Οι νέες διευκρινίσεις για την εφαρμογή του DMA ενισχύουν την ελευθερία των ξενοδοχείων στη διαμόρφωση της τιμολογιακής τους πολιτικής – Πώς τοποθετούνται Booking και HOTREC και τι κρατά ανοιχτό η ελληνική Επιτροπή Ανταγωνισμού.
Περισσότερο χώρο για ανεξάρτητη τιμολογιακή πολιτική και ενίσχυση των απευθείας κρατήσεων δίνουν στα ξενοδοχεία οι τελευταίες εξελίξεις γύρω από την Booking.com και την εφαρμογή της Πράξης για τις Ψηφιακές Αγορές (Digital Markets Act – DMA). Οι νέες παρεμβάσεις έρχονται να ενισχύσουν στην πράξη τη δυνατότητα κάθε καταλύματος να χαράσσει τη δική του εμπορική πολιτική στα διαφορετικά κανάλια πώλησης.
Τι αλλάζει για τα ξενοδοχεία
Η δυνατότητα αυτή δεν θεσπίζεται για πρώτη φορά τώρα. Βάσει του DMA, η Booking.com, η οποία έχει χαρακτηριστεί «πυλωρός» (gatekeeper), υποχρεούται ήδη να επιτρέπει στα ξενοδοχεία και στα λοιπά καταλύματα στον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο να προσφέρουν διαφορετικές τιμές και εμπορικούς όρους μέσω άλλων καναλιών πώλησης, συμπεριλαμβανομένων των δικών τους ιστοσελίδων.
Οι λεγόμενες ρήτρες ισοτιμίας, δηλαδή οι όροι που μπορούσαν να περιορίζουν τη δυνατότητα ενός ξενοδοχείου να προσφέρει ευνοϊκότερες τιμές ή διαφορετικούς όρους εκτός της πλατφόρμας, απαγορεύονται για τις πλατφόρμες που έχουν χαρακτηριστεί gatekeepers.
Στην πράξη, ένα ξενοδοχείο μπορεί, για παράδειγμα, να διαθέτει ένα δωμάτιο προς 120 ευρώ μέσω της Booking.com και προς 110 ευρώ μέσω της δικής του ιστοσελίδας. Αντίστοιχα, μπορεί να διαφοροποιεί τους εμπορικούς όρους ή να προσφέρει πρόσθετες παροχές στους πελάτες που επιλέγουν την απευθείας κράτηση.
Οι τελευταίες αλλαγές έρχονται να ενισχύσουν αυτή την ελευθερία, περιορίζοντας μηχανισμούς που θα μπορούσαν εμμέσως να επηρεάζουν την τιμολογιακή πολιτική των ξενοδοχείων. Ειδικότερα, η Booking.com δεν θα λαμβάνει πλέον υπόψη τις τιμές που προσφέρει ένα κατάλυμα εκτός της πλατφόρμας προκειμένου να κρίνει την πιθανή επιλεξιμότητά του για το Booking Sponsored Benefit (BSB).
Παράλληλα, διευκρινίζεται ότι οι εξωτερικές τιμές δεν χρησιμοποιούνται ούτε στην προεπιλεγμένη κατάταξη των καταλυμάτων ούτε για την επιλεξιμότητα στα προγράμματα Genius, Preferred και Preferred Plus. Επιπλέον, καταργούνται από το Extranet οι χαρακτηρισμοί «competitive» και «non-competitive» που εμφανίζονταν δίπλα στις πληροφορίες για τις τιμές εκτός Booking.com, ενώ ενισχύεται η ενημέρωση των ξενοδόχων σχετικά με τη λειτουργία των εμπορικών προγραμμάτων και των συστημάτων κατάταξης.
Υπό αυτό το πρίσμα, οι αλλαγές δημιουργούν περισσότερο χώρο για τη στρατηγική των direct bookings, η οποία κερδίζει έδαφος στην ξενοδοχειακή αγορά. Ένα κατάλυμα μπορεί πλέον να αξιοποιεί πιο ελεύθερα την τιμή, τους όρους και τις πρόσθετες παροχές ως εργαλεία προσέλκυσης πελατών στα δικά του κανάλια, χωρίς οι επιλογές αυτές να επηρεάζουν συγκεκριμένες πτυχές της παρουσίας του στην Booking.com.
Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η μεγαλύτερη αυτή ελευθερία μπορεί να λειτουργήσει και προς όφελος των καταναλωτών. Μια απευθείας κράτηση μπορεί, για παράδειγμα, να προσφέρεται σε χαμηλότερη τιμή ή με πρόσθετες παροχές, καθώς δεν μεσολαβεί η ίδια δομή προμηθειών που υπάρχει στην κράτηση μέσω πλατφόρμας.
Η πραγματική επίδραση των αλλαγών στην εγχώρια ξενοδοχειακή αγορά μένει, βέβαια, να φανεί. Ήδη από το καλοκαίρι, πάντως, ελληνικά ξενοδοχεία είχαν αναρτήσει στις ιστοσελίδες τους τιμές χαμηλότερες από εκείνες που εμφανίζονταν στην Booking.com, σε ορισμένες περιπτώσεις επισημαίνοντας ρητά τη διαφορά.
Hotrec: Θετικό βήμα που θα πρέπει να αποτυπωθεί στην πράξη
Παρότι επίσημες ανακοινώσεις από τις κατά τόπους ξενοδοχειακές ενώσεις αναμένονται τις επόμενες ημέρες, η HOTREC, η ευρωπαϊκή συνομοσπονδία του κλάδου της φιλοξενίας, όπου πρόεδρός της είναι ο Πρόεδρος του ΞΕΕ, Αλέξανδρος Βασιλικός, με ανακοίνωση της σχολιάζει τις εξελίξεις ως ένα θετικό βήμα που μένει όμως να αξιολογηθεί στην πράξη.
