers και σήμερα αναζητούν οριστική λύση μέσα από νέα εργαλεία ρύθμισης. Για τους πιστωτές, πρόκειται ουσιαστικά για την τελευταία φάση μιας μακράς διαδρομής των «κόκκινων» στεγαστικών, για την προσπάθεια να κλείσει ένας κύκλος που σε ορισμένες περιπτώσεις κρατά πάνω από μία δεκαετία.
Με την οριστική υπογραφή της σύμβασης αναδιάρθρωσης και όσο αυτή τηρείται, απαγορεύονται πράξεις αναγκαστικής εκτέλεσης και πλειστηριασμού στην κύρια κατοικία από τους πιστωτές που συμμετέχουν στη ρύθμιση. Παράλληλα, η σύμβαση αποκτά ισχύ εκτελεστού τίτλου.
Το πώς λειτουργεί στην πράξη η νέα δυνατότητα αποτυπώνεται στο παράδειγμα ενός οφειλέτη με συνολικά χρέη 300.000 ευρώ, κύρια κατοικία αξίας 150.000 ευρώ και λοιπή ακίνητη περιουσία αξίας 50.000 ευρώ. Ο οφειλέτης επιλέγει να προστατεύσει την κύρια κατοικία του και συναινεί στη ρευστοποίηση των υπόλοιπων ακινήτων. Τα 50.000 από τη ρευστοποίηση κατευθύνονται στην ικανοποίηση των πιστωτών, ενώ για τον υπολογισμό της νέας ρύθμισης λαμβάνεται υπόψη η αξία της κύριας κατοικίας.
Έτσι, από αρχική οφειλή 300.000, το ποσό που απομένει προς ρύθμιση διαμορφώνεται στα 150.000, με δυνατότητα αποπληρωμής έως και 35 έτη, ανάλογα με την εισοδηματική κατάσταση του οφειλέτη. Υπό αυτό το πρίσμα, διασώζεται η κύρια κατοικία, ρευστοποιείται η υπόλοιπη ακίνητη περιουσία και το χρέος προσαρμόζεται σε επίπεδο που μπορεί να εξυπηρετηθεί.
Για τους πιστωτές, από την άλλη, δημιουργείται μια πιο άμεση οδός ανάκτησης αξίας, μέσω της ρευστοποίησης της λοιπής περιουσίας και της μετατροπής του υπολοίπου της οφειλής σε μακροχρόνια ρυθμισμένη απαίτηση.