Που έχει φτάσει η ανάπτυξη των δικτύων της ΔΕΗ Fiber Grid, της Telecom, της Nova, της Vodafone και της Inalan. Τα σχέδια για την συνέχεια
Τηλεπικοινωνίες: Στο φουλ οι επενδύσεις σε οπτικές ίνες – Η μάχη για FTTH, 5G και AI
Με εντατικούς ρυθμούς συνεχίζουν τις επενδύσεις τους στα τηλεπικοινωνιακά δίκτυα οι πάροχοι, σε μια αγορά όπου ο ανταγωνισμός εντείνεται και οι τεχνολογικές εξελίξεις επιταχύνονται τόσο στην Ελλάδα όσο και διεθνώς. Στις σταθερές επικοινωνίες, οι επενδύσεις σε οπτικές ίνες προχωρούν με στόχο την κάλυψη εκατομμυρίων νοικοκυριών και επιχειρήσεων και με την αγορά να οδεύει σταδιακά προς την αποχαλκοποίηση. Στην κινητή, από την άλλη, το 5G έχει περάσει ήδη στην προηγμένη εκδοχή του, με το μεγάλο στοίχημα πλέον να είναι οι εφαρμογές που θα επιτρέψουν στους παρόχους να αξιοποιήσουν εμπορικά τις δυνατότητες των νέων δικτύων.
Την εικόνα της επόμενης ημέρας σκιαγράφησαν τα στελέχη των μεγαλύτερων τηλεπικοινωνιακών παρόχων, στο πλαίσιο του Advanced Telecom Summit 2026, που πραγματοποιήθηκε χθες στον Ελληνικό Κόσμο. Οι επικεφαλής των δικτύων της ΔΕΗ FiberGrid, του ΟΤΕ, της Nova, της Vodafone και της Inalan παρουσίασαν την πορεία των επενδυτικών τους προγραμμάτων, αλλά και τις τεχνολογίες που αναμένεται να αλλάξουν την αγορά έως το τέλος της δεκαετίας.
Η κούρσα της οπτικής ίνας
Ιδιαίτερα υψηλές ταχύτητες ανάπτυξης καταγράφει η ΔΕΗ FiberGrid. Όπως ανέφερε ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, Νίκος Πανοπούλος, από περίπου 600.000 εμπορικά διαθέσιμες γραμμές σε 13 δήμους πέρυσι, το δίκτυο έχει φτάσει σήμερα σε κάλυψη 1,5 εκατ. νοικοκυριών και επιχειρήσεων σε 52 δήμους και περίπου 450.000 κτίρια.
Μέχρι το τέλος του έτους ο στόχος ανεβαίνει στα 690.000 κτίρια και τα 2 εκατ. σπίτια και επιχειρήσεις, ενώ το συνολικό πλάνο προβλέπει κάλυψη 3,8 εκατ. νοικοκυριών και επιχειρήσεων έως το 2028. Εφόσον επιτευχθεί ο στόχος, η εταιρεία θα έχει καταφέρει μέσα σε λίγα χρόνια να δημιουργήσει το δεύτερο μεγαλύτερο δίκτυο FTTH της χώρας, όπως εξήγησε ο κ. Πανόπουλος.Σύμφωνα με τον ίδιο μάλιστα, η αρχιτεκτονική του δικτύου προβλέπει μία οπτική ίνα ανά σπίτι, ώστε να μπορεί να υποστηρίξει άμεσα νέες υπηρεσίες και αυξημένες απαιτήσεις χωρητικότητας στο μέλλον.