Αρχικά αναγνωρίζει ως σημαντικές τις πρόσθετες παρεμβάσεις που υιοθέτησε η Booking.com μετά τον ρυθμιστικό διάλογο με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τη συμμόρφωσή της με την DMA και, ειδικότερα, με την απαγόρευση των απαιτήσεων ισοτιμίας.
Η Συνομοσπονδία θεωρεί σημαντική τη διευκρίνιση ότι οι τιμές που προσφέρονται εκτός Booking.com δεν χρησιμοποιούνται ούτε για την προεπιλεγμένη κατάταξη ούτε για την επιλεξιμότητα στα συγκεκριμένα προγράμματα.
Παράλληλα, κάνει ειδική αναφορά στην κατάργηση των εξωτερικών τιμών ως κριτηρίου για την πιθανή επιλεξιμότητα στο BSB, καθώς και στην πρόσθετη πληροφόρηση που θα έχουν οι ξενοδόχοι για την απόδοση του προγράμματος. Εκτιμά επίσης ότι τα νέα μέτρα ενισχύουν τη διαφάνεια γύρω από τα Genius, Preferred και Preferred Plus, τα κριτήρια συμμετοχής και τις σχετικές μετρήσεις απόδοσης.
Ωστόσο, η ευρωπαϊκή ομοσπονδία κρατά επιφυλάξεις ως προς τον τρόπο με τον οποίο οι αλλαγές θα αποτυπωθούν στην πράξη, επισημαίνοντας ότι ο ξενοδοχειακός κλάδος θα χρειαστεί χρόνο για να αξιολογήσει τον πραγματικό αντίκτυπό τους στα ξενοδοχεία και στα λοιπά καταλύματα.
Υπενθυμίζει, μάλιστα, ότι βάσει του άρθρου 5 παρ. 3 του DMA, η Booking.com οφείλει να επιτρέπει στους ξενοδόχους να προσφέρουν διαφορετικές τιμές και εμπορικούς όρους μέσω άλλων καναλιών, συμπεριλαμβανομένων των δικών τους ιστοσελίδων, χωρίς να εφαρμόζει μέτρα που περιορίζουν αυτή τη δυνατότητα.
Διευκρινίζει, δε, ότι θα συνεχίσει να παρακολουθεί την εφαρμογή των αλλαγών, να συγκεντρώνει τις απόψεις της ευρωπαϊκής ξενοδοχειακής αγοράς και να βρίσκεται σε διάλογο με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, καθώς θα αποσαφηνίζονται οι πρακτικές συνέπειες των νέων μέτρων.
Booking.com: «Προσβλέπουμε στη συνέχιση της εποικοδομητικής συνεργασίας»
Θετικά αποτιμά τις εξελίξεις και η ίδια η Booking.com. Αναφερόμενη στις ανακοινώσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τις υποχρεώσεις ισοτιμίας στο πλαίσιο του DMA, η εταιρεία δήλωσε: «Είμαστε ιδιαίτερα ικανοποιημένοι με τα αποτελέσματα που ανακοίνωσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχετικά με τις υποχρεώσεις μας για την ισοτιμία στο πλαίσιο του Κανονισμού για τις Ψηφιακές Αγορές (Digital Markets Act – DMA). Προσβλέπουμε στη συνέχιση της εποικοδομητικής συνεργασίας μας και στη διασφάλιση ότι θα εξακολουθήσουμε να προσφέρουμε ιδιαίτερα ανταγωνιστικές τιμές στους πελάτες μας».
Ο αστερίσκoς της ελληνικής Επιτροπής Ανταγωνισμού
Τις εξελίξεις χαιρέτισε και η ελληνική Επιτροπή Ανταγωνισμού, χαρακτηρίζοντας θετικό βήμα την εθελοντική υιοθέτηση μέτρων διαφάνειας από την Booking.com έναντι των συνεργατών της σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Κομισιόν εκτιμά ότι τα μέτρα μπορούν να συμβάλουν στην ενίσχυση της διαφάνειας και στη διασφάλιση δικαιότερων όρων συναλλαγής για τις επιχειρήσεις που χρησιμοποιούν υπηρεσίες διαδικτυακής διαμεσολάβησης.
Βάζει, ωστόσο, έναν σημαντικό αστερίσκο: οι συγκεκριμένες αλλαγές δεν επηρεάζουν ούτε προδικάζουν την εκκρεμή διαδικασία ενώπιόν της σχετικά με πιθανολογούμενη κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης από την Booking.com στην ελληνική αγορά των διαδικτυακών κρατήσεων.
Στο πλαίσιο συγκεκριμένης έρευνας, η Επιτροπή Ανταγωνισμού έχει εκφράσει σοβαρές προκαταρκτικές ανησυχίες σχετικά με ενδεχόμενο αποκλεισμό ανταγωνιστικών διαδικτυακών ταξιδιωτικών πρακτορείων (OTAs) από την είσοδο ή την επέκτασή τους στην ελληνική αγορά. Η Booking.com έχει προτείνει δεσμεύσεις, οι οποίες τέθηκαν σε δημόσια διαβούλευση στις 8 Ιουλίου 2026, ενώ η Ολομέλεια της Επιτροπής Ανταγωνισμού αναμένεται να αποφανθεί επί της σχετικής πρότασης.