Η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας επανασχεδιάζει τον χάρτη των ΑΠΕ στην Ελλάδα προσδιορίζοντας τα περιθώρια κάθε Περιφερειακής Ενότητας για εγκατάσταση νέων έργων ΑΠΕ. Στα μέσα του μήνα τα τελικά αποτελέσματα.
Τη μετάβαση από τη «θεωρία στην πράξη» για το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο των ΑΠΕ, σε συνδυασμό με τη «χάραξη» του επενδυτικού χάρτη για τον κλάδο, σηματοδοτεί ο επανυπολογισμός της φέρουσας ικανότητας για την εγκατάσταση νέων έργων ανά Περιφερειακή Ενότητα της χώρας, με τη σχετική αρμοδιότητα να διατηρεί η Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων.
Ειδικότερα, η «φέρουσα ικανότητα» έγκειται στα περιθώρια κάθε περιφερειακής ενότητας ανά την επικράτεια της χώρας να φιλοξενήσει νέα έργα ΑΠΕ, αιολικά και φωτοβολταϊκά χωρίς να υπολογίζονται στο σχετικό άθροισμα τα «ώριμα» έργα, δηλαδή έργα με πλήρη φάκελο ΑΕΠΟ ή Οριστικές Προσφορές Σύνδεσης. Με άλλα λόγια, η Ρυθμιστική Αρχή καλείται, λαμβάνοντας υπόψη τα δεδομένα και τις προβλέψεις του νέου ειδικού χωροταξικού, να ορίσει την «γεωγραφία» των νέων πράσινων επενδύσεων σε ηλιακή και αιολική ενέργεια.
Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία, η σχετική δεξαμενή έργων, δηλαδή έργα χωρίς περιβαλλοντικά (μόνο με βεβαίωση παραγωγού) που εμπίπτουν στις προβλέψεις του νέου χωροταξικού φτάνουν συνολικά τα 24,4 GW με τα 14,7 GW να αφορούν αιολικά και τα 9,7 GW να αφορούν φωτοβολταϊκά. Ως γνωστόν, τα «ώριμα» έργα εξαιρούνται των προβλέψεων του νέου χωροταξικού, οδεύοντας προς υλοποίηση με βάση το προηγούμενο καθεστώς.
Χρειάζεται να σημειωθεί, όπως επισημαίνουν αρμόδιες πηγές με γνώση του θέματος, ότι η αρμόδια Διεύθυνση της ΡΑΑΕΥ έχει ήδη ξεκινήσει να εργάζεται επί του θέματος με προοπτική, καλώς εχόντων των πραγμάτων, να καταλήξει μέχρι τα μέσα του μήνα, παρουσιάζοντας την νέα φέρουσα ικανότητα για την εγκατάσταση αιολικών και φωτοβολταϊκών έργων ανά Περιφερειακή Ενότητα της χώρας.
Τι σημαίνει φέρουσα ικανότητα μιας Περιφερειακής Ενότητας
Σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία, φέρουσα ικανότητα περιοχών εγκατάστασης αιολικών έργων σημαίνει «ο μέγιστος αριθμός τυπικών ανεμογεννητριών που επιτρέπεται να εγκατασταθούν σε μια ενότητα χώρου, εκφραζόμενος ως μέγιστο το ποσοστό εδαφικής κάλυψης».
Στη δε περίπτωση των φωτοβολταϊκών, ο αντίστοιχος ορισμός αναφέρει «το μέγιστο επιτρεπόμενο ποσοστό εδαφικής κάλυψης η οποία νοείται ως το πολύγωνο της περίφραξης του σταθμού, από φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις (συμπεριλαμβανομένων των ηλιοθερμικών σταθμών) ανά Περιφερειακή Ενότητα, εκφραζόμενο ως ποσοστό κάλυψης επί του συνόλου της έκτασης της οικείας Π.Ε.».
Σημειώνεται ότι η έννοια της «φέρουσας ικανότητας» δηλαδή τα περιθώρια κάθε Περιφερειακής Ενότητας (πρότερα δημοτική ενότητα) να φιλοξενήσει νέα έργα ΑΠΕ προϋπήρχε με την «άσκηση» τώρα να εστιάζει στην επικαιροποίηση των στοιχείων με βάση τις προβλέψεις του νέου ειδικού χωροταξικού πλαισίου για τις ΑΠΕ.
Οι αλλαγές στα αιολικά
Στην κατηγορία των αιολικών, τα σχετικά νούμερα αναμένεται να αλλάξουν σημαντικά λαμβάνοντας υπόψη τις οριζόντιες απαγορεύσεις του νέου χωροταξικού με «stop» στην εγκατάσταση αιολικών πάρκων σε υψόμετρο μεγαλύτερο των 1.200 μέτρων, σε νησιά με έκταση κάτω των 300 τ. χλμ. και πρακτικά στις Ζώνες Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ) για την ορνιθοπανίδα.
Επιπρόσθετα, το προηγούμενο χωροταξικό προέβλεπε Περιοχές Αιολικής Προτεραιότητας και Περιοχές Αιολικής Καταλληλότητας με την ισχύουσα πλέον κατηγοριοποίηση να περιορίζεται σε Περιοχές Καταλληλότητας και Περιοχές μη Καταλληλότητας, πράγμα που υποχρεώνει σε ανάλογες αλλαγές στα μεγέθη της φέρουσας ικανότητας.