Σε πλήρη ανάπτυξη βρίσκεται και το επενδυτικό πρόγραμμα της Telecom. Ο Chief Technology Officer του Ομίλου ΟΤΕ, Γιώργος Τσώνης, ανέφερε ότι η κάλυψη FTTH έχει ξεπεράσει σήμερα τα 2,2 εκατ. σπίτια και επιχειρήσεις, με στόχο περίπου 2,4 εκατ. έως το τέλος του έτους και πάνω από 3 εκατ. στη συνέχεια. Σε ορίζοντα 2030, το πλάνο προβλέπει 3,5 εκατ. γραμμές και κάλυψη άνω των 4,5 εκατ. νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
Σήμερα περίπου 730.000 πελάτες του ομίλου χρησιμοποιούν οπτική ίνα, αριθμός που αντιστοιχεί περίπου στο 30% της πελατειακής βάσης της Telecom, με περίπου 150.000 από αυτούς να εξυπηρετούνται μέσω υποδομών άλλων παρόχων. Παράλληλα, περί τους 110.000 συνδρομητές χρησιμοποιούν υπηρεσίες Fixed Wireless Access, που προσφέρουν ταχύτητες 300 Mbps.
Πέρα από την ανάπτυξη του δικτύου μάλιστα, ο ΟΤΕ αναμένται να προχωρήσει σύντομα και σε αναβάθμιση των ταχυτήτων. Να θυμίσουμε ότι σήμερα εμπορικά προσφέρονται ταχύτητες έως 3 Gbps. Ωστόσο ήδη η Telecom έχει υποβάλλει αίτημα για υπηρεσίες έως 8 Gbps, οι οποίες εκτιμάται ότι θα μπορούσαν να γίνουν διαθέσιμες έως το τέλος του έτους.
Nova: Από την κάλυψη στην αξιοποίηση του δικτύου
Κοντά στην ολοκλήρωση του σχετικού επενδυτικού της προγράμματος βρίσκεται η Nova, με τον Chief Technology Officer της εταιρείας, Μανώλης Γρηγοράκης να επισημαίνει ότι έχει σχεδόν επιτευχθεί ο στόχος των 950.000 homes passed, με περίπου το 70% της κάλυψης να αφορά κτίρια τα οποία είναι έτοιμα να συνδέσουν τον τελικό πελάτη.
Ως πάροχος υπηρεσιών, η Nova διαθέτει περίπου 350.000 πελάτες FTTH, εκ των οποίων περίπου 150.000 εξυπηρετούνται από το δικό της δίκτυο. Παράλληλα, περίπου 90.000 πελάτες χρησιμοποιούν υπηρεσίες FWA.
Η προτεραιότητα μετατοπίζεται πλέον από την κατασκευή στην αξιοποίηση των υποδομών, με τον κ. Γρηγοράκη να δηλώνει ότι η διαθεσιμότητα FTTH μπορεί να βρίσκεται κοντά στο 70%, όμως η πραγματική υιοθέτηση κινείται περίπου στο 30%-32%, γεγονός που αναδεικνύει και μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της αγοράς. «Στόχος μας για την συνέχεια είναι να μετατραπεί η αυξανόμενη κάλυψη σε ενεργές συνδέσεις», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Vodafone: Στις 850.000 γραμμές έως το τέλος του 2027
Την υλοποίηση του δικού της επενδυτικού σχεδίου συνεχίζει και η Vodafone Ελλάδας. Σύμφωνα με τον Chief Network Officer, Νίκο Πλεύρη, τον Ιούνιο το δίκτυο είχε φτάσει περίπου τις 620.000 homes passed και κινείται ελαφρώς ταχύτερα από τον αρχικό σχεδιασμό, ο οποίος είχε στόχο να φτάσει τις 850.000 έως το τέλος του 2027.
Ιδιαίτερη σημασία δίνεται πλέον στη μετάβαση των υφιστάμενων πελατών από τις παλαιότερες τεχνολογίες στην οπτική ίνα. Ο αριθμός των πελατών FTTH της Vodafone έχει υπερδιπλασιαστεί, σύμφωνα με τον κ. Πλεύρη, με την εταιρεία να θεωρεί κρίσιμη την επιτάχυνση του migration ώστε η αγορά να περάσει γρηγορότερα από τον χαλκό στην εποχή της οπτικής ίνας.
Τα δεδομένα βέβαια θα μπορούσαν να αλλάξουν εφόσον προχωρήσει η σχεδιαζόμενη συνεργασία της Vodafone με τη ΔΕΗ για τις υποδομές οπτικών ινών, η οποία βρίσκεται εν αναμονή των αποφάσεων των ρυθμιστικών αρχών. Όπως σημείωσε ο κ. Πλεύρης, μια τέτοια εξέλιξη θα τοποθετούσε διαφορετικά τη Vodafone στον χώρο των τηλεπικοινωνιακών υποδομών και θα επηρέαζε αντίστοιχα τον υφιστάμενο σχεδιασμό της.
Inalan: Επόμενος σταθμός τα Χανιά
Τη δική της θέση στην αγορά συνεχίζει να διεκδικεί και η Inalan, η οποία ξεκίνησε πριν από περίπου 12 χρόνια να αναπτύσσει ανεξάρτητο δίκτυο FTTH. Σύμφωνα με τον Public Affairs Manager της εταιρείας, Ιωάννη Παπαδήμο, η Inalan βρίσκεται περίπου στα μισά του συνολικού επενδυτικού της σχεδίου, το οποίο προβλέπει 2,6 εκατ. homes passed έως το 2032.
Η επόμενη φάση προβλέπει πύκνωση της κάλυψης σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη – στην Θεσσαλονίκη η εταιρεία έχει φτάσει ήδη στο 80% πληθυσμιακή κάλυψη – αλλά και επέκταση σε νέους δήμους εκτός των δύο μεγάλων αστικών κέντρων. Πρώτος σταθμός όπως επεσήμανε είναι τα Χανιά. Στρατηγικό χαρακτηριστικό της εταιρείας παραμένει η παροχή συμμετρικών ταχυτήτων upload και download.
Η αποχαλκοποίηση γίνεται το επόμενο μεγάλο στοίχημα
Παρά τις διαφορετικές στρατηγικές των παρόχων, κοινός παρονομαστής είναι πλέον η ανάγκη να αυξηθεί η χρήση των υποδομών που έχουν δημιουργηθεί. Το γεγονός ότι εκατομμύρια σπίτια περνούν δίπλα από οπτική ίνα δεν σημαίνει αυτομάτως ότι οι καταναλωτές μεταβαίνουν σε αυτή.
Η απόσταση μεταξύ κάλυψης και πραγματικής διείσδυσης καθιστά το copper switch-off, ένα από τα σημαντικότερα στοιχήματα της επόμενης περιόδου. Τόσο ο ΟΤΕ όσο και η ΔΕΗ FiberGrid στάθηκαν στην ανάγκη επιτάχυνσης της μετάβασης, με τον κ. Πανοπούλο να επισημαίνει ότι η υιοθέτηση της οπτικής ίνας παραμένει χαμηλή σε σχέση με την έκταση των επενδύσεων.
Παράλληλα, όσο οι ταχύτητες των σταθερών συνδέσεων περνούν σταδιακά από το 1 στα 3 και μελλοντικά στα 8 Gbps, αλλάζει και το σημείο στο οποίο μπορεί να εμφανίζεται το «στενό σημείο» της σύνδεσης. Όπως επισήμανε ο κ. Τσώνης, οι καταναλωτές θα χρειαστεί να αναβαθμίσουν και τα οικιακά τους δίκτυα, καθώς η ποιότητα του Wi-Fi και συνολικά του home network αποκτά ολοένα μεγαλύτερη σημασία.
Η Ελλάδα ως κόμβος δεδομένων
Η επενδυτική μάχη, ωστόσο, δεν περιορίζεται στην τελευταία σύνδεση προς το σπίτι. Η ανάπτυξη δικτύων κορμού, ευρύτερα γνωστή στην τηλεπικοινωνιακή αγορά και ως backbone καθώς και οι διεθνείς διασυνδέσεις αποκτούν αυξανόμενη σημασία, ειδικά όσο η Ελλάδα επιχειρεί να αξιοποιήσει τη γεωγραφική της θέση ως πύλη δεδομένων μεταξύ Ευρώπης, Ασίας και Αφρικής.