Επί παραδείγματι, όπως είχε επισημάνει η Ματίνα Λαμπράκη στέλεχος της ΡΑΑΕΥ, μιλώντας σε σχετική εκδήλωση της Αρχής στα πλαίσια της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης, σε Αλεξανδρούπολη και Ορεστιάδα η εικόνα αλλάζει άρδην υπό το νέο χωροταξικό με τα περιθώρια εδαφικής κάλυψης ΑΓ σε στρέμματα να διαμορφώνεται πλέον στο μηδέν από 15720.47 και 3373.49 αντίστοιχα.
Μια ακόμη αλλαγή αφορά στον ορισμό της τυπικής ανεμογεννήτριας με το νέο χωροταξικό να ορίζει πλέον την «τυπική ανεμογεννήτρια» με διάμετρο 170 μέτρων έναντι 85 μέτρων που ίσχυε πριν, πράγμα λογικό και επόμενο, αν λάβουμε υπόψη ότι το προηγούμενο χωροταξικό θεσπίστηκε το 2008 με την σχετική τεχνολογία να έχει καταγράψει τεράστια πρόοδο στο διάστημα που μεσολάβησε.
Οι αλλαγές στα φωτοβολταϊκά
Στην περίπτωση των φωτοβολταϊκών, το νέο χωροταξικό ορίζει στο 1,5% το μέγιστο ποσοστό εδαφικής κάλυψης επί του συνόλου της έκτασης των Περιφερειακών Ενοτήτων, χωρίς να υπολογίζονται τα «ώριμα» έργα παρά μόνο έργα πρακτικά πριν το στάδιο της ΑΕΠΟ. Έπειτα, η τυπική στρεμματική κάλυψη ορίζεται στα 14 στρέμματα ανά MW, δηλαδή η έκταση ανά εγκατεστημένο MW φωτοβολταϊκού σταθμού.
Αναλυτικότερα, όπως ανέφερε κατά την παρουσίασή της η κα Λαμπράκη, στο 1,5% προσμετρώνται οι φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις που συνδυάζονται ή μη με εγκαταστάσεις αποθήκευσης ενέρεγειας με:
- Βεβαιώσεις Παραγωγού/Βεβαιώσεις Ειδικών Έργων άνευ πλήρους αιτήματος για Οριστική Προσφορά Σύνδεσης έως 19.08.2026.
- Βεβαιώσεις Παραγωγού/Βεβαιώσεις Ειδικών Έργων που εκδίδονται μετά τις 19.08.2026
- Οριστικές Προσφορές Σύνδεσης εφόσον υφίστανται ή/και Συμβάσεις Σύνδεσης (Γνωστοποιούμενοι) για σταθμούς που εξαιρούνται από την έκδοση Βεβαίωσης Παραγωγού, που χορηγούνται/συνάπτονται μετά τις 19.08.2026.
Ο παραπάνω περιορισμός του 1,5% σε συνδυασμό με μια σειρά άλλες παραμέτρους που προβλέπονται στο νέο χωροταξικό διαμορφώνει κατά τον ακόλουθο τρόπο, όπως αποτυπώνεται στον παρακάτω χάρτη, την επενδυτική γεωγραφία του κλάδου, καταμερίζοντας το πλήθος των Περιφερειακών Ενοτήτων σε μια ευρεία γκάμα τιμών που αντιπροσωπεύουν την «Μέγιστη Επιτρεπόμενη Εγκατεστημένη Ισχύς Φωτοβολταϊκών ανά Περιφερειακή Ενότητα».
Η εικόνα διαμορφώνεται ως εξής:
0-1 GW: Περιφερειακές Ενότητες Κυκλάδων, Χίου, Σάμου Δωδεκανήσων, Κέρκυρας, Κεφαλληνίας & Ιθάκης, Ζακύνθου, Πειραιώς
1-2 GW: Περιφερειακές Ενότητες Λασιθίου, Ρόδου, Λέσβου, Ξάνθης, Καβάλας, Πιερίας, Θεσπρωτίας, Πρέβεζας, Άρτας, Λασίθι, Ρέθυμνο, Ρόδος, Λέσβος, Ξάνθη, Καβάλα, Πιερία, Καστοριά, Αττικής
2-3 GW: Περιφερειακές Ενότητες Ροδόπης, Σέρρες, Κιλκίς, Πέλλης, Γρεβενών, Καρδίτσας, Μαγνησίας, Φωκίδος
3-4 GW: Δράμας, Θεσσαλονίκης, Χαλκιδικής, Κοζάνης, Τρικάλων, Βοιωτίας, Αχαΐας, Λακωνίας, Μεσσηνίας
4-5 GW: Περιφερειακές Ενότητες Έβρου, Σερρών, Εύβοιας, Φθιώτιδος, Αρκαδίας
5-6 GW : Περιφερειακές Ενότητες Ιωαννίνων, Λάρισας, Αιτωλοακαρνανίας.