Σε αυτό το πλαίσιο παρατηρούνται βήματα από τους μεγάλους των τηλεπικοινωνιών και προς αυτή την κατεύθυνση. Η ΔΕΗ FiberGrid για παράδειγμα αναπτύσσει από την πρώτη ημέρα δίκτυο κορμού για τις ανάγκες της, το οποίο σχεδιάζει να επεκτείνει, συνδέοντας μεταξύ άλλων data centers και άλλες υποδομές. Παράλληλα εξετάζει τόσο επίγειες όσο και υποθαλάσσιες διεθνείς διασυνδέσεις, ενώ συμμετέχει και στο διεθνές υποθαλλάσιο καλώδιο EMC.
Αντίστοιχα και ο ΟΤΕ, όπως ανέφερε στο ίδιο συνέδριο νωρίτερα, ο Λουκάς Μπαλής, Principal Account Manager, International Wholesale του OTE σχεδιάζει κινήσεις προς αυτή την κατεύθυνση. Ο ίδιος ανέφερε ότι σύντομα θα υπάρξουν ανακοινώσεις για νέες διεθνείς διασυνδέσεις της Ελλάδας τόσο με την Ιταλία όσο και με την Τουρκία, με την Ελλάδα να σχεδιάζεται να λειτουργεί ως κόμβος συνδεσιμότητας Ανατολής–Δύσης.
Αντίστοιχη βαρύτητα δίνει στις διεθνείς υποδομές η Vodafone. Ο κ. Πλεύρης σημείωσε ότι η Ελλάδα μπορεί να λειτουργήσει όχι απλώς ως σημείο κατάληξης διεθνούς χωρητικότητας αλλά ως πύλη προς τρεις ηπείρους. Στον σχεδιασμό της εταιρείας μάλιστα, επεσήμανε ότι η Κρήτη αποκτά κεντρικό ρόλο, με το Τυμπάκι να φιλοξενεί καλώδια που συνδέουν την Ευρώπη με Ασία και Αφρική.
Σε αυτή τη στρατηγική εντάσσεται και το υποθαλάσσιο καλωδιακό σύστημαThetis, το οποίο συνδέει νησιά και υποδομές, ενώ σχεδιάζεται και απευθείας διαδρομή Αθήνας-Κρήτης μέσω Μήλου, το Thetis Express, με στόχο χαμηλότερη χρονοκαθυστέρηση και υψηλή χωρητικότητα.
Από το 5G στην εποχή των υπηρεσιών
Αν στην οπτική ίνα η μάχη αφορά πλέον την υιοθέτηση, στην κινητή το αντίστοιχο ερώτημα είναι πώς οι τεχνολογικές δυνατότητες του 5G θα μετατραπούν σε υπηρεσίες για τις οποίες επιχειρήσεις και καταναλωτές είναι διατεθειμένοι να πληρώσουν.
Ο ΟΤΕ έχει ήδη φτάσει, σύμφωνα με τον κ. Τσώνη, σε πληθυσμιακή κάλυψη περίπου 85% με 5G+, δημιουργώντας τη βάση για υπηρεσίες όπως το network slicing και το Priority Pass. Έχει επίσης λανσάρει RedCap για 5G συνδεσιμότητα σε Apple Watch, ενώ προετοιμάζει νέες λειτουργίες AI Calling.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η ζωντανή μετάφραση κατά τη διάρκεια μιας κλήσης, η δημιουργία περίληψης μιας συνομιλίας με τη συγκατάθεση των συμμετεχόντων και ένας live AI assistant. Οι πρώτες δοκιμές με χρήστες αναμένονται μέσα στη χρονιά, με το τεχνικό λανσάρισμα να τοποθετείται το 2027.
Στη Vodafone, αντίστοιχα, το ενδιαφέρον στρέφεται στη μαζικότερη αξιοποίηση του 5G Standalone. Σύμφωνα με τον κ. Πλεύρη, η αγορά πρέπει να απομακρυνθεί από τη λογική του «speed test» και να περάσει σε εγγυημένα χαρακτηριστικά υπηρεσίας, αξιοποιώντας τεχνολογίες όπως το network slicing.
Το AI μπαίνει και στη λειτουργία των δικτύων
Η τεχνητή νοημοσύνη αναμένεται να αποτελέσει το επόμενο μεγάλο βήμα και στην ίδια τη διαχείριση των τηλεπικοινωνιακών υποδομών. Πέρα από τον ΟΤΕ που ετοιμάζεται να λανσάρει τα πρώτα ΑΙ δίκτυα τηλεπικοινωνιών, και η Vodafone επενδύει σε network automation, generative και agentic AI, με στόχο τα δίκτυα να αποκτούν σταδιακά μεγαλύτερο βαθμό αυτονομίας.
Όπως εξήγησε ο κ. Πλεύρης, η μετάβαση αναμένεται να κινηθεί από τα σημερινά επίπεδα αυτοματοποίησης προς δίκτυα Level 3, τα οποία θα μπορούν να εντοπίζουν προβλήματα, να αυτοθεραπεύονται και να λαμβάνουν περισσότερες αποφάσεις με περιορισμένη ανθρώπινη παρέμβαση.
Ήδη η Vodafone εκπαιδεύει AI agent που γνωρίζει την τοπολογία των data centers και τη δρομολόγηση του δικτύου και μπορεί να αξιολογεί κατά πόσο μια σχεδιαζόμενη αλλαγή μπορεί να προκαλέσει βλάβη. Σε ορίζοντα 2030, η εκτίμηση είναι ότι τα δίκτυα θα έχουν προχωρήσει στα επίπεδα 3-4, μέσα σε ένα περισσότερο ενοποιημένο cloud και AI-native περιβάλλον.
Ευκαιρίες γύρω από το AI βλέπει και η Nova, αυτή τη φορά μέσα από την αξιοποίηση των υφιστάμενων υποδομών των τηλεπικοινωνιακών παρόχων. Τα data centers και οι υποδομές που βρίσκονται κοντά στον τελικό χρήστη μπορούν να προσφέρουν υπολογιστική ισχύ με μικρότερη καθυστέρηση, δημιουργώντας νέες δυνατότητες monetisation πέρα από τις παραδοσιακές τηλεπικοινωνιακές υπηρεσίες. Προϋπόθεση, βέβαια, είναι να αντιμετωπιστούν ζητήματα ενεργειακής αποδοτικότητας, ψύξης και αποθήκευσης ενέργειας.
Το βλέμμα στο 2030 και το 6G
Μέχρι το τέλος της δεκαετίας, η εικόνα των ελληνικών τηλεπικοινωνιών αναμένεται να έχει αλλάξει σημαντικά. Η ΔΕΗ FiberGrid φιλοδοξεί να έχει ολοκληρώσει ήδη από το 2028 το πρόγραμμα ανάπτυξης των 3,8 εκατ. γραμμών, ο ΟΤΕ στοχεύει σε κάλυψη άνω των 4,5 εκατ. σπιτιών και επιχειρήσεων έως το 2030, ενώ η Inalan σχεδιάζει να φτάσει τα 2,6 εκατ. homes passed έως το 2032. Για τη Vodafone, τα δεδομένα ενδέχεται να επανακαθοριστούν εφόσον ολοκληρωθεί η σχεδιαζόμενη συνεργασία με τη ΔΕΗ.
Όσο για την κινητή, η επόμενη στάση μετά το 5G Advanced θα είναι το 6G. Σύμφωνα με τον κ. Τσώνη, οι προδιαγραφές αναμένεται να οριστικοποιηθούν προς το τέλος της δεκαετίας, συγκεκριμένα το 2029, με τα πρώτα πιλοτικά δίκτυα να εμφανίζονται διεθνώς γύρω στο 2030 και να ακολουθεί και η Ελλάδα.
Τα μελλοντικά δίκτυα αναμένεται να σχεδιαστούν εξαρχής με το AI στον πυρήνα τους και να εξυπηρετούν πολύ διαφορετικές ανάγκες από τις σημερινές, από προηγμένους ψηφιακούς assistants μέχρι νέες κατηγορίες συνδεδεμένων συσκευών και, δυνητικά, ανθρωποειδή ρομπότ.